🔬 Ορμονικός Έλεγχος & Γονιμότητα
FSH, LH, AMH, Προλακτίνη – Ποιες Εξετάσεις Χρειάζονται και Πώς να Ερμηνεύσετε τα Αποτελέσματα
📋 Τι είναι ο Ορμονικός Έλεγχος Γονιμότητας;
Ο ορμονικός έλεγχος γονιμότητας αποτελεί μια σειρά εξετάσεων αίματος που μετρούν τα επίπεδα συγκεκριμένων ορμονών που ρυθμίζουν την αναπαραγωγική λειτουργία. Οι εξετάσεις αυτές είναι απαραίτητες για:
- Την αξιολόγηση της ωοθηκικής εφεδρείας (πόσα ωάρια απομένουν)
- Τη διάγνωση αιτιών υπογονιμότητας
- Τον προγραμματισμό θεραπειών εξωσωματικής γονιμοποίησης
- Την παρακολούθηση της ωορρηξίας και του εμμηνορρυσιακού κύκλου
- Τη διάγνωση ορμονικών διαταραχών (πολυκυστικές ωοθήκες, υποθυρεοειδισμός)
🎯 Γιατί είναι Σημαντικός ο Ορμονικός Έλεγχος;
Το 25-30% των περιπτώσεων γυναικείας υπογονιμότητας οφείλονται σε ορμονικές διαταραχές. Ο έγκαιρος έλεγχος μπορεί να εντοπίσει προβλήματα πριν γίνουν σοβαρά και να καθοδηγήσει την κατάλληλη θεραπεία.
🧪 Οι Βασικές Ορμονικές Εξετάσεις
1. FSH (Ωοθυλακιοτρόπος Ορμόνη)
Η FSH παράγεται από την υπόφυση και ρυθμίζει την ανάπτυξη των ωοθυλακίων στις ωοθήκες.
| Ημέρα Κύκλου | Φυσιολογικές Τιμές | Ερμηνεία |
|---|---|---|
| Ημέρα 2-5 | 3-10 mIU/mL | ✅ Φυσιολογική ωοθηκική εφεδρεία |
| Ημέρα 2-5 | 10-15 mIU/mL | ⚠️ Μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία |
| Ημέρα 2-5 | >15 mIU/mL | ❌ Πολύ χαμηλή εφεδρεία – εμμηνόπαυση |
2. LH (Ωχρινοτρόπος Ορμόνη)
Η LH ευθύνεται για την ωορρηξία (απελευθέρωση του ωαρίου). Το λόγος FSH/LH είναι σημαντικός δείκτης.
- Φυσιολογικές τιμές (Ημέρα 2-5): 1-12 mIU/mL
- Λόγος LH/FSH > 2: Υπόνοια για Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)
- Πολύ υψηλή LH: Πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια
3. AMH (Αντι-Μιουλλερική Ορμόνη)
Η AMH είναι ο καλύτερος δείκτης ωοθηκικής εφεδρείας. Μετράει τον αριθμό των ωαρίων που απομένουν στις ωοθήκες.
| Τιμή AMH | Ερμηνεία | Πρόγνωση IVF |
|---|---|---|
| > 3.0 ng/mL | Υψηλή εφεδρεία | ✅ Εξαιρετική |
| 1.0-3.0 ng/mL | Φυσιολογική εφεδρεία | ✅ Πολύ καλή |
| 0.5-1.0 ng/mL | Μειωμένη εφεδρεία | ⚠️ Μέτρια |
| < 0.5 ng/mL | Πολύ χαμηλή εφεδρεία | ❌ Χαμηλή |
4. Προλακτίνη
Η προλακτίνη παράγεται από την υπόφυση. Υψηλά επίπεδα μπορούν να αναστείλουν την ωορρηξία.
- Φυσιολογικές τιμές: 4-25 ng/mL
- Υπερπρολακτιναιμία (>25 ng/mL): Προκαλεί ανωμαλίες κύκλου, ανωορρηξία, γαλακτόρροια
- Αιτίες: Άγχος, φάρμακα, υποθυρεοειδισμός, όγκος υπόφυσης (προλακτίνωμα)
5. Οιστραδιόλη (E2)
Η οιστραδιόλη είναι το κύριο οιστρογόνο που παράγεται από τα ωοθυλάκια.
- Ημέρα 2-5: 25-75 pg/mL (φυσιολογικό)
- Υψηλό E2 (>80 pg/mL): Πρόωρη ωρίμανση ωοθυλακίου, μειωμένη εφεδρεία
- Χαμηλό E2: Ανεπαρκής ωοθηκική λειτουργία
6. Προγεστερόνη
Η προγεστερόνη παράγεται μετά την ωορρηξία και προετοιμάζει το ενδομήτριο για εμφύτευση.
- Πότε μετράται: 21η ημέρα κύκλου (7 ημέρες μετά την ωορρηξία)
- Φυσιολογικό: >10 ng/mL (επιβεβαιώνει ωορρηξία)
- Χαμηλό: <5 ng/mL – Ανωορρηξία ή ανεπαρκής ωχρινική φάση
7. Θυρεοειδικές Ορμόνες (TSH, T3, T4)
Ο θυρεοειδής έχει άμεση επίδραση στη γονιμότητα.
| Ορμόνη | Φυσιολογικό | Επίδραση στη Γονιμότητα |
|---|---|---|
| TSH | 0.5-2.5 mIU/L | Υψηλό TSH → Υποθυρεοειδισμός → Ανωορρηξία |
| Ελεύθερη T4 | 0.9-1.7 ng/dL | Χαμηλή → Διαταραχές κύκλου |
🗓️ Πότε να Κάνετε τις Εξετάσεις;
| Ημέρα 2-5 κύκλου: | FSH, LH, Οιστραδιόλη, TSH, Προλακτίνη |
| Οποιαδήποτε ημέρα: | AMH, Θυρεοειδικές ορμόνες |
| Ημέρα 21 κύκλου: | Προγεστερόνη (για επιβεβαίωση ωορρηξίας) |
🔍 Ερμηνεία Αποτελεσμάτων
Σενάριο 1: Φυσιολογική Ωοθηκική Εφεδρεία
- FSH: 5-8 mIU/mL
- AMH: 2.0-4.0 ng/mL
- Οιστραδιόλη: 30-50 pg/mL
Ερμηνεία: Εξαιρετική ωοθηκική λειτουργία, πολύ καλές πιθανότητες φυσικής σύλληψης και IVF.
Σενάριο 2: Μειωμένη Ωοθηκική Εφεδρεία
- FSH: 12-15 mIU/mL
- AMH: 0.6-1.0 ng/mL
- Οιστραδιόλη: >80 pg/mL
Ερμηνεία: Μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία, προτεραιότητα σε θεραπείες γονιμότητας.
Σενάριο 3: Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)
- LH/FSH λόγος > 2
- AMH > 5.0 ng/mL
- Τεστοστερόνη αυξημένη
Ερμηνεία: PCOS, απαιτείται ρύθμιση κύκλου και επαγωγή ωορρηξίας.
Σενάριο 4: Υπερπρολακτιναιμία
- Προλακτίνη > 30 ng/mL
- TSH > 2.5 mIU/L
Ερμηνεία: Υπερπρολακτιναιμία (πιθανόν λόγω υποθυρεοειδισμού), απαιτείται θεραπεία με καμπεργολίνη ή λεβοθυροξίνη.
💊 Θεραπευτικές Επιλογές Ανάλογα με τα Αποτελέσματα
Για Μειωμένη Ωοθηκική Εφεδρεία:
- IVF με υψηλές δόσεις FSH: Για μεγιστοποίηση αριθμού ωαρίων
- Minimal Stimulation IVF: Ήπια διέγερση, λιγότερα παρενέργειες
- Δωρεά ωαρίων: Αν η εφεδρεία είναι πολύ χαμηλή
Για Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS):
- Metformin: Βελτιώνει την ινσουλινοαντοχή
- Clomiphene ή Letrozole: Επαγωγή ωορρηξίας
- IVF με ήπια πρωτόκολλα: Αποφυγή υπερδιέγερσης
Για Υπερπρολακτιναιμία:
- Cabergoline (Dostinex): Μειώνει την προλακτίνη
- Levothyroxine: Αν οφείλεται σε υποθυρεοειδισμό
Για Θυρεοειδικές Διαταραχές:
- Levothyroxine: Για υποθυρεοειδισμό (στόχος TSH <2.5)
- Αντιθυρεοειδικά φάρμακα: Για υπερθυρεοειδισμό
📌 Πρακτικές Συμβουλές
Πριν τις Εξετάσεις:
- Νηστεία 8-12 ωρών (μόνο νερό)
- Αποφυγή έντονης άσκησης 24 ώρες πριν
- Αποφυγή άγχους (η προλακτίνη επηρεάζεται)
- Ενημερώστε τον γιατρό για φάρμακα που παίρνετε
⚠️ Προσοχή:
- Μια εξέταση ΔΕΝ αρκεί – χρειάζεται επανάληψη για επιβεβαίωση
- Τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται από ειδικό
- Η AMH μόνη της ΔΕΝ προβλέπει τη γονιμότητα – χρειάζεται ολική εικόνα
❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Πόσο κοστίζει ο πλήρης ορμονικός έλεγχος;
Το κόστος κυμαίνεται από 80-150€ για το βασικό πάνελ (FSH, LH, οιστραδιόλη, προλακτίνη, TSH) και +60-80€ για AMH. Πολλά ασφαλιστικά ταμεία καλύπτουν μέρος του κόστους.
2. Πότε πρέπει να κάνω ορμονικό έλεγχο;
Συνιστάται αν: (α) προσπαθείτε για εγκυμοσύνη >6 μήνες χωρίς αποτέλεσμα (αν >35 ετών), (β) έχετε ανώμαλο κύκλο, (γ) προγραμματίζετε IVF, (δ) έχετε ιστορικό πρόωρης εμμηνόπαυσης στην οικογένεια.
3. Η AMH μπορεί να βελτιωθεί;
Όχι. Η AMH αντικατοπτρίζει τον αριθμό των ωαρίων, ο οποίος δεν αυξάνεται. Ωστόσο, η ποιότητα των ωαρίων μπορεί να βελτιωθεί με υγιεινή διατροφή, συμπληρώματα (CoQ10, βιταμίνη D) και αποφυγή καπνίσματος.
4. Τι σημαίνει αν η FSH είναι υψηλή αλλά η AMH φυσιολογική;
Υποδηλώνει αρχόμενη μείωση εφεδρείας. Οι ωοθήκες “προσπαθούν πιο σκληρά” (υψηλή FSH) αλλά υπάρχουν ακόμα ωάρια (φυσιολογική AMH). Προτείνεται επιτάχυνση σχεδίων για εγκυμοσύνη.
5. Πόσο συχνά πρέπει να επαναλαμβάνω τις εξετάσεις;
Η AMH κάθε 6-12 μήνες (μειώνεται 0.1-0.2 ng/mL ετησίως). Η FSH/LH κάθε 3-6 μήνες αν υπάρχει ανωμαλία. Θυρεοειδικές ορμόνες κάθε 6-12 μήνες αν υπό θεραπεία.
6. Μπορώ να κάνω τις εξετάσεις αν παίρνω αντισυλληπτικά;
Όχι για FSH, LH, οιστραδιόλη – τα αντισυλληπτικά καταστέλλουν αυτές τις ορμόνες. Η AMH όμως μπορεί να μετρηθεί (δεν επηρεάζεται από χάπι).
7. Τι κάνω αν τα αποτελέσματά μου είναι ανησυχητικά;
Μην πανικοβληθείτε! Επικοινωνήστε με εξειδικευμένο γυναικολόγο-μαιευτήρα που ειδικεύεται στην υπογονιμότητα. Υπάρχουν πολλές θεραπευτικές επιλογές – από φαρμακευτική αγωγή έως IVF και δωρεά γαμετών.
8. Οι εξετάσεις πονάνε;
Όχι. Είναι απλές αιμοληψίες (1-2 σωληνάρια αίματος). Τα αποτελέσματα είναι συνήθως έτοιμα σε 2-3 εργάσιμες ημέρες.
📞
210 6716126
Κλείστε Ραντεβού Σήμερα
Χρειάζεστε ορμονικό έλεγχο γονιμότητας; Ο Δρ. Ιωάννης Δημητρακόπουλος είναι εδώ για να σας βοηθήσει.
📍 Διεύθυνση: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196, Γλυφάδα 166 74
📞 Τηλέφωνο: 210 6716126
📱 Κινητό: 6985 64 64 10
✉️ Email: ikdmd@hotmail.com
📞
210 6716126
Κλείστε Ραντεβού Σήμερα
