Κύστες Ωοθηκών: Συμπτώματα, Τύποι & Πότε Χρειάζεται Επέμβαση

Κύριοι τύποι: λειτουργικές κύστεις (ωοθυλακική, ωχρινική — αυτοεξαφανίζονται σε 1–3 κύκλους), ενδομητριώματα (σοκολατένιες κύστεις ενδομητρίωσης), δερμοειδείς κύστεις (τεράτωμα), παραωοθηκικές κύστεις και εν δυνάμει κακοήθεις κύστεις (σπάνιες).

Πολλές κύστεις είναι ασυμπτωματικές. Συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν: πυελικό άλγος ή αίσθηση πληρότητας, πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή, ακανόνιστη αιμορραγία, συχνουρία. Η ξαφνική έντονη ανάλυση πόνου μπορεί να σημαίνει ρήξη κύστης — χρειάζεται άμεση αξιολόγηση.

Λειτουργικές κύστεις <5 εκ. παρακολουθούνται με επανέλεγχο υπέρηχου σε 6–8 εβδομάδες. Χειρουργική αντιμετώπιση (λαπαροσκοπία) απαιτείται για: κύστεις >6–7 εκ., ύποπτα χαρακτηριστικά, ενδομητριώματα με ανεπάρκεια γονιμότητας, δερμοειδείς και μη ανατάσσιμες κύστεις.

Τα ενδομητριώματα (σοκολατένιες κύστεις) είναι κύστεις ωοθηκών που περιέχουν παλιό αίμα λόγω ενδομητρίωσης. Σχετίζονται με μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία και γονιμότητα. Η λαπαροσκοπική αφαίρεσή τους βελτιώνει τα συμπτώματα αλλά πρέπει να γίνεται με προσοχή για τη διατήρηση υγιούς ωοθηκικού ιστού.

Στο PCOS, οι ωοθήκες εμφανίζουν πολλά μικρά ωοθυλάκια (<10 mm) που δεν είναι πραγματικές κύστεις αλλά ανώριμα ωοθυλάκια. Αντίθετα, οι κύστεις ωοθηκών (>20 mm) είναι διαφορετική κατάσταση. Η σύγχυση είναι συχνή αλλά οι δύο καταστάσεις διαφέρουν σημαντικά.

Ναι, η ρήξη κύστης ωοθήκης είναι πιθανή, ιδιαίτερα μετά από έντονη άσκηση ή σεξουαλική επαφή. Εκδηλώνεται με ξαφνικό, οξύ πόνο στην πύελο. Στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται συντηρητικά, αλλά ρήξη με αιμορραγία απαιτεί επείγον χειρουργείο.