Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS): Πλήρης Οδηγός Διαχείρισης & Θεραπείας 2026
Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) είναι μία από τις πιο συχνές ενδοκρινολογικές διαταραχές στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, επηρεάζοντας περίπου 1 στις 10 γυναίκες παγκοσμίως. Χαρακτηρίζεται από ορμονικές ανισορροπίες, ακανόνιστες περιόδους, και υψηλά επίπεδα ανδρογόνων.
Τι Είναι το PCOS;
Το PCOS είναι ένα πολύπλοκο ενδοκρινολογικό σύνδρομο που επηρεάζει:
- Ωοθήκες: Δημιουργία πολλαπλών μικρών κύστεων
- Ορμόνες: Υψηλά επίπεδα ανδρογόνων (ανδρικές ορμόνες)
- Ωορρηξία: Ακανόνιστη ή ανύπαρκτη ωοθυλακιορρηξία
- Μεταβολισμό: Αντίσταση στην ινσουλίνη
Συμπτώματα PCOS
Τα συμπτώματα ποικίλλουν, αλλά τα πιο συχνά περιλαμβάνουν:
- Ακανόνιστες Περίοδοι: Ολιγομηνόρροια ή αμηνόρροια
- Υπερτρίχωση: Υπερβολική τριχοφυΐα σε πρόσωπο, στήθος, κοιλιά
- Ακμή: Έντονη ακμή στο πρόσωπο, στήθος, πλάτη
- Τριχόπτωση: Αραίωμα μαλλιών (αλωπεκία ανδρικού τύπου)
- Αύξηση Βάρους: Δυσκολία απώλειας βάρους
- Πρόβλημα Γονιμότητας: Δυσκολία σύλληψης
- Δερματικές Αλλοιώσεις: Σκούρες κηλίδες στο δέρμα (acanthosis nigricans)
Αιτίες & Παράγοντες Κινδύνου
Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή, αλλά σχετίζεται με:
- Γενετική Προδιάθεση: Οικογενειακό ιστορικό PCOS
- Αντίσταση στην Ινσουλίνη: 70% των γυναικών με PCOS
- Φλεγμονή: Χαμηλού βαθμού χρόνια φλεγμονή
- Ανδρογόνα: Υπερπαραγωγή ανδρικών ορμονών
Διάγνωση PCOS
Η διάγνωση βασίζεται στα Κριτήρια Rotterdam (2 από 3):
- Ακανόνιστες ή ανύπαρκτες περίοδοι
- Κλινικά ή βιοχημικά σημεία υπερανδρογοναιμίας
- Πολυκυστικές ωοθήκες στο υπερηχογράφημα
| Διαγνωστική Εξέταση | Σκοπός | Τι Ελέγχει |
|---|---|---|
| Ιστορικό & Κλινική Εξέταση | Αξιολόγηση συμπτωμάτων | Εμμηνορροϊκό ιστορικό, υπερτρίχωση, ακμή |
| Ορμονικός Έλεγχος | Μέτρηση επιπέδων ορμονών | FSH, LH, τεστοστερόνη, DHEAS, 17-OH προγεστερόνη |
| Υπερηχογράφημα Ωοθηκών | Απεικόνιση κύστεων | ≥12 ωοθυλάκια ανά ωοθήκη (2-9mm) |
| Έλεγχος Γλυκόζης & Ινσουλίνης | Αξιολόγηση αντίστασης ινσουλίνης | Γλυκόζη νηστείας, HbA1c, δοκιμασία OGTT |
| Λιπιδαιμικό Προφίλ | Καρδιαγγειακός κίνδυνος | Χοληστερόλη, τριγλυκερίδια, HDL, LDL |
Θεραπεία PCOS
1. Αλλαγές Τρόπου Ζωής
Πρώτη γραμμή αντιμετώπισης:
- Απώλεια Βάρους: 5-10% βελτιώνει συμπτώματα
- Υγιεινή Διατροφή: Μεσογειακή διατροφή, χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο
- Άσκηση: 150 λεπτά/εβδομάδα μέτριας έντασης
- Ύπνος & Διαχείριση Στρες: 7-9 ώρες ύπνου, meditation
2. Φαρμακευτική Θεραπεία
| Φάρμακο | Χρήση | Δράση |
|---|---|---|
| Αντισυλληπτικά Χάπια | Ρύθμιση περιόδου, ακμή, υπερτρίχωση | Μείωση ανδρογόνων, ρύθμιση κύκλου |
| Μετφορμίνη | Αντίσταση ινσουλίνης, απώλεια βάρους | Βελτίωση ευαισθησίας ινσουλίνης |
| Κλομιφαίνη | Υποβοήθηση ωορρηξίας για σύλληψη | Διέγερση ωοθηκών |
| Λετροζόλη | Εναλλακτική της κλομιφαίνης | Αναστολέας αρωματάσης |
| Σπιρονολακτόνη | Υπερτρίχωση, ακμή | Αντιανδρογόνο (αναστολέας ανδρογονικών υποδοχέων) |
3. Θεραπεία Υπογονιμότητας
Για γυναίκες που επιθυμούν εγκυμοσύνη:
- Διέγερση ωοθηκών με κλομιφαίνη ή λετροζόλη
- Γοναδοτροπίνες (FSH/LH)
- Εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF)
- Λαπαροσκοπική διάτρηση ωοθηκών (ovarian drilling)
Διατροφή & PCOS
Συνιστώμενες Τροφές:
- Χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο: όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης
- Λιπαρά ψάρια: σολομός, σαρδέλες (ωμέγα-3)
- Λαχανικά: φυλλώδη, σταυρανθή (μπρόκολο, λάχανο)
- Φρούτα με χαμηλή φρουκτόζη: μούρα, μήλο
- Ξηροί καρποί & σπόροι: αμύγδαλα, καρύδια, σπόροι λιναριού
Να Αποφεύγετε:
- Επεξεργασμένα τρόφιμα & ζάχαρη
- Αναψυκτικά & χυμούς
- Λευκό ψωμί, ζυμαρικά από λευκό αλεύρι
- Υπερβολική κατανάλωση γαλακτοκομικών
Επιπλοκές PCOS
Αν δεν αντιμετωπιστεί, το PCOS αυξάνει τον κίνδυνο για:
- Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2: 50% πιθανότητα πριν τα 40
- Καρδιαγγειακά Νοσήματα: Υπέρταση, δυσλιπιδαιμία
- Υπερπλασία Ενδομητρίου: Αυξημένος κίνδυνος καρκίνου ενδομητρίου
- Μη Αλκοολική Λιπώδης Ηπατοπάθεια (NAFLD)
- Ψυχολογικές Επιπτώσεις: Κατάθλιψη, άγχος
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Μπορώ να μείνω έγκυος με PCOS;
Ναι! Με κατάλληλη θεραπεία (διέγερση ωορρηξίας, απώλεια βάρους), οι περισσότερες γυναίκες με PCOS μπορούν να συλλάβουν.
2. Το PCOS θεραπεύεται οριστικά;
Όχι, αλλά τα συμπτώματα μπορούν να ελεγχθούν αποτελεσματικά με τρόπο ζωής και φάρμακα.
3. Πρέπει να έχω κύστεις στις ωοθήκες για να έχω PCOS;
Όχι απαραίτητα. Η διάγνωση βασίζεται σε 2 από 3 κριτήρια Rotterdam.
4. Πώς επηρεάζει το PCOS το βάρος μου;
Η αντίσταση στην ινσουλίνη και οι ορμονικές ανισορροπίες δυσκολεύουν την απώλεια βάρους. Η μετφορμίνη και η δίαιτα βοηθούν.
5. Χρειάζομαι φάρμακα εφόρου ζωής;
Εξαρτάται από τα συμπτώματα και τους στόχους σας (π.χ. εγκυμοσύνη). Συζητήστε με τον γιατρό σας.
6. Το PCOS επηρεάζει την εμμηνόπαυση;
Οι περισσότερες γυναίκες βλέπουν βελτίωση των συμπτωμάτων μετά την εμμηνόπαυση, αλλά οι μεταβολικές επιπλοκές παραμένουν.
7. Πόσο συχνά πρέπει να ελέγχομαι;
Ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος, και κάθε 3-6 μήνες για μεταβολικούς δείκτες (γλυκόζη, λιπιδαιμικό).
8. Μπορώ να πάρω συμπλήρωμα για PCOS;
Inositol, βιταμίνη D, μαγνήσιο, και ωμέγα-3 μπορεί να βοηθήσουν. Συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό σας.
Συμπέρασμα
Το PCOS είναι μια χρόνια, αλλά διαχειρίσιμη κατάσταση. Με έγκαιρη διάγνωση, αλλαγές τρόπου ζωής, και κατάλληλη φαρμακευτική θεραπεία, οι γυναίκες με PCOS μπορούν να ζήσουν υγιή και γόνιμη ζωή. Η τακτική παρακολούθηση και η συνεργασία με εξειδικευμένο γιατρό είναι κλειδί για τη μακροπρόθεσμη υγεία.
Επικοινωνήστε Μαζί Μας
Δρ. Ιωάννης Δημητρακόπουλος
Γυναικολόγος – Μαιευτήρας
📍 Γούναρη 196, Γλυφάδα
📞 Τηλέφωνο: 210 6716126
📱 Κινητό: 698 5646410
✉️ Email: ikdmd@hotmail.com
🌐 dr-dimitrakopoulos.com
Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος
Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής
Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com
Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74
Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.
Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" -
Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)
