Αμηνόρροια – Αιτίες, Διάγνωση & Αντιμετώπιση Απουσίας Περιόδου

Αμηνόρροια: Όταν η Περίοδος Απουσιάζει

Η αμηνόρροια είναι η απουσία εμμήνου ρύσης. Μπορεί να είναι φυσιολογική (π.χ. εγκυμοσύνη, θηλασμός, εμμηνόπαυση) ή παθολογική, απαιτώντας ιατρική διερεύνηση.

📋 Τύποι Αμηνόρροιας

🔍 Αιτίες Πρωτοπαθούς Αμηνόρροιας

Ανατομικές Ανωμαλίες:

• Σύνδρομο Mayer-Rokitansky – Απουσία μήτρας/κόλπου
• Διαχωρισμένος κόλπος – Φυσική απόφραξη
• Αδιάτρητος υμένας – Το αίμα παγιδεύεται

Γενετικές/Χρωμοσωμικές:

• Σύνδρομο Turner (45,X) – Δυσγενεσία ωοθηκών
• Σύνδρομο αδιαφορίας σε ανδρογόνα – Γενετικά άρρεν, φαινοτυπικά θήλυ

Ενδοκρινικές Διαταραχές:

• Υπερπρολακτιναιμία
• Δυσλειτουργία υποθαλάμου – Καθυστερημένη εμμηναρχή
• Θυρεοειδοπάθειες

🔍 Αιτίες Δευτεροπαθούς Αμηνόρροιας

Φυσιολογικές (Κανονικές):

• Εγκυμοσύνη – Πιο συχνή αιτία!
• Θηλασμός – Μπορεί να διαρκέσει μήνες
• Εμμηνόπαυση
• Αντισύλληψη – Ορισμένες μέθοδοι σταματούν την περίοδο

Ενδοκρινικές:

• Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) – 30% των περιπτώσεων
• Υπερπρολακτιναιμία – Από όγκο υπόφυσης, φάρμακα
• Θυρεοειδής – Υπο- ή υπερθυρεοειδισμός
• Πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια – Εμμηνόπαυση <40 ετών

Υποθαλαμικές (Λειτουργικές):

• Υπερβολική άσκηση – Αθλήτριες, χορεύτριες
• Χαμηλό σωματικό βάρος – Ανορεξία, υποσιτισμός
• Άγχος/στρες
• Χρόνιες παθήσεις

Μητριαίες:

• Σύνδρομο Asherman – Συμφύσεις ενδομητρίου (μετά από D&C)
• Ενδομητρίωση

Φάρμακα:

• Αντιψυχωσικά, αντικαταθλιπτικά
• Χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία
• Ορισμένες μορφές αντισύλληψης

🩺 Διάγνωση

Ανάμνηση & Κλινική Εξέταση:

• Ιστορικό – Ηλικία εμμηναρχής, σεξουαλική δραστηριότητα, φάρμακα
• Συμπτώματα – Γαλουχορροία, ακμή, υπερτρίχωση
• Σωματομετρικά – Βάρος, ύψος, ΔΜΣ
• Γυναικολογική εξέταση

Εργαστηριακές Εξετάσεις:

Απεικονιστικές:

• Υπέρηχος πυέλου – Αξιολόγηση μήτρας, ωοθηκών
• MRI εγκεφάλου – Αν υποψία αδένωμα υπόφυσης
• Υστεροσκόπηση – Διάγνωση συμφύσεων Asherman

💊 Θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία:

PCOS:

• Απώλεια βάρους – Βελτιώνει την εμμηνορρυσία
• Αντισυλληπτικά χάπια – Ρυθμίζουν τον κύκλο
• Μετφορμίνη – Βελτιώνει την ινσουλινοαντίσταση
• Λεπτομέρειες – Δείτε το άρθρο μας για PCOS

Υπερπρολακτιναιμία:

• Αγωνιστές ντοπαμίνης – Καμπεργολίνη, βρωμοκρυπτίνη
• Χειρουργείο – Αν υπάρχει μεγάλος όγκος

Υποθαλαμική Αμηνόρροια:

• Αύξηση βάρους – Επίτευξη υγιούς ΔΜΣ
• Μείωση άσκησης – Πιο μετρημένη προπόνηση
• Διαχείριση στρες
• Διατροφική υποστήριξη

Πρόωρη Ωοθηκική Ανεπάρκεια:

• Ορμονική υποκατάσταση (HRT) – Οιστρογόνα + προγεστερόνη
• Συμβουλευτική γονιμότητας

Σύνδρομο Asherman:

• Υστεροσκοπική λύση συμφύσεων
• Οιστρογόνα μετεγχειρητικά

Ανατομικές Ανωμαλίες:

• Χειρουργική διόρθωση – Αν εφικτό

⚠️ Επιπλοκές Μη Αντιμετώπισης

• Υπογονιμότητα – Απουσία ωορρηξίας
• Οστεοπόρωση – Χαμηλά οιστρογόνα
• Καρδιαγγειακός κίνδυνος – Σε πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια
• Υπερπλασία ενδομητρίου – Απουσία περιόδου με υψηλά οιστρογόνα (PCOS)
• Ψυχολογικές επιπτώσεις – Άγχος, κατάθλιψη

🛡️ Πρόληψη

• Διατήρηση υγιούς βάρους – Αποφυγή ακραίων (πολύ χαμηλό ή υψηλό)
• Ισορροπημένη διατροφή – Επαρκείς θερμίδες και θρεπτικά συστατικά
• Μέτρια άσκηση – Όχι υπερβολική
• Διαχείριση στρες – Χαλάρωση, ύπνος
• Τακτικοί γυναικολογικοί έλεγχοι

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Πότε πρέπει να ανησυχήσω για την απουσία περιόδου;

Αν απουσιάζει για >3 μήνες και δεν είστε έγκυος, θηλάζετε ή στην εμμηνόπαυση, ή αν είστε >15 ετών χωρίς εμμηναρχή.

2. Μπορώ να μείνω έγκυος με αμηνόρροια;

Εξαρτάται από την αιτία. Πολλές γυναίκες μπορούν να συλλάβουν με θεραπεία.

3. Είναι επικίνδυνο να μην έχω περίοδο;

Μακροπρόθεσμα μπορεί να προκαλέσει οστεοπόρωση (χαμηλά οιστρογόνα) ή υπερπλασία ενδομητρίου (υψηλά οιστρογόνα).

4. Η άσκηση μπορεί να σταματήσει την περίοδο μου;

Ναι, υπερβολική άσκηση μπορεί να προκαλέσει υποθαλαμική αμηνόρροια.

5. Το στρες μπορεί να σταματήσει την περίοδο;

Ναι, σοβαρό ή χρόνιο στρες μπορεί να διαταράξει τον άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-ωοθηκών.

6. Πότε χρειάζεται εξειδίκευση;

Αν η αμηνόρροια συνεχίζεται παρά την αρχική θεραπεία, ή αν υπάρχουν περίπλοκα ευρήματα, χρειάζεται παραπομπή σε ενδοκρινολόγο ή ειδικό υπογονιμότητας.