Κολπική Μυκητίαση (Candida): Πλήρης Οδηγός Συμπτωμάτων, Αιτιών & Θεραπείας

Τι είναι η Κολπική Μυκητίαση (Candida);

Η κολπική μυκητίαση (ή κολπίτιδα λόγω Candida) είναι μια από τις πιο συχνές γυναικολογικές λοιμώξεις που προκαλείται από την υπερανάπτυξη του μύκητα Candida albicans. Περίπου 75% των γυναικών θα βιώσουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο κολπικής μυκητίασης στη ζωή τους.

Η Candida είναι ένας μύκητας που υπάρχει φυσιολογικά σε μικρές ποσότητες στον κόλπο, το στόμα και το πεπτικό σύστημα. Όταν όμως το ισορροπημένο περιβάλλον του κόλπου διαταραχτεί, ο μύκητας πολλαπλασιάζεται υπερβολικά και προκαλεί φλεγμονή και ενοχλητικά συμπτώματα.

🔴 Συμπτώματα Κολπικής Μυκητίασης

Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

✅ Κύρια Συμπτώματα:

• Έντονος κνησμός (φαγούρα) στην περιοχή του αιδοίου και του κόλπου
• Ερεθισμός και κοκκίνισμα του αιδοίου (ερυθρότητα, πρήξιμο)
• Παχύρρευστες λευκές εκκρίσεις που μοιάζουν με τυρί cottage (χωρίς έντονη οσμή)
• Καύσος κατά την ούρηση (δυσουρία)
• Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή (δυσπαρευνία)
• Οίδημα (πρήξιμο) των χειλέων του αιδοίου
• Ξηρότητα και σκάσιμο του δέρματος στην περιοχή

⚠️ Σημαντικό:

Τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινώνονται πριν την εμμηνόρροια λόγω των ορμονικών αλλαγών.

🧬 Αιτίες & Παράγοντες Κινδύνου

1️⃣ Αντιβιοτικά

Η λήψη αντιβιοτικών καταστρέφει τα «καλά» βακτήρια (Lactobacilli) που προστατεύουν τον κόλπο, δίνοντας χώρο στην Candida να πολλαπλασιαστεί.

2️⃣ Ορμονικές Αλλαγές

• Εγκυμοσύνη: Τα αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων αλλάζουν το pH του κόλπου
• Αντισυλληπτικά χάπια: Μπορεί να προδιαθέτουν σε μυκητίαση
• Εμμηνόπαυση: Οι ορμονικές μεταβολές επηρεάζουν την κολπική χλωρίδα

3️⃣ Σακχαρώδης Διαβήτης

Τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα δημιουργούν ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη μυκήτων. Οι γυναίκες με ανεξέλεγκτο διαβήτη έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

4️⃣ Εξασθενημένο Ανοσοποιητικό Σύστημα

• HIV/AIDS
• Χημειοθεραπεία
• Κορτικοστεροειδή
• Ανοσοκατασταλτικά φάρμακα

5️⃣ Άλλοι Παράγοντες

• Στενά ρούχα: Συνθετικά εσώρουχα και στενά παντελόνια δημιουργούν υγρασία
• Υπερβολική υγιεινή: Οι ντους του κόλπου διαταράσσουν τη φυσιολογική χλωρίδα
• Άγχος & κούραση: Εξασθενούν το ανοσοποιητικό
• Διατροφή πλούσια σε ζάχαρη: Τροφοδοτεί την ανάπτυξη μυκήτων

🩺 Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται από γυναικολόγο με:

1️⃣ Κλινική Εξέταση

Ο γιατρός ελέγχει το αιδοίο και τον κόλπο για σημεία φλεγμονής (ερυθρότητα, πρήξιμο, χαρακτηριστικές εκκρίσεις).

2️⃣ Μικροσκοπική Εξέταση Εκκρίσεων

Λαμβάνεται δείγμα κολπικών εκκρίσεων και εξετάζεται στο μικροσκόπιο για να εντοπιστούν οι μύκητες Candida.

3️⃣ Καλλιέργεια (σε επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις)

Σε περιπτώσεις υποτροπιάζουσας μυκητίασης (≥4 επεισόδια/έτος), μπορεί να γίνει καλλιέργεια για να προσδιοριστεί το συγκεκριμένο είδος Candida και η αντοχή του στα φάρμακα.

4️⃣ Μέτρηση pH

Το φυσιολογικό pH του κόλπου είναι 4.0-4.5. Στη μυκητίαση, το pH παραμένει φυσιολογικό ή ελαφρώς αυξημένο.

💊 Θεραπεία

🔹 Τοπική Θεραπεία (1η Επιλογή)

Για ήπια έως μέτρια συμπτώματα:

Αντιμυκητιακά Κολπικά Υπόθετα:

• Clotrimazole: 1 υπόθετο 100mg για 7 ημέρες ή 200mg για 3 ημέρες
• Miconazole: 1 υπόθετο 200mg για 3 ημέρες
• Fenticonazole: 1 υπόθετο 600mg για 2 ημέρες

Αντιμυκητιακές Κρέμες:

• Εφαρμογή στο εξωτερικό αιδοίο 2 φορές/ημέρα για 7 ημέρες
• Ανακούφιση από τον κνησμό και τον ερεθισμό

🔹 Από του Στόματος Θεραπεία

Για μέτρια έως σοβαρά συμπτώματα ή όταν η τοπική θεραπεία δεν είναι εφικτή:

• Fluconazole: 150mg μονή δόση (το πιο συχνό)
• Η δράση του αρχίζει σε 24-48 ώρες
• Αποφεύγεται στην εγκυμοσύνη

🔹 Θεραπεία Υποτροπιάζουσας Μυκητίασης

Αν έχετε ≥4 επεισόδια/έτος:

• Αρχική θεραπεία: Fluconazole 150mg κάθε 3 ημέρες για 3 δόσεις
• Συντηρητική θεραπεία: Fluconazole 150mg 1 φορά/εβδομάδα για 6 μήνες
• Πρεβιοτικά του κόλπου: Αποκατάσταση της χλωρίδας

⚠️ Σημαντικό:

• Ολοκληρώστε τη θεραπεία ακόμα και αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν
• Αποφύγετε σεξουαλική επαφή κατά τη διάρκεια της θεραπείας
• Ο σύντροφος ΔΕΝ χρειάζεται θεραπεία εκτός αν έχει συμπτώματα

🛡️ Πρόληψη

✅ Υγιεινή Συνήθειες:

1. Φορέστε βαμβακερά εσώρουχα: Επιτρέπουν στο δέρμα να «αναπνέει»
2. Αποφύγετε στενά ρούχα: Μειώνουν την υγρασία και τη ζέστη
3. Αλλάξτε γρήγορα τα βρεγμένα ρούχα: Μαγιό, ρούχα γυμναστικής
4. ΜΗΝ κάνετε ντους του κόλπου: Διατηρείτε τη φυσιολογική χλωρίδα
5. Χρησιμοποιήστε ήπια σαπούνια: Χωρίς αρώματα και χημικά

🍎 Διατροφικές Συμβουλές:

• Μειώστε τη ζάχαρη: Οι μύκητες τρέφονται με γλυκόζη
• Προβιοτικά: Γιαούρτι με ζωντανές καλλιέργειες (Lactobacillus)
• Ενυδάτωση: Πίνετε άφθονο νερό

💊 Φάρμακα:

• Χρήση αντιβιοτικών ΜΟΝΟ όταν είναι απαραίτητο
• Συζητήστε με τον γιατρό σας για προληπτική αντιμυκητιακή θεραπεία αν παίρνετε αντιβιοτικά

🤰 Εγκυμοσύνη:

Οι έγκυες γυναίκες έχουν αυξημένο κίνδυνο. Χρησιμοποιείτε μόνο τοπική θεραπεία (όχι από στόματος φάρμακα) μετά από ιατρική συμβουλή.

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Είναι η κολπική μυκητίαση σεξουαλικώς μεταδιδόμενη νόσος;

Όχι. Η Candida δεν είναι ΣΜΝ. Είναι μια λοίμωξη που προκαλείται από την υπερανάπτυξη μυκήτων που υπάρχουν ήδη στον κόλπο. Ωστόσο, σπάνια μπορεί να μεταδοθεί στον σύντροφο.

2. Μπορώ να κάνω σεξ κατά τη διάρκεια της θεραπείας;

Δεν συνιστάται. Μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα (πόνο, ερεθισμό) και να μειώσει την αποτελεσματικότητα των τοπικών φαρμάκων.

3. Πόσο γρήγορα θα νιώσω καλύτερα;

Τα περισσότερα συμπτώματα (κνησμός, ερεθισμός) βελτιώνονται σε 2-3 ημέρες. Η πλήρης ίαση συνήθως επέρχεται σε 7-10 ημέρες.

4. Μπορώ να χρησιμοποιήσω φάρμακα χωρίς συνταγή;

Ναι, αλλά μόνο αν έχετε ξαναπάθει μυκητίαση και αναγνωρίζετε τα συμπτώματα. Αν είναι η πρώτη φορά, επισκεφθείτε γυναικολόγο για διάγνωση.

5. Γιατί επανέρχεται συνέχεια η μυκητίαση;

Πιθανές αιτίες:

• Ανεξέλεγκτος σακχαρώδης διαβήτης
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό
• Λάθος θεραπεία ή μη ολοκλήρωση της αγωγής
• Ανθεκτικά στελέχη Candida (non-albicans)
• Επανα-μόλυνση από σύντροφο (σπάνια)

6. Μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές;

Στις περισσότερες γυναίκες, η μυκητίαση δεν προκαλεί σοβαρές επιπλοκές. Ωστόσο, υποτροπιάζουσα μυκητίαση μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα ζωής και να απαιτεί μακροχρόνια αντιμετώπιση.

7. Μπορώ να χρησιμοποιήσω γιαούρτι για θεραπεία;

Ενώ τα προβιοτικά του γιαουρτιού μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη, η εφαρμογή γιαουρτιού στον κόλπο ΔΕΝ συνιστάται ως θεραπεία. Χρησιμοποιήστε ιατρικά εγκεκριμένα φάρμακα.

8. Η μυκητίαση επηρεάζει την εγκυμοσύνη;

Όχι. Η κολπική μυκητίαση δεν επηρεάζει τη γονιμότητα ούτε την εγκυμοσύνη. Είναι όμως πιο συχνή στις έγκυες γυναίκες λόγω ορμονικών αλλαγών.

📞 Επικοινωνήστε με τον Γυναικολόγο σας

Αν βιώνετε συμπτώματα κολπικής μυκητίασης, είναι σημαντικό να αναζητήσετε ιατρική συμβουλή για σωστή διάγνωση και θεραπεία.

Αποποίηση ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Συμβουλευτείτε πάντα τον γυναικολόγο σας για οποιαδήποτε ερώτηση σχετικά με την υγεία σας.