Ενδομητρίτιδα – Λοίμωξη της Μήτρας

Τι είναι η Ενδομητρίτιδα;

Η ενδομητρίτιδα είναι η φλεγμονή του ενδομητρίου (εσωτερικής επένδυσης της μήτρας) που προκαλείται από μικροβιακή λοίμωξη. Διακρίνεται σε οξεία και χρόνια μορφή και αποτελεί σοβαρή γυναικολογική πάθηση που απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση. Η ενδομητρίτιδα μπορεί να εμφανιστεί μετά τον τοκετό (λοχειακή ενδομητρίτιδα), μετά από χειρουργικές επεμβάσεις, ή ως επιπλοκή σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων.

Τύποι Ενδομητρίτιδας

Αιτίες και Παράγοντες Κινδύνου

Κύριες Αιτίες

• Βακτηριακή λοίμωξη: Πολυμικροβιακή (αερόβια και αναερόβια βακτήρια)
• Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα: Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae
• Φυματίωση: Mycobacterium tuberculosis (σε ενδημικές περιοχές)
• Ιογενείς λοιμώξεις: Herpes simplex, CMV (σε ανοσοκατεσταλμένους)

Παράγοντες Κινδύνου

• Καισαρική τομή (10-20 φορές αυξημένος κίνδυνος)
• Παρατεταμένη ρήξη υμένων (>18 ώρες)
• Πολλαπλές κολπικές εξετάσεις κατά τον τοκετό
• Υπολείμματα πλακούντα
• Βακτηριακή βαγινίτιδα
• Ενδομήτριος σπείραμα (IUD)
• Χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο
• Νεαρή ηλικία
• Πολλαπλοί σεξουαλικοί σύντροφοι
• Προηγούμενη φλεγμονώδης νόσος της πυέλου

Συμπτώματα

Οξεία Ενδομητρίτιδα

• Πυρετός: Συνήθως >38°C, συχνά με ρίγη
• Πόνος στην κοιλιά: Κάτω κοιλιακός πόνος, ευαισθησία μήτρας
• Παθολογική αιμορραγία: Αυξημένη ή παρατεταμένη έμμηνος ρύση
• Δυσώδεις εκκρίσεις: Κολπική απορροή με έντονη οσμή
• Ταχυκαρδία: Αυξημένος καρδιακός ρυθμός
• Γενική κακουχία: Αδυναμία, ναυτία, εμετός

Χρόνια Ενδομητρίτιδα

• Παθολογική μητρορραγία
• Ήπιος κοιλιακός πόνος
• Δυσμηνόρροια
• Υπογονιμότητα
• Επαναλαμβανόμενες αποβολές
• Αποτυχία εμφύτευσης (σε IVF)

Διάγνωση

Κλινική Εξέταση

• Λήψη ιστορικού: Πρόσφατος τοκετός, χειρουργείο, σεξουαλική δραστηριότητα
• Φυσική εξέταση: Ευαισθησία μήτρας, πυρετός
• Γυναικολογική εξέταση: Κολπική απορροή, ευαισθησία τραχήλου

Εργαστηριακές Εξετάσεις

• Γενική αίματος: Λευκοκυττάρωση (>10,000-15,000/μL)
• CRP/ESR: Αυξημένη φλεγμονώδης απόκριση
• Καλλιέργειες: Αίματος, ενδομητρίου, κολπικές
• Κολπικό επίχρισμα: Μικροσκοπική εξέταση
• Έλεγχος για STDs: Chlamydia, Gonorrhoea

Απεικονιστικές Εξετάσεις

• Υπέρηχος πυέλου: Πάχυνση ενδομητρίου, υπολείμματα
• CT/MRI: Σε περίπλοκες περιπτώσεις
• Υστεροσκόπηση: Άμεση οπτική αξιολόγηση (χρόνια μορφή)
• Βιοψία ενδομητρίου: Ιστολογική επιβεβαίωση

Θεραπεία

Αντιβιοτική Αγωγή – Οξεία Μορφή

Νοσοκομειακή Αντιμετώπιση (ενδοφλέβια):

• Κλινδαμυκίνη 900mg IV κάθε 8h + Γενταμυκίνη 5mg/kg IV ημερησίως
• Εναλλακτικά: Αμπικιλλίνη/Σουλβακτάμη + Δοξυκυκλίνη
• Ή: Μετρονιδαζόλη + Κεφαλοσπορίνη 3ης γενιάς
• Διάρκεια: Μέχρι 24-48h μετά την υποχώρηση πυρετού

Εξωνοσοκομειακή Αντιμετώπιση (από του στόματος):

• Δοξυκυκλίνη 100mg x2/ημέρα + Μετρονιδαζόλη 500mg x2/ημέρα
• Διάρκεια: 14 ημέρες
• Κατάλληλη για ήπιες περιπτώσεις

Χειρουργική Αντιμετώπιση

Απαιτείται όταν:

• Υπάρχουν υπολείμματα πλακούντα ή προϊόντων σύλληψης
• Δεν υπάρχει ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή
• Σχηματισμός αποστήματος
• Μέθοδος: Απόξεση μήτρας, παροχέτευση

Υποστηρικτική Θεραπεία

• Ανάπαυση και ενυδάτωση
• Αναλγητικά και αντιπυρετικά
• Παρακολούθηση ζωτικών σημείων
• Θρομβοπροφύλαξη (σε νοσηλεία)

Επιπλοκές

Βραχυπρόθεσμες

• Σήψη: Επικίνδυνη για τη ζωή λοίμωξη
• Πυελικό απόστημα: Χρειάζεται παροχέτευση
• Φλεγμονώδης νόσος πυέλου: Εξάπλωση σε σάλπιγγες/ωοθήκες
• Θρομβοφλεβίτιδα: Θρόμβοι σε πυελικές φλέβες
• Περιτονίτιδα: Φλεγμονή περιτοναίου

Μακροπρόθεσμες

• Υπογονιμότητα: Βλάβη ενδομητρίου
• Χρόνιος πυελικός πόνος: Επίμονη δυσφορία
• Συμφύσεις: Συγκολλήσεις μητραίας κοιλότητας (σύνδρομο Asherman)
• Εξωμήτρια κύηση: Αυξημένος κίνδυνος
• Επαναλαμβανόμενες αποβολές: Λόγω χρόνιας φλεγμονής

Πρόληψη

Περιτοκική Πρόληψη

• Προφυλακτική αντιβίωση σε καισαρική τομή
• Ασηπτικές τεχνικές κατά τον τοκετό
• Περιορισμός κολπικών εξετάσεων
• Πλήρης αφαίρεση πλακούντα
• Έλεγχος και θεραπεία βακτηριακής βαγινίτιδας

Γενικά Μέτρα

• Προστασία από ΣΜΝ (χρήση προφυλακτικού)
• Καλή υγιεινή
• Τακτικός γυναικολογικός έλεγχος
• Αποφυγή κολπικών πλύσεων
• Προσεκτική τοποθέτηση IUD

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Πόσο συχνή είναι η λοχειακή ενδομητρίτιδα;

Εμφανίζεται σε 1-3% των φυσιολογικών τοκετών και 5-15% των καισαρικών τομών. Με προφυλακτική αντιβίωση, ο κίνδυνος μειώνεται σημαντικά.

2. Μπορώ να μείνω έγκυος μετά από ενδομητρίτιδα;

Ναι, στις περισσότερες περιπτώσεις. Η έγκαιρη θεραπεία ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο μακροπρόθεσμων επιπτώσεων στη γονιμότητα.

3. Πόσο διαρκεί η θεραπεία;

Η ενδοφλέβια θεραπεία συνεχίζεται για 24-48h μετά την υποχώρηση του πυρετού, ακολουθούμενη από από του στόματος αγωγή για συνολικά 10-14 ημέρες.

4. Είναι μεταδοτική;

Όχι απευθείας, αλλά αν προκαλείται από ΣΜΝ, ο σύντροφος χρειάζεται επίσης θεραπεία.

5. Μπορώ να θηλάσω με ενδομητρίτιδα;

Ναι, εκτός αν υπάρχουν ειδικές ενδείξεις. Οι περισσότερες αντιβιωτικές αγωγές είναι ασφαλείς κατά το θηλασμό.

6. Πότε μπορώ να επιστρέψω στις κανονικές δραστηριότητες;

Μετά την πλήρη υποχώρηση των συμπτωμάτων και την ολοκλήρωση της θεραπείας, συνήθως 2-3 εβδομάδες. Αποφύγετε σεξουαλική δραστηριότητα μέχρι την πλήρη ανάρρωση.