Τα ινομυώματα της μήτρας (γνωστά και ως μυώματα ή λειομυώματα) είναι καλοήθεις όγκοι που αναπτύσσονται στο μυϊκό τοίχωμα της μήτρας. Αποτελούν μία από τις πιο συχνές γυναικολογικές παθήσεις, επηρεάζοντας έως και το 70-80% των γυναικών μέχρι την ηλικία των 50 ετών, ωστόσο πολλές παραμένουν ασυμπτωματικές.

Τι Είναι τα Ινομυώματα;

Τα ινομυώματα είναι καλοήθεις νεοπλάσματα που προέρχονται από τα λεία μυϊκά κύτταρα της μήτρας. Μπορεί να είναι μεμονωμένα ή πολλαπλά, με μέγεθος από λίγα χιλιοστά έως πολλά εκατοστά. Η ανάπτυξή τους σχετίζεται άμεσα με τα οιστρογόνα και την προγεστερόνη, γι’ αυτό συνήθως αναπτύσσονται κατά την αναπαραγωγική ηλικία και συρρικνώνονται μετά την εμμηνόπαυση.

Τύποι Ινομυωμάτων

Ανάλογα με την ανατομική τους θέση, τα ινομυώματα κατατάσσονται σε:

• Υποβλεννογόνια (Submucosal): Αναπτύσσονται κάτω από το ενδομήτριο και προεξέχουν στην κοιλότητα της μήτρας. Προκαλούν συχνά έντονη αιμορραγία.
• Ενδοτοιχωματικά (Intramural): Βρίσκονται εντός του μυομητρίου (μυϊκού τοιχώματος). Είναι ο πιο συχνός τύπος.
• Υποορογόνια (Subserosal): Αναπτύσσονται στην εξωτερική επιφάνεια της μήτρας και μπορεί να προκαλέσουν πίεση σε παρακείμενα όργανα.
• Με Μίσχο (Pedunculated): Συνδέονται με τη μήτρα μέσω λεπτού στελέχους και μπορεί να στρέφονται, προκαλώντας οξύ πόνο.

Αιτίες & Παράγοντες Κινδύνου

Η ακριβής αιτία των ινομυωμάτων δεν είναι πλήρως κατανοητή, αλλά αρκετοί παράγοντες φαίνεται να συμβάλλουν:

• Ορμονικοί παράγοντες: Τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη τροφοδοτούν την ανάπτυξη των ινομυωμάτων.
• Κληρονομικότητα: Οικογενειακό ιστορικό αυξάνει τον κίνδυνο κατά 2-3 φορές.
• Ηλικία: Πιο συχνά εμφανίζονται μεταξύ 30-50 ετών.
• Φυλετική καταγωγή: Οι γυναίκες αφρικανικής καταγωγής έχουν υψηλότερο κίνδυνο.
• Παχυσαρκία: Το περιττό λιπώδης ιστός παράγει περισσότερα οιστρογόνα.
• Διατροφή: Υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος και χαμηλή πρόσληψη πράσινων λαχανικών.
• Έλλειψη εγκυμοσύνης: Γυναίκες που δεν έχουν γεννήσει έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα.

Συμπτώματα

Πολλές γυναίκες με ινομυώματα δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Όταν εμφανίζονται, περιλαμβάνουν:

• Έντονη εμμηνορραγία: Αυξημένη ροή και διάρκεια έμμηνου ρύσης, συχνά με θρόμβους.
• Αναιμία: Λόγω χρόνιας απώλειας αίματος.
• Πυελική πίεση & πόνος: Ιδίως σε μεγάλα ινομυώματα.
• Συχνοουρία: Πίεση στην ουροδόχο κύστη.
• Δυσκοιλιότητα: Πίεση στο έντερο.
• Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή: Δυσπαρευνία.
• Διόγκωση κοιλιάς: Σε πολύ μεγάλα μυώματα.
• Προβλήματα γονιμότητας: Δυσκολία σύλληψης ή αυξημένος κίνδυνος αποβολής.

Διάγνωση

Η διάγνωση των ινομυωμάτων γίνεται με:

• Γυναικολογική Εξέταση: Ψηλάφηση διογκωμένης ή ανώμαλης μήτρας.
• Υπερηχογράφημα Πυέλου: Πρώτης γραμμής εξέταση, μέσω κοιλιάς ή διακολπικά.
• Μαγνητική Τομογραφία (MRI): Για λεπτομερή απεικόνιση μεγέθους, αριθμού και θέσης.
• Υστεροσαλπιγγογραφία (HSG): Αξιολογεί την κοιλότητα της μήτρας, χρήσιμη για γυναίκες με υπογονιμότητα.
• Υστεροσκόπηση: Απευθείας οπτικοποίηση της μητρικής κοιλότητας.
• Εργαστηριακές Εξετάσεις: Γενική αίματος (αξιολόγηση αναιμίας), επίπεδα σιδήρου.

Θεραπευτικές Επιλογές

1. Παρακολούθηση (Watchful Waiting)

Για ασυμπτωματικά ινομυώματα, συστήνεται τακτική παρακολούθηση με υπερηχογράφημα κάθε 6-12 μήνες.

2. Φαρμακευτική Αγωγή

• Αντισυλληπτικά χάπια: Ρύθμιση εμμήνου ρύσης.
• GnRH agonists (π.χ. Leuprolide): Προσωρινή συρρίκνωση μυωμάτων πριν από χειρουργείο.
• Tranexamic acid: Μείωση αιμορραγίας.
• NSAIDs: Ανακούφιση πόνου.
• Σιδηροθεραπεία: Αντιμετώπιση αναιμίας.
• Ulipristal acetate: Εγκεκριμένο στην Ευρώπη για μέτρια έως σοβαρά συμπτώματα.

3. Ελάχιστα Επεμβατικές Μέθοδοι

• Εμβολισμός Μητριαίας Αρτηρίας (UAE): Διακοπή αιμάτωσης μυωμάτων μέσω καθετήρα.
• MRI-Guided Focused Ultrasound (MRgFUS): Μη επεμβατική καταστροφή με υπερήχους υψηλής έντασης.
• Ραδιοσυχνότητα Ablation (RFA): Θερμική καταστροφή μυωμάτων.

4. Χειρουργική Θεραπεία

• Μυωμεκτομή: Αφαίρεση μόνο των μυωμάτων, διατήρηση μήτρας (ιδανική για γυναίκες που επιθυμούν παιδιά).
• Υστερεκτομή: Πλήρης αφαίρεση της μήτρας (οριστική λύση, για γυναίκες που έχουν ολοκληρώσει την οικογένειά τους).
• Υστεροσκοπική Εκτομή: Για υποβλεννογόνια μυώματα.

Ινομυώματα και Εγκυμοσύνη

Τα ινομυώματα μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητα με διάφορους τρόπους:

• Παραμόρφωση μητρικής κοιλότητας: Παρεμποδίζει εμφύτευση εμβρύου.
• Απόφραξη σαλπίγγων: Δυσκολία μεταφοράς ωαρίου.
• Μείωση αιμάτωσης ενδομητρίου: Ανεπαρκής διατροφή εμβρύου.
• Αυξημένος κίνδυνος αποβολής: Ιδίως με υποβλεννογόνια μυώματα.
• Πρόωρος τοκετός: Σε μεγάλα μυώματα.

Σε γυναίκες με υπογονιμότητα και ινομυώματα, συστήνεται μυωμεκτομή πριν από προσπάθεια σύλληψης, ιδίως αν τα μυώματα είναι υποβλεννογόνια ή μεγάλα ενδοτοιχωματικά.

Πρόληψη

Δεν υπάρχει εγγυημένος τρόπος πρόληψης, αλλά ορισμένες στρατηγικές μπορεί να βοηθήσουν:

• Διατήρηση υγιούς βάρους: Μείωση παραγωγής οιστρογόνων.
• Ισορροπημένη διατροφή: Περισσότερα φρούτα, λαχανικά και ψάρια.
• Περιορισμός αλκοόλ & καφεΐνης.
• Τακτική άσκηση: 30 λεπτά τη μέρα, 5 φορές την εβδομάδα.
• Διαχείριση άγχους: Γιόγκα, διαλογισμός.
• Πρόωρη διάγνωση: Ετήσιες γυναικολογικές εξετάσεις.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Μπορούν τα ινομυώματα να γίνουν κακοήθη;

Είναι εξαιρετικά σπάνιο. Το λειομυοσάρκωμα (κακοήθης όγκος) εμφανίζεται σε λιγότερο από 1% των περιπτώσεων.

Θα επιστρέψουν τα μυώματα μετά από μυωμεκτομή;

Υπάρχει πιθανότητα υποτροπής 10-30% εντός 5 ετών, ιδίως σε νεότερες γυναίκες.

Πόσο καιρό διαρκεί η ανάρρωση από μυωμεκτομή;

Λαπαροσκοπική: 2-4 εβδομάδες. Ανοικτή κοιλιακή: 6-8 εβδομάδες.

Μπορώ να μείνω έγκυος μετά από εμβολισμό μητριαίας αρτηρίας;

Οι περισσότερες μελέτες δείχνουν μειωμένη γονιμότητα μετά από UAE. Προτιμάται μυωμεκτομή για γυναίκες που επιθυμούν παιδιά.

Πότε πρέπει να δω γιατρό;

Επισκεφτείτε γυναικολόγο αν έχετε:

• Έντονη ή παρατεταμένη εμμηνορραγία
• Πυελικό πόνο που δεν υποχωρεί
• Συχνοουρία ή δυσκολία κένωσης
• Διαταραχές γονιμότητας

Συμπέρασμα

Τα ινομυώματα της μήτρας είναι μια πολύ κοινή γυναικολογική πάθηση, αλλά με σωστή διάγνωση και θεραπεία, η πλειοψηφία των γυναικών μπορεί να ζήσει χωρίς σημαντικά προβλήματα. Από τη φαρμακευτική αγωγή και τις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές μέχρι τη χειρουργική επέμβαση, οι σύγχρονες επιλογές θεραπείας προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις ανάλογα με την ηλικία, τα συμπτώματα και τις αναπαραγωγικές επιθυμίες κάθε γυναίκας.

Αν παρουσιάζετε συμπτώματα ή ανησυχείτε για τα ινομυώματα, επικοινωνήστε με τον γυναικολόγο σας για μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση και προσαρμοσμένο θεραπευτικό σχέδιο.