Τι είναι η Πρώιμη Εφηβεία;
Η πρώιμη εφηβεία (precocious puberty) διαγιγνώσκεται όταν ένα κορίτσι εμφανίζει σημεία εφηβείας πριν την ηλικία των 8 ετών. Αυτά περιλαμβάνουν ανάπτυξη μαστών (θελάρχη), ηβική τριχοφυΐα, αξονική ανάπτυξη και εμμηναρχή πριν τα 9 έτη.
Η κατάσταση επηρεάζει περίπου 1 στα 5.000 κορίτσια και είναι 5-10 φορές συχνότερη στα κορίτσια από ότι στα αγόρια. Η πρώιμη εφηβεία μπορεί να έχει σημαντικές ψυχολογικές και σωματικές επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένης της μειωμένης τελικού αναστήματος λόγω πρόωρου κλεισίματος των επιφύσεων.
Τύποι Πρώιμης Εφηβείας
Κεντρική (Gonadotropin-Dependent) Πρώιμη Εφηβεία
Η πιο συνηθισμένη μορφή (80-90% των περιπτώσεων), που προκαλείται από πρόωρη ενεργοποίηση του υποθαλαμο-υπόφυσης-γοναδικού άξονα. Η υπόφυση αρχίζει να παράγει FSH και LH νωρίτερα από το φυσιολογικό.
Περιφερική (Gonadotropin-Independent) Πρώιμη Εφηβεία
Λιγότερο συχνή, όπου οι ωοθήκες ή τα επινεφρίδια παράγουν οιστρογόνα ανεξάρτητα από την υπόφυση. Μπορεί να οφείλεται σε κύστεις ωοθηκών, όγκους ή εξωγενή ορμόνες.
Αιτίες
Κεντρική Πρώιμη Εφηβεία
- Ιδιοπαθής: Χωρίς αναγνωρίσιμη αιτία (50-75% των περιπτώσεων)
- Βλάβες ΚΝΣ: Όγκοι, κύστεις, υδροκεφαλία
- Ακτινοβολία ΚΝΣ: Θεραπευτική ακτινοβολία
- Τραυματισμός εγκεφάλου: Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις
- Γενετικές μεταλλάξεις: Μεταλλάξεις KISS1R
Περιφερική Πρώιμη Εφηβεία
- Ωοθηκικές κύστεις: Αυτόνομη παραγωγή οιστρογόνων
- Όγκοι ωοθηκών: Γοναδοβλάστωμα, όγκοι κυττάρων Leydig
- Όγκοι επινεφριδίων: Αδενοκαρκίνωμα, αδένωμα
- McCune-Albright syndrome: Ινώδης δυσπλασία οστών με ωοθηκικές κύστεις
- Εξωγενή οιστρογόνα: Κατάποση ή επαφή
- Υποθυρεοειδισμός: Σε σπάνιες περιπτώσεις
Σημεία και Συμπτώματα
Σε κορίτσια κάτω των 8 ετών:
- Ανάπτυξη μαστών: Πρώτο και συχνότερο σημάδι
- Ηβική τριχοφυΐα: Ή μασχαλιαία τριχοφυΐα
- Αξονική ανάπτυξη: Επιτάχυνση ανάπτυξης
- Εμμηναρχή: Πριν τα 9 έτη (σπάνιο σημάδι)
- Ακμή: Πρώιμη εμφάνιση
- Ωρίμανση μήτρας/ωοθηκών: Στο υπερηχογράφημα
Διάγνωση
Κλινική Αξιολόγηση
Λεπτομερές ιστορικό, φυσική εξέταση, αξιολόγηση ανάπτυξης κατά σχήμα (growth chart).
Ορμονικές Εξετάσεις
- LH, FSH βασικά: Μπορεί να είναι υψηλά στην κεντρική
- Δοκιμασία διέγερσης GnRH: Διαγνωστική για κεντρική πρώιμη εφηβεία
- Οιστραδιόλη: Υψηλή στην περιφερική
- Θυρεοειδικές ορμόνες: Για αποκλεισμό υποθυρεοειδισμού
Απεικονιστικές Εξετάσεις
- Ακτινογραφία αριστερής χειρός: Οστική ηλικία – συνήθως προχωρημένη
- MRI εγκεφάλου: Για αποκλεισμό βλαβών ΚΝΣ
- Υπερηχογράφημα πυέλου: Μήτρα, ωοθήκες, επινεφρίδια
Θεραπεία
Κεντρική Πρώιμη Εφηβεία
- Ανάλογα GnRH: (Leuprolide, Goserelin) – Καταστέλλουν την υπόφυση
- Θεραπεία υποκείμενης αιτίας: Χειρουργική για όγκους
Περιφερική Πρώιμη Εφηβεία
- Χειρουργική αφαίρεση: Όγκων ωοθηκών ή επινεφριδίων
- Αναστολείς αρωματάσης: (Testolactone) για μείωση οιστρογόνων
- Αντιοιστρογόνα: (Tamoxifen) σε ορισμένες περιπτώσεις
Επιπλοκές
- Μειωμένο τελικό ανάστημα: Λόγω πρόωρου κλεισίματος επιφύσεων
- Ψυχολογικά προβλήματα: Χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος
- Κοινωνικά προβλήματα: Δυσκολία στις σχέσεις με συνομηλίκους
- Πρώιμη σεξουαλικοποίηση: Χωρίς αντίστοιχη ψυχολογική ωριμότητα
Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος
Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής
Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com
Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74
Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.
Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" -
Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)
