Τι Είναι η Ωοθηκική Ανεπάρκεια;
Η πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια (POI), γνωστή παλιότερα ως «πρώιμη εμμηνόπαυση», αναφέρεται στη μείωση ή διακοπή της φυσιολογικής λειτουργίας των ωοθηκών πριν από την ηλικία των 40 ετών. Σε αντίθεση με την εμμηνόπαυση, στο POI η ωοθηκική λειτουργία μπορεί να είναι διακοπτόμενη και ορισμένες γυναίκες μπορεί στιγμιαία να ωορρηκτήσουν ή και να τεκνοποιήσουν.
Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα περιλαμβάνουν:
- Αμηνόρροια ή ολιγομηνόρροια (< 6 μηνών σε γυναίκα < 40 ετών)
- Αυξημένη FSH (> 25-40 IU/L σε δύο μετρήσεις)
- Χαμηλά επίπεδα οιστραδιόλης
Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου
| Αιτία | Κατηγορία | Συχνότητα |
|---|---|---|
| Ιδιοπαθής (άγνωστη αιτία) | — | ~70% |
| Χρωμοσωμικές ανωμαλίες (π.χ. Turner) | Γενετική | ~10% |
| Αυτοάνοση ωοθηκίτιδα | Αυτοάνοση | ~5% |
| Χημειοθεραπεία/Ακτινοθεραπεία | Ιατρογενής | Μεταβλητή |
| Χειρουργική αφαίρεση ωοθηκών | Ιατρογενής | Επαγόμενη |
| Γαλακτοζαιμία | Μεταβολική | Σπάνια |
Συμπτώματα
- Ακανόνιστη ή απούσα έμμηνος ρύση
- Εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις
- Κολπική ξηρότητα και δυσπαρευνία
- Διαταραχές ύπνου
- Ευερεθιστότητα, κατάθλιψη, άγχος
- Δυσκολία συγκέντρωσης
- Μειωμένη libido
- Υπογονιμότητα
Διάγνωση
- Ορμονικός έλεγχος: FSH, LH, οιστραδιόλη, AMH (Anti-Müllerian Hormone).
- Υπέρηχος: Αξιολόγηση ωοθηκικού αποθέματος (AFC – Antral Follicle Count).
- Χρωμοσωμικός έλεγχος: Καρυότυπος — ειδικά σε νέες γυναίκες.
- Αυτοάνοσος έλεγχος: Αντισώματα αντι-ωοθηκικά.
- Γενετικός έλεγχος: FMR1 premutation (σύνδρομο εύθραυστου Χ).
- Βιοψία ωοθήκης: Σπάνια, μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.
Θεραπείες
| Θεραπεία | Στόχος | Αποτελεσματικότητα |
|---|---|---|
| Ορμονοθεραπεία υποκατάστασης (HRT) | Συμπτώματα, οστεοπόρωση, καρδιαγγειακή προστασία | Υψηλή |
| Αντισύλληψη (pill) | Ρύθμιση κύκλου, αντισύλληψη | Μέτρια |
| Δωρεά ωαρίων (IVF) | Τεκνοποίηση | Υψηλή (50-60%) |
| Κατάψυξη ωαρίων (πριν τη θεραπεία) | Διατήρηση γονιμότητας | Εξαρτάται από ηλικία |
| Ασβέστιο + Βιταμίνη D | Πρόληψη οστεοπόρωσης | Απαραίτητη |
Επιπλοκές αν Δεν Θεραπευτεί
- Οστεοπόρωση (λόγω ελλείμματος οιστρογόνων)
- Αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος
- Σεξουαλική δυσλειτουργία
- Ψυχολογικές επιπτώσεις (κατάθλιψη)
- Υπογονιμότητα
- Γνωστική έκπτωση μακροπρόθεσμα
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Ε: Μπορώ να μείνω έγκυος με POI;
Α: Φυσική σύλληψη είναι σπάνια αλλά πιθανή. Η δωρεά ωαρίων είναι η πιο αποτελεσματική λύση.
Ε: Είναι η POI ίδια με την εμμηνόπαυση;
Α: Όχι. Στην POI η λειτουργία μπορεί να είναι διακοπτόμενη. Η εμμηνόπαυση είναι μόνιμη.
Ε: Πρέπει να λαμβάνω HRT;
Α: Ναι, συνιστάται έντονα μέχρι την ηλικία φυσιολογικής εμμηνόπαυσης (51 ετών) για προστασία οστών και καρδιάς.
Ε: Πόσο συχνή είναι η POI;
Α: Επηρεάζει ~1% γυναικών < 40 ετών, ~1/1000 < 30 ετών, ~1/10.000 < 20 ετών.
Ε: Ποιες εξετάσεις χρειάζομαι αρχικά;
Α: FSH, LH, AMH, οιστραδιόλη, TSH και προλακτίνη για αποκλεισμό άλλων αιτίων.
Συμπέρασμα
Η πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια είναι μια ψυχολογικά και σωματικά απαιτητική διάγνωση. Με κατάλληλη ιατρική υποστήριξη, ορμονοθεραπεία και πιθανές επιλογές τεκνοποίησης, οι γυναίκες μπορούν να διατηρήσουν υψηλή ποιότητα ζωής.
📞 Κλείστε το Ραντεβού σας
Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας – Χειρουργός – Γυναικολόγος
Vital WomanHood Clinic | Γλυφάδα
Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196, Γλυφάδα 166 74
Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος
Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής
Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com
Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74
Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.
Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" -
Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)
