Υπογονιμότητα στο Ζευγάρι: Αίτια, Διάγνωση και Θεραπείες

Η υπογονιμότητα αφορά περίπου 15% των ζευγαριών παγκοσμίως και ορίζεται ως η αδυναμία σύλληψης μετά από 12 μήνες τακτικών σεξουαλικών επαφών χωρίς προστασία. Για γυναίκες άνω των 35 ετών, ο χρόνος αυτός μειώνεται σε 6 μήνες.

Τι Είναι η Υπογονιμότητα;

Η υπογονιμότητα δεν σημαίνει αδυναμία απόκτησης παιδιού, αλλά καθυστέρηση ή δυσκολία στη σύλληψη. Μπορεί να οφείλεται σε παράγοντες που αφορούν:

• 🚺 Τη γυναίκα (40% των περιπτώσεων)
• 🚹 Τον άνδρα (40% των περιπτώσεων)
• 👫 Και τους δύο (20% των περιπτώσεων)
• ❓ Ανεξήγητη υπογονιμότητα (10-15%)

Αίτια Γυναικείας Υπογονιμότητας

1. Προβλήματα Ωορρηξίας

Συχνότητα: 25-30% των περιπτώσεων

• Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS): Η πιο κοινή αιτία
• Πρώιμη εμμηνόπαυση: Ωοθηκική ανεπάρκεια πριν τα 40
• Υποθαλαμική δυσλειτουργία: Προβλήματα στην παραγωγή ορμονών
• Υπερπρολακτιναιμία: Αυξημένη προλακτίνη

2. Βλάβες Σαλπίγγων

Συχνότητα: 20-25% των περιπτώσεων

• Φλεγμονή πυελικών οργάνων (PID)
• Προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις
• Ενδομητρίωση
• Συγγενείς ανωμαλίες

3. Ενδομητρίωση

Συχνότητα: 10-15% των περιπτώσεων

• Ανάπτυξη ενδομητρίου εκτός μήτρας
• Προκαλεί φλεγμονή και συμφύσεις
• Επηρεάζει την ποιότητα ωαρίων

4. Προβλήματα Μήτρας και Τραχήλου

• Μυώματα
• Πολύποδες ενδομητρίου
• Ατρησία τραχήλου
• Συγγενείς ανωμαλίες (πχ. διχωματική μήτρα)

Αίτια Ανδρικής Υπογονιμότητας

1. Προβλήματα Σπερματοζωαρίων

2. Κιρσοκήλη

Διάταση φλεβών όρχεων που επηρεάζει την παραγωγή και ποιότητα σπέρματος (40% ανδρικής υπογονιμότητας)

3. Ορμονικά Προβλήματα

• Υπογοναδισμός
• Χαμηλή τεστοστερόνη
• Προβλήματα υπόφυσης

4. Άλλοι Παράγοντες

• Λοιμώξεις (ουρηθρίτιδα, επιδιδυμίτιδα)
• Κρυψορχία
• Γενετικές ανωμαλίες
• Έκθεση σε τοξικές ουσίες
• Φάρμακα (αναβολικά, χημειοθεραπεία)

Παράγοντες Κινδύνου

Για τη Γυναίκα:

• 📅 Ηλικία >35 ετών: Μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία
• ⚖️ Βάρος: Παχυσαρκία ή χαμηλό BMI
• 🚬 Κάπνισμα: Επιταχύνει γήρανση ωοθηκών
• 🍷 Αλκοόλ: Επηρεάζει ωορρηξία
• 😰 Άγχος: Διαταραχές ορμονών

Για τον Άνδρα:

• 🚬 Κάπνισμα: Μειώνει αριθμό και κινητικότητα
• 🍺 Αλκοόλ: Επηρεάζει τεστοστερόνη
• 🌡️ Θερμότητα: Sauna, laptop στα γόνατα
• 💊 Φάρμακα: Αναβολικά, αντικαταθλιπτικά
• ⚖️ Παχυσαρκία: Ορμονικές διαταραχές

Διάγνωση Υπογονιμότητας

Εξετάσεις για τη Γυναίκα:

Εξετάσεις για τον Άνδρα:

• Σπερμοδιάγραμμα: Η βασική εξέταση
• Ορμονικός έλεγχος: Τεστοστερόνη, FSH, LH
• Υπερηχογράφημα όρχεων: Κιρσοκήλη, όγκοι
• Γενετικές εξετάσεις: Καρυότυπος, μικροελλείψεις χρωμοσώματος Υ

Θεραπευτικές Επιλογές

1. Φαρμακευτική Αγωγή

Για τη Γυναίκα:

• Clomiphene (Clomid): Διέγερση ωορρηξίας
• Letrozole (Femara): Εναλλακτικό για PCOS
• Γοναδοτροπίνες (FSH, LH): Ενισχυμένη διέγερση
• Μετφορμίνη: Για PCOS με αντίσταση ινσουλίνης

Για τον Άνδρα:

• Κλομιφένη: Αύξηση τεστοστερόνης
• Αντιοξειδωτικά: Βελτίωση ποιότητας σπέρματος
• Αντιβιοτικά: Αν υπάρχει λοίμωξη

2. Χειρουργική Θεραπεία

• Λαπαροσκόπηση: Ενδομητρίωση, συμφύσεις
• Υστεροσκόπηση: Πολύποδες, μυώματα
• Χειρουργική κιρσοκήλης: Βελτίωση σπερματοζωαρίων

3. Τεχνητή Γονιμοποίηση

4. Δωρεά Γαμετών

• Δωρεά ωαρίων: Πρώιμη εμμηνόπαυση, γενετικά προβλήματα
• Δωρεά σπέρματος: Αζωοσπερμία, γενετικές ασθένειες

Αλλαγές Τρόπου Ζωής

Για Καλύτερη Γονιμότητα:

• 🥗 Υγιεινή διατροφή: Μεσογειακή διατροφή, φολικό οξύ, ωμέγα-3
• 🏃‍♀️ Μέτρια άσκηση: 30 λεπτά/ημέρα, αποφυγή υπερπροπόνησης
• 😴 Επαρκής ύπνος: 7-9 ώρες/νύχτα
• 🚭 Διακοπή καπνίσματος: Και οι δύο σύντροφοι
• 🍷 Περιορισμός αλκοόλ: <1 ποτό/ημέρα
• ☕ Μείωση καφεΐνης: <200mg/ημέρα (2 φλιτζάνια)
• 😌 Διαχείριση άγχους: Yoga, meditation

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Πότε πρέπει να ζητήσω ιατρική βοήθεια;

Απάντηση: Μετά από 12 μήνες τακτικών προσπαθειών για γυναίκες <35 ετών, και μετά από 6 μήνες για γυναίκες ≥35 ετών.

2. Η υπογονιμότητα είναι πάντα γυναικείο πρόβλημα;

Απάντηση: Όχι! Η ανδρική υπογονιμότητα αντιπροσωπεύει το 40% των περιπτώσεων. Είναι σημαντικό να εξεταστούν και οι δύο σύντροφοι.

3. Μπορεί το στρες να επηρεάσει τη γονιμότητα;

Απάντηση: Ναι. Το χρόνιο στρες μπορεί να διαταράξει τις ορμόνες αναπαραγωγής και να μειώσει τις πιθανότητες σύλληψης.

4. Τι είναι η ανεξήγητη υπογονιμότητα;

Απάντηση: Όταν όλες οι εξετάσεις είναι φυσιολογικές αλλά δεν επιτυγχάνεται σύλληψη. Αντιπροσωπεύει το 10-15% των περιπτώσεων.

5. Η εξωσωματική γονιμοποίηση εγγυάται εγκυμοσύνη;

Απάντηση: Όχι. Το ποσοστό επιτυχίας ανά κύκλο είναι 35-45% για γυναίκες <35 ετών και μειώνεται με την ηλικία.

6. Πόσο κοστίζει η θεραπεία υπογονιμότητας;

Απάντηση: Το κόστος ποικίλλει ανάλογα με τη μέθοδο. Η φαρμακευτική αγωγή είναι πιο οικονομική (€500-2000), ενώ η IVF μπορεί να κοστίζει €4000-8000 ανά κύκλο.

7. Υπάρχουν φυσικές θεραπείες για την υπογονιμότητα;

Απάντηση: Η βελτίωση διατροφής, άσκηση, διακοπή καπνίσματος και μείωση άγχους μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν αντικαθιστούν την ιατρική παρέμβαση όταν χρειάζεται.

8. Μετά από πόσες προσπάθειες IVF πρέπει να σταματήσω;

Απάντηση: Αυτό εξαρτάται από την ηλικία, την αιτία υπογονιμότητας και την προσωπική επιλογή. Συνήθως συνιστώνται 3-4 κύκλοι πριν εξεταστούν άλλες επιλογές.

Συμπέρασμα

Η υπογονιμότητα είναι ένα συχνό πρόβλημα που επηρεάζει εκατομμύρια ζευγάρια παγκοσμίως. Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχίας. Με τις σύγχρονες τεχνολογίες αναπαραγωγής και την υποστήριξη ειδικών, πολλά ζευγάρια μπορούν να πετύχουν το όνειρό τους για παιδί.

📞 Επικοινωνήστε Μαζί Μας

Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος

Μαιευτήρας – Χειρουργός – Γυναικολόγος

📞 Τηλέφωνο: 210 6716126

📱 Κινητό: 6985 64 64 10

📧 Email: ikdmd@hotmail.com

📍 Διεύθυνση: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196, Γλυφάδα, Τ.Κ. 166 74

Κλείστε ραντεβού για εξατομικευμένη παρακολούθηση!

---