Πρόληψη Ρήσου Ασυμβατότητας (Anti-D)

Η Ρήσος Ασυμβατότητα είναι μια κατάσταση που μπορεί να προκύψει όταν η μητέρα είναι Rh αρνητική και το έμβρυο είναι Rh θετικό. Χωρίς την κατάλληλη προληπτική θεραπεία, το ανοσοποιητικό σύστημα της μητέρας μπορεί να δημιουργήσει αντισώματα εναντίον των ερυθρών αιμοσφαιρίων του εμβρύου, προκαλώντας σοβαρές επιπλοκές. Η χορήγηση Anti-D ανοσοσφαιρίνης είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος πρόληψης αυτής της κατάστασης.

Τι είναι η Ρήσος Ασυμβατότητα;

Η Ρήσος Ασυμβατότητα συμβαίνει όταν:

• Η μητέρα είναι Rh αρνητική (δεν έχει τον παράγοντα Rh στα ερυθρά αιμοσφαίρια)
• Το έμβρυο είναι Rh θετικό (έχει κληρονομήσει τον παράγοντα Rh από τον πατέρα)
• Ανάμειξη αιμάτων: Όταν ερυθρά αιμοσφαίρια του εμβρύου εισέρχονται στην κυκλοφορία της μητέρας

Η πρώτη κύηση συνήθως δεν επηρεάζεται, αλλά μετά από μια τέτοια «ευαισθητοποίηση», οι επόμενες κυήσεις με Rh θετικό έμβρυο διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Πότε Χορηγείται η Anti-D Ανοσοσφαιρίνη;

Προγραμματισμένη Προφυλακτική Χορήγηση

• 28η εβδομάδα κύησης: Τυπική προφυλακτική δόση
• 34η εβδομάδα κύησης: Σε ορισμένα πρωτόκολλα
• Εντός 72 ωρών μετά τον τοκετό: Αν το νεογνό είναι Rh θετικό

Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης – Χορήγηση Anti-D

Η Anti-D ανοσοσφαιρίνη χορηγείται επίσης σε καταστάσεις όπου υπάρχει κίνδυνος ανάμειξης αιμάτων:

• Αποβολή ή απειλούμενη αποβολή
• Εξωμήτρια κύηση
• Αμνιοπαρακέντηση ή λήψη χοριακών λαχνών
• Κοιλιακό τραύμα κατά την κύηση
• Αιμορραγία κατά την εγκυμοσύνη
• Χειρισμός του εμβρύου (εξωτερική κεφαλική αναστροφή)

Πώς Λειτουργεί η Anti-D Ανοσοσφαιρίνη;

Η Anti-D ανοσοσφαιρίνη είναι ένα προϊόν αίματος που περιέχει έτοιμα αντισώματα. Όταν χορηγείται:

1. Δεσμεύει τα Rh θετικά ερυθρά αιμοσφαίρια του εμβρύου που έχουν εισέλθει στην κυκλοφορία της μητέρας
2. Εμποδίζει το ανοσοποιητικό σύστημα της μητέρας να αναγνωρίσει αυτά τα κύτταρα ως ξένα
3. Αποτρέπει την παραγωγή αντισωμάτων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν μελλοντικές κυήσεις

Διαδικασία Χορήγησης Anti-D

Προπαρασκευή

• Επιβεβαίωση ομάδας αίματος: Έλεγχος ότι η μητέρα είναι πράγματι Rh αρνητική
• Αναζήτηση αντισωμάτων: Έλεγχος για την παρουσία υπάρχοντων αντισωμάτων
• Προσδιορισμός της ομάδας αίματος του πατέρα: Για εκτίμηση του κινδύνου

Τρόπος Χορήγησης

• Ενδομυϊκή ένεση: Συνήθως στον ώμο ή τον γλουτό
• Δοσολογία: Συνήθως 300 μg (1500 IU), μπορεί να προσαρμοστεί ανάλογα με την κατάσταση
• Διάρκεια προστασίας: Περίπου 12 εβδομάδες

Πιθανές Παρενέργειες

Η Anti-D ανοσοσφαιρίνη είναι γενικά ασφαλής, αλλά μπορεί να προκαλέσει:

Ήπιες Παρενέργειες

• Πόνος ή ερυθρότητα στο σημείο της ένεσης
• Ήπιος πυρετός
• Κεφαλαλγία
• Ναυτία

Σπάνιες Σοβαρές Παρενέργειες

• Αλλεργική αντίδραση
• Αναφυλαξία (εξαιρετικά σπάνια)

Τι Γίνεται Αν Δεν Χορηγηθεί Anti-D;

Χωρίς την προληπτική χορήγηση Anti-D, υπάρχει κίνδυνος ανάπτυξης αντισωμάτων, που μπορεί να οδηγήσει σε:

Επιπλοκές για το Έμβρυο/Νεογνό

• Αιμολυτική νόσος του νεογνού: Καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων
• Αναιμία: Μείωση των ερυθρών αιμοσφαιρίων
• Υδρωπική εκφύλιση του εμβρύου: Συσσώρευση υγρού στο σώμα του εμβρύου
• Ίκτερος νεογνού: Αυξημένη χολερυθρίνη
• Εγκεφαλική βλάβη: Από σοβαρό ίκτερο

Επιπλοκές για Μελλοντικές Κυήσεις

• Αυξημένος κίνδυνος επιπλοκών σε επόμενες κυήσεις με Rh θετικό έμβρυο
• Ανάγκη για εντατική παρακολούθηση και ενδομήτριες μεταγγίσεις

Παρακολούθηση Μετά τη Χορήγηση

Μετά τη χορήγηση Anti-D:

• Έλεγχος για παρενέργειες: Παρακολούθηση για 15-30 λεπτά
• Καταγραφή στο ιατρικό ιστορικό: Σημαντικό για μελλοντικές κυήσεις
• Επαναληπτικός έλεγχος αντισωμάτων: Σε επόμενες επισκέψεις
• Ενημέρωση για επόμενες δόσεις: Αν χρειάζονται

Ειδικές Καταστάσεις

Μεγάλη Αιμορραγία Κατά τον Τοκετό

Αν υπάρχει ένδειξη μεγάλης αιμορραγίας (>15 mL αίματος εμβρύου), μπορεί να χρειαστεί:

• Δοκιμασία Kleihauer-Betke: Για ποσοτικοποίηση της ανάμειξης αιμάτων
• Πρόσθετες δόσεις Anti-D: Ανάλογα με τα αποτελέσματα

Πολλαπλές Κυήσεις

Σε δίδυμες ή πολλαπλές κυήσεις:

• Μπορεί να χρειαστεί μεγαλύτερη δόση
• Προσεκτική παρακολούθηση όλων των εμβρύων

Συμβουλές για τις Εγκύους

Προετοιμασία

• Γνωρίστε την ομάδα αίματός σας: Νωρίς στην κύηση
• Ενημερώστε τον σύντροφό σας: Να ελεγχθεί η ομάδα αίματός του
• Τηρήστε τα ραντεβού: Για έγκαιρη χορήγηση Anti-D

Επικοινωνία με τον Ιατρό

Επικοινωνήστε άμεσα αν:

• Έχετε αιμορραγία κατά την κύηση
• Υποβληθείτε σε κοιλιακό τραύμα
• Παρατηρήσετε παρενέργειες μετά τη χορήγηση
• Έχετε ερωτήσεις ή ανησυχίες

Συχνές Ερωτήσεις

Συμπέρασμα

Η χορήγηση Anti-D ανοσοσφαιρίνης είναι μια απλή και αποτελεσματική μέθοδος πρόληψης της Ρήσου Ασυμβατότητας. Η έγκαιρη και σωστή χορήγηση προστατεύει τις μελλοντικές κυήσεις και εξασφαλίζει την υγεία του μωρού σας. Αν είστε Rh αρνητική, συζητήστε με τον μαιευτήρα σας για το κατάλληλο πρόγραμμα χορήγησης Anti-D.