Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενες Λοιμώξεις & Εγκυμοσύνη: Προστασία Μητέρας & Βρέφους

Πλήρης οδηγός για STIs κατά την εγκυμοσύνη – Επιπτώσεις, έλεγχος και προστασία μητέρας-βρέφους από το Δρ. Ιωάννη Δημητρακόπουλο.

Εισαγωγή: Η Σημασία του Ελέγχου STIs στην Εγκυμοσύνη

Οι σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις (STIs) αποτελούν σοβαρό κίνδυνο για την εγκυμοσύνη, επηρεάζοντας τόσο την υγεία της μητέρας όσο και την ανάπτυξη του εμβρύου. Ο προγεννητικός έλεγχος και η έγκαιρη διάγνωση είναι ζωτικής σημασίας.

**Γιατί είναι σημαντικός ο έλεγχος;**

Οι STIs μπορούν να προκαλέσουν:
– Αποβολή ή πρόωρο τοκετό
– Χαμηλό βάρος γέννησης
– Μετάδοση λοίμωξης στο βρέφος κατά τον τοκετό
– Μακροχρόνιες επιπλοκές στο νεογνό
– Επιπλοκές στη μητέρα (λοιμώξεις, αιμορραγία)

**Πότε γίνεται ο έλεγχος;**

Σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες:
– **Πρώτο τρίμηνο** (6-12 εβδομάδες): Υποχρεωτικός έλεγχος για HIV, Ηπατίτιδα B, σύφιλη
– **Δεύτερο τρίμηνο** (24-28 εβδομάδες): Επανέλεγχος σε γυναίκες υψηλού κινδύνου
– **Τρίτο τρίμηνο** (36 εβδομάδες): Τελικός έλεγχος πριν τον τοκετό

**Ποιες εξετάσεις είναι απαραίτητες;**

Στον προγεννητικό έλεγχο περιλαμβάνονται:
– HIV (αντισώματα και RNA)
– Ηπατίτιδα B (HBsAg)
– Ηπατίτιδα C (σε υψηλού κινδύνου γυναίκες)
– Σύφιλη (RPR/VDRL + FTA-ABS)
– Χλαμύδια (PCR από ουρήθρα/τράχηλο)
– Γονόρροια (καλλιέργεια + PCR)
– Έρπης HSV (σε περίπτωση ενεργών βλαβών)
– HPV (Τεστ Παπανικολάου)

**Τι γίνεται αν διαγνωστεί STI;**

Η θεραπεία πρέπει να είναι:
– **Άμεση**: Μείωση κινδύνου μετάδοσης
– **Ασφαλής για το έμβρυο**: Χρήση εγκεκριμένων φαρμάκων
– **Πλήρης**: Αποφυγή επανεμφάνισης
– **Παρακολούθηση**: Επιβεβαίωση θεραπευτικής επιτυχίας

> 💡 **Συμβουλή**: Ο σύντροφος πρέπει επίσης να ελεγχθεί και να θεραπευτεί για αποφυγή επαναμόλυνσης.

Συγκεκριμένες STIs & Επιπτώσεις στην Εγκυμοσύνη

### 1. **Χλαμύδια (Chlamydia trachomatis)**

**Επίπτωση στη μητέρα:**
– Πρόωρη ρήξη υμένων
– Πρόωρος τοκετός
– Μετατοκετική ενδομητρίτιδα
– Πυελική φλεγμονώδης νόσος (PID)

**Επίπτωση στο βρέφος:**
– Ενδοτραχειακή λοίμωξη
– Πνευμονία (10-20% των βρεφών)
– Επιπεφυκίτιδα (ophthalmia neonatorum)
– Χαμηλό βάρος γέννησης

**Θεραπεία:**
– **Αζιθρομυκίνη** 1g PO, μία δόση (πρώτη επιλογή)
– **Αμοξικιλλίνη** 500mg PO x3/ημέρα x 7 ημέρες
– Επανέλεγχος 3-4 εβδομάδες μετά τη θεραπεία

—

### 2. **Γονόρροια (Neisseria gonorrhoeae)**

**Επίπτωση στη μητέρα:**
– Πρόωρη ρήξη υμένων (PROM)
– Χοριοαμνιονίτιδα
– Μετατοκετική λοχείωση
– Μηνιγγίτιδα (σπάνια)

**Επίπτωση στο βρέφος:**
– Γονοκοκκική επιπεφυκίτιδα (σοβαρή – κίνδυνος τύφλωσης)
– Σηψαιμία
– Αρθρίτιδα
– Μηνιγγίτιδα (σπάνια)

**Θεραπεία:**
– **Κεφτριαξόνη** 500mg IM, μία δόση
– + **Αζιθρομυκίνη** 1g PO (διπλή θεραπεία για Chlamydia)
– Επανέλεγχος 1 εβδομάδα μετά

—

### 3. **Σύφιλη (Treponema pallidum)**

**Επίπτωση στη μητέρα:**
– Αυξημένος κίνδυνος αποβολής
– Πρόωρος τοκετός
– Νεκρό έμβρυο (σε προχωρημένα στάδια)

**Επίπτωση στο βρέφος:**
– **Συγγενής σύφιλη** (congenital syphilis):
– Ηπατοσπληνομεγαλία
– Οστίτις/περιοστίτις
– Δερματικές βλάβες
– Ρινίτιδα
– Νευρολογικές επιπλοκές
– Κώφωση
– Μακροχρόνιες ανατομικές ανωμαλίες

**Θεραπεία:**
– **Πενικιλλίνη G Benzathine** 2.4 εκατ. UI IM (μία ή περισσότερες δόσεις)
– Μόνη ασφαλής θεραπεία για πρόληψη συγγενούς σύφιλης
– Επανέλεγχος κάθε τρίμηνο

—

### 4. **HIV/AIDS**

**Επίπτωση στη μητέρα:**
– Εξασθένηση ανοσοποιητικού
– Αυξημένος κίνδυνος λοιμώξεων
– Πρόωρος τοκετός

**Επίπτωση στο βρέφος:**
– Κάθετη μετάδοση (χωρίς θεραπεία: 15-45%)
– **ΜΕ αντιρετροϊική θεραπεία**: <1-2% - Πρόωρη γέννηση - Χαμηλό βάρος γέννησης

**Θεραπεία:**
– **Άμεση έναρξη ART** (antiretroviral therapy)
– Συνδυασμός 3 φαρμάκων (Tenofovir + Emtricitabine + Efavirenz)
– Παρακολούθηση ιικού φορτίου (στόχος: <50 copies/mL) - Καισαρική τομή αν ιικό φορτίο >1000 copies/mL
– **Δεν συνιστάται θηλασμός**

—

### 5. **Ηπατίτιδα B (HBV)**

**Επίπτωση στη μητέρα:**
– Χρόνια ηπατική νόσος
– Αυξημένος κίνδυνος κίρρωσης
– Ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (μακροχρόνια)

**Επίπτωση στο βρέφος:**
– Κάθετη μετάδοση κατά τον τοκετό (90% αν η μητέρα HBeAg+)
– Χρόνια λοίμωξη HBV
– Κίρρωση/καρκίνος στην ενήλικη ζωή

**Θεραπεία & Πρόληψη:**
– **Εμβολιασμός βρέφους εντός 12 ωρών**
– **HBIG** (ανοσοσφαιρίνη) εντός 12 ωρών
– Αντιική θεραπεία μητέρας (Tenofovir) αν υψηλό ιικό φορτίο
– Επανέλεγχος βρέφους στους 9-12 μήνες

—

### 6. **Έρπης Γεννητικών Οργάνων (HSV)**

**Επίπτωση στη μητέρα:**
– Οδυνηρές βλάβες
– Μετατοκετική λοίμωξη

**Επίπτωση στο βρέφος:**
– **Νεογνικός έρπης** (neonatal herpes – πολύ σοβαρός)
– Εγκεφαλίτιδα
– Δερματικές/οφθαλμικές βλάβες
– Διάχυτη λοίμωξη (DIC)
– Θνησιμότητα 30% χωρίς θεραπεία

**Πρόληψη:**
– **Ακυκλοβίρη** 400mg PO x3/ημέρα από 36η εβδομάδα
– Καισαρική τομή αν ενεργές βλάβες κατά τον τοκετό
– Αποφυγή επεμβατικών διαδικασιών (π.χ. amniocentesis) κατά την έξαρση

—

### 7. **HPV & Κονδυλώματα**

**Επίπτωση στη μητέρα:**
– Αύξηση μεγέθους κονδυλωμάτων
– Δυσκολία στον τοκετό

**Επίπτωση στο βρέφος:**
– **Αναπνευστική θηλωμάτωση** (laryngeal papillomatosis – σπάνιο)
– Μετάδοση HPV κατά τον τοκετό

**Διαχείριση:**
– **Δεν χορηγείται εμβόλιο κατά την εγκυμοσύνη**
– Αποφυγή θεραπειών (podofillin, imiquimod)
– Καισαρική σε περίπτωση μεγάλων κονδυλωμάτων που εμποδίζουν τον τοκετό
– Χειρουργική αφαίρεση μετά τον τοκετό

Πρόληψη & Προστασία κατά την Εγκυμοσύνη

### **Προγεννητικός Έλεγχος (Prenatal Screening)**

**Πρώτη επίσκεψη (6-12 εβδομάδες):**
– HIV (ELISA + Western blot)
– HBsAg (Ηπατίτιδα B)
– RPR/VDRL (σύφιλη)
– Chlamydia/Gonorrhea (PCR)
– Τεστ Παπανικολάου (HPV)

**Δεύτερο τρίμηνο (24-28 εβδομάδες):**
– Επανέλεγχος σε γυναίκες υψηλού κινδύνου
– HCV (Ηπατίτιδα C) αν χρήση ναρκωτικών

**Τρίτο τρίμηνο (36 εβδομάδες):**
– Επανέλεγχος HIV, σύφιλη
– Καλλιέργεια στρεπτοκόκκου ομάδας B (GBS)

—

### **Μέτρα Προστασίας**

**Χρήση προφυλακτικού:**
– Ασφαλής σεξουαλική επαφή
– Προστασία έναντι νέων λοιμώξεων
– Αποφυγή επαναμόλυνσης

**Μονογαμική σχέση:**
– Έλεγχος συντρόφου
– Κοινή θεραπεία όπου απαιτείται

**Υγιεινή:**
– Πλύσιμο γεννητικών οργάνων
– Αποφυγή douches
– Καθαρά εσώρουχα (βαμβακερά)

**Ενίσχυση ανοσοποιητικού:**
– Ισορροπημένη διατροφή
– Πολυβιταμίνες εγκυμοσύνης
– Επαρκής ύπνος
– Άσκηση (ήπια)

—

### **Εμβολιασμοί**

**Ασφαλείς κατά την εγκυμοσύνη:**
– Γρίπη (εμβόλιο γρίπης)
– Τέτανος/Διφθερίτιδα/Κοκύτη (Tdap – 3ο τρίμηνο)
– COVID-19 (συνιστάται)
– Ηπατίτιδα B (αν υψηλός κίνδυνος)

**ΔΕΝ χορηγούνται κατά την εγκυμοσύνη:**
– HPV εμβόλιο
– Ιλαράς/Ερυθράς/Παρωτίτιδας (MMR)
– Ανεμοβλογιάς (varicella)

> ⚠️ **Προσοχή**: Ο εμβολιασμός για Ηπατίτιδα B μπορεί να χορηγηθεί σε γυναίκες υψηλού κινδύνου μετά από ιατρική αξιολόγηση.

Θεραπεία & Διαχείριση STIs στην Εγκυμοσύνη

### **Ασφαλή Αντιβιοτικά**

**Κατηγορία B (Ασφαλή):**
– **Αζιθρομυκίνη** (Zithromax) – Chlamydia, Gonorrhea
– **Αμοξικιλλίνη** (Amoxil) – Chlamydia, σύφιλη
– **Κεφτριαξόνη** (Rocephin) – Gonorrhea, σύφιλη
– **Μετρονιδαζόλη** (Flagyl) – Trichomoniasis, BV (2ο/3ο τρίμηνο)
– **Πενικιλλίνη** – Σύφιλη (μόνη επιλογή)

**Κατηγορία C (Με προσοχή):**
– **Ακυκλοβίρη** (Zovirax) – Έρπης (ασφαλής σε προφυλακτικές δόσεις)
– **Βαλακυκλοβίρη** (Valtrex) – Έρπης

**ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΑ:**
– **Τετρακυκλίνες** (Doxycycline) – Δοντιακές ανωμαλίες
– **Κινολόνες** (Ciprofloxacin, Levofloxacin) – Αρθροπάθεια
– **Podofillin/Imiquimod** – Τοξικότητα εμβρύου

—

### **Αντιρετροϊκή Θεραπεία (HIV)**

**Συνιστώμενο σχήμα:**
– **Tenofovir/Emtricitabine** (Truvada) + **Efavirenz** (Sustiva)
– Ή **Tenofovir/Emtricitabine** + **Raltegravir** (Isentress)

**Παρακολούθηση:**
– Ιικό φορτίο κάθε τρίμηνο
– CD4 count
– Ηπατική/νεφρική λειτουργία

**Τοκετός:**
– Φυσιολογικός τοκετός αν ιικό φορτίο <1000 copies/mL - Καισαρική αν >1000 copies/mL

—

### **Μετατοκετική Παρακολούθηση**

**Μητέρα:**
– Επανέλεγχος 3-6 μήνες μετά τον τοκετό
– Πλήρης θεραπεία τυχόν υποτροπών
– Συμβουλευτική για μελλοντικές εγκυμοσύνες

**Βρέφος:**
– **HIV**: Άμεση ART, έλεγχος σε 1, 2, 4, 6 μήνες
– **HBV**: Εμβολιασμός + HBIG, έλεγχος στους 9-12 μήνες
– **Σύφιλη**: RPR στη γέννηση, 3, 6, 12 μήνες
– **Chlamydia/Gonorrhea**: Παρακολούθηση για επιπεφυκίτιδα/πνευμονία
– **Έρπης**: Άμεση αντιική θεραπεία αν συμπτώματα

> 💡 **Θηλασμός**: Συνιστάται ΜΟΝΟ αν η μητέρα είναι HIV-αρνητική. Στην HIV+ γυναίκα, ο θηλασμός ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ.

Ψυχολογική Υποστήριξη & Συμβουλευτική

Η διάγνωση STI κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να προκαλέσει:

### **Συναισθηματικές Αντιδράσεις**

– **Άγχος**: Για την υγεία του βρέφους
– **Ενοχή**: Αίσθημα ευθύνης
– **Θυμός**: Προς σύντροφο (σε περίπτωση μετάδοσης)
– **Κατάθλιψη**: Ιδίως σε χρόνιες λοιμώξεις (HIV, HBV)
– **Φόβος**: Για στιγματισμό

### **Υποστηρικτικές Υπηρεσίες**

**Ψυχολογική υποστήριξη:**
– Ατομικές συνεδρίες
– Ομάδες υποστήριξης
– Συμβουλευτική ζευγαριού

**Κοινωνική υποστήριξη:**
– Οργανώσεις ασθενών (π.χ. HIV/AIDS)
– Κοινωνικός λειτουργός
– Ομάδες εθελοντών

**Πρακτική βοήθεια:**
– Οικονομική στήριξη (δωρεάν φάρμακα)
– Παιδική φροντίδα
– Μεταφορές για ιατρικές επισκέψεις

### **Επικοινωνία με Σύντροφο**

**Αποκάλυψη διάγνωσης:**
– Ειλικρινής συζήτηση
– Κατανόηση πηγής μετάδοσης
– Αποφυγή κατηγοριών

**Κοινή θεραπεία:**
– Έλεγχος συντρόφου
– Ταυτόχρονη θεραπεία
– Παρακολούθηση

**Ασφαλής σεξουαλική ζωή:**
– Χρήση προφυλακτικού
– Αποφυγή επαφής κατά την έξαρση (έρπης)
– Επανέλεγχος μετά τη θεραπεία

> 💬 **Σημαντικό**: Η επικοινωνία με έμπειρο γυναικολόγο είναι ζωτικής σημασίας για την ψυχολογική υποστήριξη και την ιατρική παρακολούθηση.

Ερωτήσεις & Απαντήσεις

### **1. Μπορώ να μείνω έγκυος αν έχω STI;**

Ναι, αλλά πρέπει πρώτα να θεραπευτείτε πλήρως. Ορισμένες STIs (π.χ. Chlamydia, Gonorrhea) μπορούν να προκαλέσουν υπογονιμότητα αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα.

—

### **2. Χρειάζεται να ενημερώσω το σύντροφό μου;**

**Απολύτως ναι!** Ο σύντροφος πρέπει:
– Να ελεγχθεί
– Να θεραπευτεί (αν απαιτείται)
– Να αποφύγει επαναμόλυνση

—

### **3. Αν έχω HIV, μπορώ να γεννήσω υγιές βρέφος;**

Ναι, με σωστή αντιρετροϊκή θεραπεία:
– Κίνδυνος μετάδοσης <1-2% - Απαιτείται συνεχής ART - Παρακολούθηση ιικού φορτίου - Αποφυγή θηλασμού

—

### **4. Είναι ασφαλές να πάρω αντιβιοτικά κατά την εγκυμοσύνη;**

Ορισμένα αντιβιοτικά είναι ασφαλή:
– **Ασφαλή**: Πενικιλλίνη, Αζιθρομυκίνη, Κεφαλοσπορίνες
– **Απαγορευμένα**: Τετρακυκλίνες, Κινολόνες

Πάντα με ιατρική συνταγή!

—

### **5. Πρέπει να κάνω καισαρική αν έχω STI;**

**Εξαρτάται:**
– **HIV**: Αν ιικό φορτίο >1000 copies/mL
– **Έρπης**: Αν ενεργές βλάβες κατά τον τοκετό
– **HPV**: Αν μεγάλα κονδυλώματα εμποδίζουν τον τοκετό
– **Chlamydia/Gonorrhea**: Όχι (μετά από θεραπεία)

—

### **6. Μπορώ να θηλάσω αν έχω STI;**

**Εξαρτάται από τη λοίμωξη:**
– **Ασφαλές**: Chlamydia, Gonorrhea, σύφιλη (μετά θεραπεία), HPV, HSV (αν όχι βλάβες στο στήθος)
– **ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ**: HIV

—

### **7. Πόσο συχνά πρέπει να κάνω έλεγχο κατά την εγκυμοσύνη;**

**Προγεννητικός έλεγχος:**
– **1ο τρίμηνο**: Πρώτος έλεγχος (HIV, HBV, σύφιλη)
– **2ο τρίμηνο**: Επανέλεγχος (υψηλού κινδύνου γυναίκες)
– **3ο τρίμηνο**: Τελικός έλεγχος (36 εβδομάδες)

—

### **8. Τι γίνεται αν ο σύντροφός μου αρνείται να ελεγχθεί;**

– Εξηγήστε τους κινδύνους (επαναμόλυνση, μετάδοση στο βρέφος)
– Προτείνετε κοινή επίσκεψη σε γιατρό
– Αν αρνείται, προστατευτείτε (προφυλακτικό)
– Ζητήστε βοήθεια από κοινωνικό λειτουργό

—

### **9. Μετά τον τοκετό, πότε μπορώ να ξανακάνω έλεγχο;**

– **Γενικός έλεγχος**: 6 εβδομάδες μετά (μετατοκετική επίσκεψη)
– **HIV/HBV**: 3-6 μήνες
– **Σύφιλη**: Κάθε 3 μήνες για 1 έτος

—

### **10. Αν μου διαγνωστεί STI, σημαίνει ότι ο σύντροφός μου με απάτησε;**

**Όχι απαραίτητα!**
– Ορισμένες STIs μπορεί να είναι ασυμπτωματικές για χρόνια (HPV, Chlamydia)
– Μπορεί να προϋπήρχαν της σχέσης
– Κάποιες (π.χ. Candida, BV) δεν είναι πάντα σεξουαλικώς μεταδιδόμενες

**Σημαντικό**: Εστιάστε στη θεραπεία και όχι στις κατηγορίες.

Επικοινωνία – Δρ. Ιωάννης Δημητρακόπουλος

Για προγραμματισμό ραντεβού ή επείγουσες ερωτήσεις σχετικά με STIs και εγκυμοσύνη:

📍 **Διεύθυνση:** Γούναρη 196, Πάτρα
📞 **Τηλέφωνο:** 2610 279528
🌐 **Website:** https://dr-dimitrakopoulos.com

—

### **Πότε να επικοινωνήσετε άμεσα:**

– Θετικό αποτέλεσμα STI test κατά την εγκυμοσύνη
– Συμπτώματα λοίμωξης (έκκριση, πυρετός, πόνος)
– Ενεργές βλάβες έρπητα πριν τον τοκετό
– Ανησυχίες για την υγεία του βρέφους
– Ερωτήσεις για θεραπεία και ασφάλεια φαρμάκων

> 🩺 **Ο Δρ. Δημητρακόπουλος προσφέρει εξειδικευμένη παρακολούθηση εγκύων με STIs, με στόχο την προστασία μητέρας και βρέφους.**