HPV Screening 30–65 Ετών: Pap, HPV Typing, Co-testing και mRNA Test

Η δεκαετία 2020–2030 σηματοδοτεί μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές στον τρόπο πρόληψης του καρκίνου τραχήλου: τη μετάβαση από το ετήσιο Pap Test ως μοναδικό εργαλείο σε σύγχρονα, εξατομικευμένα πρωτόκολλα που συνδυάζουν HPV Typing, co-testing, mRNA αξιολόγηση και — νεότερα — self-collected δειγματοληψία. Αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν κυρίως τις γυναίκες ηλικίας 30–65 ετών.

Γιατί η Ηλικία 30–65 Ετών Έχει Ξεχωριστή Σημασία;

Η διάκριση από τις νεότερες ηλικίες (<30 ετών) βασίζεται σε βιολογικές και επιδημιολογικές ιδιαιτερότητες:

• Στις κάτω από 30, ο HPV είναι εξαιρετικά συχνός αλλά συνήθως παροδικός — η μαζική HPV ανίχνευση οδηγεί σε υπερθεραπεία χωρίς όφελος
• Στις 30–65, η επιμένουσα HPV λοίμωξη έχει μεγαλύτερη κλινική σημασία για CIN3 και καρκίνο τραχήλου
• Τα αρνητικά HPV Typing αποτελέσματα στις 30+ έχουν ισχυρότερη αρνητική προγνωστική αξία — επιτρέπουν μεγαλύτερα μεσοδιαστήματα

Τα Βασικά Μοντέλα Screening 30–65 Ετών

Τι Λένε οι Νέες Κατευθυντήριες Οδηγίες (2025–2026);

Σύμφωνα με το ACOG 2026, το πρωτογενές HPV testing κάθε 5 χρόνια αποτελεί πλέον την προτιμώμενη επιλογή για γυναίκες μέσου κινδύνου ηλικίας 30–65 ετών. Το co-testing ανά 5 χρόνια παραμένει αποδεκτό. Σημαντική νέα προσθήκη: η self-collected HPV δειγματοληψία (κάθε 3 χρόνια) αναγνωρίζεται επίσημα ως επιλογή.

Το ASCCP 2025 διευκρινίζει ότι εάν το self-collected αποτέλεσμα είναι HPV 16/18 θετικό, απαιτείται άμεση κλινική αξιολόγηση (κολποσκόπηση). Εάν είναι αρνητικό, επανέλεγχος σε 3 χρόνια. Εάν είναι θετικό σε άλλους hrHPV τύπους, τα περισσότερα περιστατικά χρειάζονται κλινική παρακολούθηση από γυναικολόγο.

Τι Σημαίνει «Co-testing»;

Το co-testing σημαίνει ταυτόχρονη πραγματοποίηση Pap Test και HPV Typing από το ίδιο δείγμα. Χρειάζεται liquid-based cytology (LBC) για να γίνουν και τα δύο. Ένα διπλά αρνητικό αποτέλεσμα (αρνητικό Pap + αρνητικό HPV) σε γυναίκα 30+ έχει αρνητική προγνωστική αξία >99,5% για CIN3 τα επόμενα 5 χρόνια — εξηγώντας γιατί δεν χρειάζεται ετήσιος έλεγχος.

1. Γυναίκα 30 ετών: έναρξη πρωτογενούς HPV Typing ή co-testing (Pap + HPV)
2. Αρνητικό αποτέλεσμα: επαναέλεγχος σε 5 χρόνια
3. Θετικό HPV 16/18 + οποιοδήποτε Pap: άμεση κολποσκόπηση
4. Θετικό άλλος hrHPV + φυσιολογικό Pap: co-testing σε 12 μήνες
5. Επανέλεγχος θετικός: κολποσκόπηση
6. Ηλικία 65+ με επαρκές ιστορικό αρνητικών test: εξέταση τερματισμού screening

Πότε Σταματάει το Screening στα 65;

Το screening δεν σταματά αυτόματα στα 65. Τερματίζεται μόνο εάν:

• Υπάρχουν τουλάχιστον 2–3 αρνητικά co-testing εντός των τελευταίων 10 ετών
• Δεν υπάρχει ιστορικό CIN2+ τα τελευταία 25 χρόνια
• Η γυναίκα δεν βρίσκεται σε ανοσοκαταστολή

Γυναίκες που δεν έχουν κάνει επαρκές ιστορικό screening συνεχίζουν μέχρι να πληρούν τα κριτήρια — ανεξαρτήτως ηλικίας.

Σύγκριση Μεθόδων Screening: Ποια Ταιριάζει σε Ποιες Γυναίκες

Αποποίηση ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Συμβουλευτείτε πάντα τον γυναικολόγο σας για εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση.

Πηγή: ACOG Practice Advisory 2026 (hrHPV Primary Screening); ASCCP 2025 Self-collected HPV Testing Guidance; CDC Gardasil 9 Information.