Τοκετός – Φυσικός, Καισαρική & Προετοιμασία

Τι είναι ο Τοκετός;

Ο τοκετός (γέννα) είναι η φυσιολογική διαδικασία κατά την οποία το μωρό εξέρχεται από τη μήτρα μετά από μια πλήρη εγκυμοσύνη (37-42 εβδομάδες). Αποτελεί μια έντονη σωματική και συναισθηματική εμπειρία που μπορεί να γίνει φυσικά (κολπικά) ή με καισαρική τομή.

Είδη Τοκετού

1. Φυσικός Τοκετός

Ο κολπικός τοκετός είναι η φυσιολογική διαδικασία γέννας και διαιρείται σε τρία στάδια:

Πλεονεκτήματα Φυσικού Τοκετού

• Ταχύτερη ανάρρωση
• Μικρότερος κίνδυνος λοιμώξεων
• Άμεση επαφή με το μωρό
• Χαμηλότερος κίνδυνος αναπνευστικών προβλημάτων στο νεογνό
• Πιο σύντομη νοσηλεία

2. Καισαρική Τομή

Η καισαρική τομή είναι χειρουργική επέμβαση για την εξαγωγή του μωρού μέσω τομής στην κοιλιά και τη μήτρα.

Ενδείξεις Καισαρικής

• Επείγουσες:
  • Δυσλειτουργία πλακούντα (προπίπτουσα, αποκόλληση)
  • Εμβρυϊκή δυσφορία
  • Προπίπτουσα ομφαλοκομβική χορδή
  • Αποτυχία προόδου τοκετού
• Προγραμματισμένες:
  • Λάθος προβολή (πρωκτική, εγκάρσια)
  • Πολλαπλή κύηση (>2 έμβρυα)
  • Πλακούντα πρόσφυση (placenta previa)
  • Προηγούμενες καισαρικές (σε ορισμένες περιπτώσεις)
  • Μητρική επιλογή (σε ορισμένες χώρες)

Πλεονεκτήματα & Μειονεκτήματα

3. VBAC (Vaginal Birth After Cesarean)

Φυσικός τοκετός μετά από προηγούμενη καισαρική. Επιτυχία σε 60-80% των περιπτώσεων, με προσεκτική αξιολόγηση κινδύνων.

Σημάδια Έναρξης Τοκετού

Πρώιμα Σημάδια

• Ελάφρυνση (lightening): Το μωρό κατεβαίνει στην πύελο
• Απώλεια βλεννώδους πώματος: Ροζ ή καφέ έκκριση
• Συχνότερες συσπάσεις Braxton-Hicks
• Διάρροια
• Ενεργητικότητα ή κόπωση

Ενεργός Τοκετός

• Τακτικές συσπάσεις: Κάθε 5 λεπτά, διάρκειας 60 δευτερολέπτων, για 1 ώρα
• Ρήξη υδάτων (ύδωρ): Απώλεια αμνιακού υγρού
• Αυξανόμενος πόνος: Δεν υποχωρεί με αλλαγή θέσης

Αναλγησία κατά τον Τοκετό

Φαρμακολογικές Μέθοδοι

Μη Φαρμακολογικές Μέθοδοι

• Τεχνικές αναπνοής: Lamaze, Bradley
• Υδροθεραπεία: Μπάνιο/ντους
• Μασάζ
• Αλλαγή θέσης: Περπάτημα, μπάλα τοκετού
• Μουσική & χαλάρωση
• Υποστήριξη doula

Προετοιμασία για τον Τοκετό

Σωματική Προετοιμασία

• Ασκήσεις Kegel: Ενίσχυση πυελικού εδάφους
• Προνατάλ γιόγκα: Ευλυγισία και αναπνοή
• Περπάτημα: Καθημερινή άσκηση
• Μασάζ περινέου: Από 34 εβδομάδες

Ψυχολογική Προετοιμασία

• Μαθήματα προετοιμασίας τοκετού
• Συζήτηση με γιατρό: Προσδοκίες και επιθυμίες
• Σχέδιο γέννας: Προτιμήσεις (αναλγησία, θέση, επισιοτομία)
• Υποστήριξη συντρόφου/οικογένειας

Τι να Πάρετε στο Μαιευτήριο

• Έγγραφα: Ταυτότητα, βιβλιάριο υγείας, ιατρικό ιστορικό
• Για τη μαμά: Άνετα ρούχα, προσωπικά είδη, στηθόδεσμος θηλασμού
• Για το μωρό: Ρούχα, κουβερτάκια, πάνες, καθισματάκι αυτοκινήτου
• Άλλα: Φωτογραφική μηχανή, φορτιστές, σνακ

Μετά τον Τοκετό

Άμεση Μετατοκετική Περίοδος

• Άμεση επαφή δέρμα-με-δέρμα (skin-to-skin)
• Πρώτος θηλασμός (μέσα στην 1η ώρα)
• Παρακολούθηση αιμορραγίας & ζωτικών σημείων
• Ράμματα (αν υπάρχει ρήξη/επισιοτομή)

Πρώτες Εβδομάδες

• Λοχεία: Κολπική αιμορραγία για 4-6 εβδομάδες
• Πόνος: Συσπάσεις μήτρας, πόνος στο περίνεο/ουλή
• Θηλασμός: Καθιέρωση ρυθμού
• Συναισθηματικές αλλαγές: Baby blues (50-80%) ή μεταγεννητική κατάθλιψη (10-15%)

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Πόσο πονάει ο τοκετός;

Ο πόνος ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των γυναικών. Με τη σωστή αναλγησία (επισκληρίδιο), ο πόνος μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά.

2. Μπορώ να επιλέξω καισαρική χωρίς ιατρική ένδειξη;

Η επιλογή καισαρικής χωρίς ιατρική ένδειξη (maternal request cesarean) είναι αμφιλεγόμενη. Συνιστάται λεπτομερής συζήτηση με γιατρό για κινδύνους και οφέλη.

3. Τι είναι η επισιοτομία;

Χειρουργική τομή στο περίνεο για διευκόλυνση της εξόδου του μωρού. Σήμερα γίνεται επιλεκτικά, όχι ρουτίνα.

4. Πόσο διαρκεί ο τοκετός;

Ποικίλλει. Πρωτότοκες: 12-18 ώρες κατά μέσο όρο. Πολύτοκες: 6-8 ώρες. Μερικοί τοκετοί είναι ταχύτεροι ή πιο αργοί.

5. Μπορώ να φάω/πιω κατά τον τοκετό;

Ελαφριά υγρά (νερό, χυμούς) συνήθως επιτρέπονται. Στερεά τροφή αποφεύγεται λόγω πιθανότητας καισαρικής με γενική αναισθησία.

6. Πότε μπορώ να οδηγήσω μετά τον τοκετό;

Φυσικός τοκετός: 1-2 εβδομάδες. Καισαρική: 4-6 εβδομάδες (ή όταν μπορείτε να κάνετε απότομη πέδηση χωρίς πόνο).

Σύνοψη

Ο τοκετός είναι μοναδική εμπειρία για κάθε γυναίκα. Η σωστή προετοιμασία, η ενημέρωση και η υποστήριξη από έμπειρο ιατρικό προσωπικό μπορούν να διασφαλίσουν μια ασφαλή και θετική εμπειρία γέννας.