Τι Είναι το LEEP (Βρόγχος Διαθερμίας);
Το LEEP είναι μια μικρο-επεμβατική χειρουργική τεχνική κατά την οποία χρησιμοποιείται ένας λεπτός βρόγχος από σύρμα που διαρρέεται από ηλεκτρικό ρεύμα υψηλής συχνότητας. Ο βρόγχος αφαιρεί με ακρίβεια τον ιστό που φέρει αλλοιώσεις από τον τράχηλο της μήτρας, ενώ ταυτόχρονα διακόπτει την αιμορραγία μέσω θερμικής πήξης. Η τεχνική αναπτύχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και από τότε έχει γίνει η πιο διαδεδομένη μέθοδος αντιμετώπισης τραχηλικών δυσπλαστικών αλλοιώσεων παγκοσμίως.
Πώς Λειτουργεί η Τεχνική
Το ηλεκτρικό ρεύμα εξατμίζει και τέμνει τον ιστό ταυτόχρονα, επιτρέποντας στον γυναικολόγο να λάβει δείγμα ιστού (βιοψία) με ακέραια παθολογοανατομική αξία. Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα σε σχέση με άλλες τεχνικές (π.χ. κρυοθεραπεία), όπου ο ιστός καταστρέφεται χωρίς να συλλέγεται για εξέταση. Ο ηλεκτροχειρουργικός εξοπλισμός LEEP χρησιμοποιεί ραδιοσυχνότητες 0.5-1.5 MHz, διαφορετικές από τα οικιακά ρεύματα, εξασφαλίζοντας ασφαλή και ελεγχόμενη εκτομή.
Διαφορές LEEP από Άλλες Μεθόδους
| Τεχνική | Αφαίρεση Ιστού | Παθολογ. Δείγμα | Ανάρρωση | Νοσηλεία |
|---|---|---|---|---|
| LEEP / Βρόγχος Διαθερμίας | Εκτομή | ✅ Ναι | 1-2 εβδ. | Όχι |
| Κρυοθεραπεία | Καταστροφή | ❌ Όχι | 2-3 εβδ. | Όχι |
| Κωνοειδής εκτομή (Cold Knife) | Εκτομή | ✅ Ναι | 3-4 εβδ. | Συχνά |
| Laser θεραπεία | Εξάχνωση | Μερικά | 1-2 εβδ. | Όχι |
| Laser κωνοειδής | Εκτομή | ✅ Ναι | 2-3 εβδ. | Σπάνια |
Αιτίες και Ενδείξεις για LEEP
Η κύρια αιτία που οδηγεί σε LEEP είναι η ανεύρεση δυσπλαστικών αλλοιώσεων (CIN – Cervical Intraepithelial Neoplasia) κατά τη διάρκεια κολποσκόπησης, μετά από παθολογικό Pap test ή θετική HPV DNA εξέταση. Οι αλλοιώσεις αυτές δεν είναι καρκίνος — αλλά χωρίς θεραπεία, μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο τραχήλου μήτρας σε βάθος χρόνου.
Κλινικές Ενδείξεις για LEEP 2025
- CIN 2 (Μέτρια δυσπλασία): Ενδείκνυται θεραπεία σε όλες τις ηλικίες — ιδίως σε γυναίκες άνω των 25 ετών
- CIN 3 (Σοβαρή δυσπλασία / CIS): Άμεση εκτομή απαραίτητη — υψηλός κίνδυνος εξέλιξης
- CIN 1 επίμονο >2 χρόνια: Επαναξιολόγηση με κολποσκόπηση και πιθανή θεραπεία
- AIS (Αδενοκαρκίνωμα in situ): Εκτομή με εκτεταμένα όρια — υψηλότερος κίνδυνος υποτροπής
- Θετική HPV 16/18 με παθολογική κολποσκόπηση: Άμεση παρέμβαση
- Ανεπαρκής κολποσκόπηση (ζώνη μετασχηματισμού τύπου 3): LEEP για πλήρη αξιολόγηση
- Διαφωνία Pap-κολποσκόπησης: Διαγνωστικό LEEP για αποσαφήνιση
| Βαθμός CIN | Περιγραφή | Αντιμετώπιση 2025 | Ποσοστό Ανάταξης χωρίς Θεραπεία | Κίνδυνος Εξέλιξης σε Ca |
|---|---|---|---|---|
| CIN 1 | Ήπια δυσπλασία | Παρακολούθηση 12μηνη | 60-70% | <1% |
| CIN 2 | Μέτρια δυσπλασία | LEEP / εναλλακτικές | 40-50% | 5-15% |
| CIN 3 | Σοβαρή δυσπλασία | LEEP / Κωνοειδής | <10% | 30-50% αν αθεράπευτο |
| AIS | Αδενοκαρκίνωμα in situ | Εκτεταμένη εκτομή | <5% | Υψηλός χωρίς θεραπεία |
Διαδικασία LEEP: Βήμα-Βήμα
Η επέμβαση LEEP βρόγχος διαθερμίας πραγματοποιείται σε εξωτερικό ιατρείο, συνήθως στη δεύτερη εβδομάδα του κύκλου (ημέρες 7-14), για να αποφευχθεί η επέμβαση κατά την έμμηνο ρύση. Η συνολική διάρκεια κυμαίνεται μεταξύ 10 και 20 λεπτών, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας.
Προεπεμβατική Προετοιμασία
Πριν από το LEEP, ο Δρ. Δημητρακόπουλος στη Vital WomanHood Clinic της Γλυφάδας συνιστά:
- Αποφυγή σεξουαλικής επαφής 24-48 ώρες πριν
- Μη χρήση κολπικών κρεμών ή υπόθετων 48 ώρες πριν
- Αποφυγή ασπιρίνης/αντιφλεγμονωδών 5-7 ημέρες πριν
- Ενημέρωση για τυχόν αλλεργίες σε αναισθητικά
- Ενημέρωση αν λαμβάνεται αντιπηκτική αγωγή
- Τοποθέτηση σε γυναικολογική θέση: Άνεση ασθενούς, εφαρμογή κολποσκοπίου για οπτικοποίηση του τραχήλου υπό μεγέθυνση
- Εφαρμογή Lugol / Οξεϊκού Οξέος 5%: Χρώση για ανάδειξη της αλλοιωμένης ζώνης — η ακεταλεύκη αντίδραση υποδηλώνει παθολογικό επιθήλιο
- Τοπική αναισθησία: Ενδοτραχηλική έγχυση λιδοκαΐνης 1-2% με αδρεναλίνη (1:100.000) για μείωση αιμορραγίας και πόνου — 2-4 ml σε 4 σημεία
- Επιλογή κατάλληλου βρόγχου: Ανάλογα με το μέγεθος της ζώνης μετασχηματισμού — τυπικά 1.5×1.0 cm ή 2.0×0.8 cm
- Εκτομή με βρόγχο: Διέλευση μίας ή δύο φορών (one-pass ή two-pass LEEP) για πλήρη αφαίρεση της ζώνης μετασχηματισμού σε βάθος 5-8mm
- Αιμόσταση: Εφαρμογή Monsel’s solution (σουλφική σιδήρου) ή επιπρόσθετη ηλεκτροπήξη για αποτελεσματική αιμόσταση
- Αποστολή δείγματος: Ο αφαιρεθείς ιστός σημαίνεται με το 12ωρο σήμα (ink) και αποστέλλεται αμέσως σε παθολογοανατομικό εργαστήριο
Πόνος και Αναισθησία — Τι να Περιμένετε
Μία από τις συχνότερες ερωτήσεις που λαμβάνει ο Δρ. Δημητρακόπουλος στην Vital WomanHood Clinic στη Γλυφάδα είναι: «Πονάει το LEEP;». Η απάντηση είναι καθησυχαστική: η τοπική αναισθησία (ενδοτραχηλική ένεση λιδοκαΐνης) καθιστά την επέμβαση ανώδυνη για την πλειονότητα των ασθενών.
Τι Αισθάνεστε κατά τη Διάρκεια
Κατά τη διάρκεια ενδέχεται να αισθανθείτε:
- Μικρή ενόχληση κατά την ένεση αναισθητικού (παρόμοια με αιμοληψία)
- Ελαφρές κράμπες, παρόμοιες με εμμηνορρυσία
- Αίσθηση πίεσης στον τράχηλο
- Ήπιο κάψιμο από τη λειτουργία του βρόγχου
- Χαρακτηριστική οσμή (από την εξάτμιση ιστού) — φυσιολογική
Μετά την Επέμβαση (1-4 εβδομάδες)
| Ημέρες | Αναμενόμενα Συμπτώματα | Αντιμετώπιση |
|---|---|---|
| 1-3 | Ήπιο άλγος (κράμπες), ελαφρά αιμορραγία | Παρακεταμόλη 500-1000mg / 6ωρο |
| 4-14 | Κολπική έκκριση (καφέ ή υδατώδης) | Μόνο σερβιέτες, αποφυγή ταμπόν |
| 7-21 | Πιθανή δεύτερη αιμορραγία (επούλωση) | Ανάπαυση, αποφυγή σωματικής καταπόνησης |
| 28-42 | Πλήρης επούλωση τραχήλου | Επανεξέταση σχεδιάζεται σε 6 μήνες |
Επιπλοκές και Παρενέργειες
Το LEEP είναι γενικά ασφαλής επέμβαση με χαμηλό ποσοστό επιπλοκών. Ωστόσο, ορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι πιθανές και πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς.
• Αιμορραγία σημαντική (βρέχει >1 σερβιέτα/ώρα) εντός 2 εβδομάδων
• Πυρετός >38°C ή δύσοσμη, πυώδης έκκριση (σημεία λοίμωξης)
• Έντονο άλγος που δεν υποχωρεί με απλά αναλγητικά
• Δυσκολία ούρησης (σπάνιο, αλλά σημαντικό)
• Παρατεταμένη αιμορραγία πέρα από 4 εβδομάδες
• Αίσθηση ότι «κάτι δεν πάει καλά» — εμπιστευτείτε την κρίση σας
Πιθανές Επιπλοκές ανά Συχνότητα
| Επιπλοκή | Συχνότητα | Αντιμετώπιση |
|---|---|---|
| Ήπια αιμορραγία μετεπεμβατικά | 10-15% | Συντηρητική / Monsel’s |
| Σοβαρή αιμορραγία | <1% | Ηλεκτροπήξη / συρραφή |
| Λοίμωξη | 1-2% | Αντιβιοτική αγωγή |
| Τραχηλική στένωση | 1-2% | Διαστολή / παρακολούθηση |
| Ατελής εκτομή (θετικά όρια) | 5-10% | Επανεπέμβαση εντός 3-6 μηνών |
| Πρόωρος τοκετός (μελλοντικές κυήσεις) | Ελαφρά αύξηση κινδύνου αν βάθος >10mm | Κολπικό pessary / cerclage αν χρειαστεί |
| Αδυναμία διάτασης τραχήλου | <0.5% | Χειρουργική διαστολή |
Σύμφωνα με τα νεότερα δεδομένα 2024-2025, ο κίνδυνος πρόωρου τοκετού μετά από LEEP εξαρτάται άμεσα από το βάθος εκτομής — βάθος <10mm συσχετίζεται με ελάχιστα αυξημένο κίνδυνο, ενώ βάθος >20mm αυξάνει τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού κατά 2-3 φορές.
Αποτελέσματα και Παρακολούθηση μετά το LEEP
Τα αποτελέσματα της παθολογοανατομικής εξέτασης αναμένονται σε 7-14 εργάσιμες ημέρες. Η αξιολόγηση των ορίων εκτομής (free margins) καθορίζει τη μετεπεμβατική στρατηγική παρακολούθησης.
Ερμηνεία Παθολογοανατομικού Αποτελέσματος
- Αρνητικά χειρουργικά όρια (R0): Άριστο αποτέλεσμα — η αλλοίωση αφαιρέθηκε πλήρως
- Θετικά ενδοτραχηλικά όρια: Πιθανή παρουσία υπολειπόμενης αλλοίωσης — follow-up σε 3 μήνες
- Θετικά εκτοτραχηλικά όρια: Συνήθως λιγότερο σημαντικά — κολποσκόπηση σε 6 μήνες
Πρωτόκολλο Follow-Up 2025 (ESGO)
| Χρόνος | Εξέταση | Ερμηνεία / Δράση |
|---|---|---|
| 3 μήνες | Κολποσκόπηση (αν θετικά όρια) | Επανεπέμβαση αν επιμένει CIN 2+ |
| 6 μήνες | Co-test (Pap + HPV DNA) | Αρνητικό: follow-up σε 12μ. / Θετικό: κολποσκόπηση |
| 12 μήνες | Co-test | Αρνητικό: επιστροφή σε 3ετή screening |
| 24 μήνες | Co-test (αν 6μηνο ήταν θετικό) | 2 διαδοχικά αρνητικά: επιστροφή σε 3ετή |
LEEP και Εγκυμοσύνη — Τι Πρέπει να Γνωρίζετε
Μια από τις πιο συχνές ανησυχίες των γυναικών που αντιμετωπίζουν LEEP είναι η επίπτωση στη μελλοντική γονιμότητα και κύηση. Ο Δρ. Δημητρακόπουλος στη Vital WomanHood Clinic της Γλυφάδας εξηγεί τι γνωρίζει η σύγχρονη ιατρική:
LEEP και Γονιμότητα
Το LEEP δεν επηρεάζει αρνητικά τη γονιμότητα. Δεν μειώνει τον αριθμό ωαρίων, δεν επηρεάζει την ωορρηξία και δεν εμποδίζει τη σύλληψη. Μετά από ένα LEEP, οι γυναίκες μπορούν να επιχειρήσουν εγκυμοσύνη — συνήθως μετά από 3-6 μήνες αναμονής για επούλωση.
Κίνδυνος Πρόωρου Τοκετού
Μελέτες δείχνουν ελαφρά αύξηση κινδύνου πρόωρου τοκετού, ιδίως σε:
- Εκτομή βάθους >15-20mm
- Πολλαπλά LEEP (>2 επεμβάσεις)
- Πολύ νεαρές γυναίκες με μικρό τράχηλο
Σε περίπτωση εγκυμοσύνης μετά από LEEP, απαιτείται στενότερη μαιευτική παρακολούθηση με τακτική αξιολόγηση μήκους τραχήλου μήτρας με διακολπικό υπέρηχο.
Πρόληψη Υποτροπής — Οδηγίες Μετά το LEEP
Η πρόληψη της υποτροπής εξαρτάται τόσο από τη διαχείριση της HPV λοίμωξης όσο και από τη συμμόρφωση με τις οδηγίες παρακολούθησης. Ο συνδυασμός σωστής ζωής και τακτικών ελέγχων δίνει τα καλύτερα αποτελέσματα.
- Αποχή από σεξουαλική επαφή: Τουλάχιστον 4 εβδομάδες μετεπεμβατικά — για επούλωση τραχήλου
- Αποφυγή κολυμβητηρίου/μπανιέρας: 4 εβδομάδες — κίνδυνος λοίμωξης από νερό
- Μη χρήση ταμπόν: 4-6 εβδομάδες — μόνο εξωτερικές σερβιέτες
- Αποφυγή βαρύ σωματικό έργο / γυμναστική: 2 εβδομάδες για μείωση κινδύνου αιμορραγίας
- Εμβολιασμός HPV (Gardasil 9): Συνιστάται ακόμα και μετά το LEEP — προλαμβάνει λοίμωξη από τύπους HPV που δεν είχατε ήδη
- Σταματήστε το κάπνισμα: Το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο HPV επιμονής κατά 2-3 φορές — η διακοπή βελτιώνει δραματικά την πρόγνωση
- Τακτικά follow-up: Η κανονική παρακολούθηση (6 και 12 μήνες) είναι η ασφαλέστερη «ασπίδα» κατά υποτροπής
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Ναι. Το LEEP δεν επηρεάζει τη γονιμότητα. Μετά από ένα LEEP μπορείτε να επιχειρήσετε εγκυμοσύνη — συνήθως συστήνεται να αναμείνετε 3-6 μήνες μετά την επέμβαση για να επουλωθεί ο τράχηλος. Ενημερώστε τον μαιευτήρα σας για το ιστορικό LEEP κατά την πρώτη επίσκεψη εγκυμοσύνης.
Η πλήρης επούλωση του τραχήλου ολοκληρώνεται σε 4-6 εβδομάδες. Οι περισσότερες ασθενείς επιστρέφουν στις καθημερινές δραστηριότητες την επόμενη ή μεθεπόμενη ημέρα, αποφεύγοντας μόνο σεξουαλική επαφή, ταμπόν και έντονη σωματική άσκηση για 4 εβδομάδες.
Όχι. Το LEEP γίνεται εξωτερικά, χωρίς νοσηλεία. Η όλη διαδικασία διαρκεί 10-20 λεπτά και η ασθενής μπορεί να φύγει μόνη της ή με συνοδό μετά από 15-30 λεπτά παρακολούθησης.
CIN 2, CIN 3 και AIS (αδενοκαρκίνωμα in situ). Σε ειδικές περιπτώσεις χρησιμοποιείται και για υποτροπιάζουσα CIN 1 ή για θεραπεία μετά από ανεπαρκή κολποσκόπηση όπου η ζώνη μετασχηματισμού δεν είναι ορατή.
Συνήθως αναβάλλεται για μετά τον τοκετό, καθώς πολλές αλλοιώσεις υποχωρούν αυτόματα στη διάρκεια και μετά την κύηση. Εξαίρεση αποτελεί η υποψία διηθητικού καρκίνου, οπότε και γίνεται εξειδικευμένη αξιολόγηση και σχεδιασμός θεραπείας.
Στη Vital WomanHood Clinic στη Γλυφάδα, ο Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος πραγματοποιεί LEEP σε σύγχρονα εξοπλισμένο ιατρείο, με πλήρη κολποσκοπικό έλεγχο και αποστολή δείγματος σε αξιόπιστα παθολογοανατομικά εργαστήρια. Διευθ.: Λεωφ. Δημ. Γούναρη 196, Γλυφάδα 16674.
Το LEEP χρησιμοποιεί ηλεκτρικό βρόγχο ενώ η κωνοειδής (cold knife cone) χρησιμοποιεί νυστέρι. Το LEEP είναι ταχύτερο, γίνεται εξωτερικά χωρίς νοσηλεία και έχει λιγότερες επιπλοκές. Η κωνοειδής προτιμάται σε AIS ή όταν χρειάζεται μεγαλύτερο δείγμα.
Συμπέρασμα
Το LEEP (βρόγχος διαθερμίας) παραμένει η πλέον αποτελεσματική, ασφαλής και οικονομικά προσιτή μέθοδος αντιμετώπισης τραχηλικών δυσπλαστικών αλλοιώσεων. Συνδυάζει θεραπεία και διάγνωση σε μία μόνο επέμβαση, με ποσοστά επιτυχίας που αγγίζουν το 95%, ελάχιστες επιπλοκές και γρήγορη ανάρρωση χωρίς νοσηλεία.
Η επέμβαση εκτελείται σε 10-20 λεπτά στο ιατρείο, υπό τοπική αναισθησία, και αποφέρει πλήρες παθολογοανατομικό δείγμα για ακριβή ιστολογική ανάλυση. Το πρωτόκολλο παρακολούθησης που ακολουθεί εξασφαλίζει έγκαιρη ανίχνευση τυχόν υποτροπής.
Στη Vital WomanHood Clinic στη Γλυφάδα, ο Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος προσφέρει εξατομικευμένη αξιολόγηση, πλήρη κολποσκοπικό έλεγχο και σύγχρονη εφαρμογή του LEEP βρόγχου διαθερμίας, σύμφωνα με τις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες ESGO/ASCCP 2024-2025.
Αν έχετε λάβει παθολογικό αποτέλεσμα Pap test ή θετικό HPV DNA test, μην αναβάλλετε — η έγκαιρη αξιολόγηση και θεραπεία είναι η ασφαλέστερη επιλογή για την υγεία σας. Κλείστε ραντεβού σήμερα.
📞 Κλείστε το Ραντεβού σας
Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας – Χειρουργός – Γυναικολόγος | MSc Αισθητική Ιατρική
Vital WomanHood Clinic — Λεωφ. Δημ. Γούναρη 196, Γλυφάδα 16674
Εξειδικευμένη διάγνωση και αντιμετώπιση κονδυλωμάτων & HPV με σύγχρονες μεθόδους.
Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος
Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής
Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com
Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74
Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.
Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" -
Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)
