Καισαρική Τομή – Πότε, Πώς & Ανάρρωση μετά τη Γέννηση

Καισαρική Τομή: Χειρουργικός Τοκετός

Η καισαρική τομή (C-section) είναι χειρουργική επέμβαση κατά την οποία το μωρό γεννιέται μέσω τομής στην κοιλιά και τη μήτρα αντί του φυσικού τοκετού. Πραγματοποιείται περίπου στο 20-30% των γεννήσεων στην Ελλάδα.

📋 Τύποι Καισαρικής Τομής

🔍 Ενδείξεις Καισαρικής

Απόλυτες Ενδείξεις:

• Πλήρης προαντικείμενος πλακούντας – Ο πλακούντας καλύπτει τον τράχηλο
• Εγκάρσια θέση εμβρύου – Το μωρό είναι στο πλάι
• Πρόπτωση ομφαλίου λώρου – Ο λώρος βγαίνει πρώτος
• Ενεργό στόματος μήτρας έρπης
• Προηγούμενη ρήξη μήτρας
• Ορισμένες λοιμώξεις HIV – Με υψηλό ιικό φορτίο

Σχετικές Ενδείξεις:

• Δυστοκία – Μη πρόοδος του τοκετού
• Εμβρυϊκή δυσφορία – Μη καθησυχαστικό NST
• Πρόπτωση πλακούντα
• Προηγούμενες καισαρικές – Ιδίως >2
• Μακροσωμία – Πολύ μεγάλο μωρό
• Πολύδυμη κύηση – Ειδικά >2 μωρά
• Πυελικό προβολή – Το μωρό είναι με τα πόδια
• Μητρικές παθήσεις – Σοβαρή προεκλαμψία, καρδιακά προβλήματα

Επιλεκτική Καισαρική (επιθυμία μητέρας):

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μητέρες επιλέγουν καισαρική χωρίς ιατρική ένδειξη. Αυτό πρέπει να συζητηθεί προσεκτικά με το γιατρό, καθώς έχει υψηλότερα ρίσκα από φυσιολογικό τοκετό.

🏥 Πώς Γίνεται η Καισαρική;

Προεγχειρητική Προετοιμασία:

1. Αιματολογικές εξετάσεις – Ομάδα αίματος, γενική αίματος
2. Νηστεία – Τουλάχιστον 6-8 ώρες
3. Αφαίρεση κοσμημάτων
4. Τοποθέτηση ουροκαθετήρα
5. Αντιβιοτική προφύλαξη – 30 λεπτά πριν την τομή

Αναισθησία:

• Επισκληρίδιος ή ραχιαία – Συνήθως προτιμώνται (είστε ξύπνια)
• Γενική αναισθησία – Μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις

Η Επέμβαση (30-45 λεπτά):

1. Τομή δέρματος – Συνήθως οριζόντια χαμηλά (bikini cut)
2. Διάνοιξη κοιλιακού τοιχώματος – Στρώμα-στρώμα
3. Τομή μήτρας – Συνήθως εγκάρσια στο κάτω τμήμα
4. Γέννηση μωρού – 5-10 λεπτά από την αρχή
5. Αφαίρεση πλακούντα
6. Ράψιμο – Μήτρα, μύες, δέρμα (ράμματα ή συνδετικά υλικά)

Μετεγχειρητικά:

• Ανάκαμψη – 1-2 ώρες παρακολούθηση
• Επαφή με μωρό – Μόλις είναι ασφαλές
• Νοσηλεία – 2-4 ημέρες

🩹 Ανάρρωση & Φροντίδα

Πρώτες 24-48 Ώρες:

• Πόνος – Παυσίπονα ενδοφλεβίως/από το στόμα
• Κινητοποίηση – Περπάτημα εντός 12-24 ωρών (αποτρέπει θρόμβους)
• Ουροκαθετήρας – Συνήθως αφαιρείται την 1η μέρα
• Υγρή διατροφή – Σταδιακή επιστροφή στη φυσιολογική

Πρώτες Εβδομάδες:

• Τομή – Διατηρήστε καθαρή και στεγνή, ελέγξτε για λοίμωξη
• Πόνος – Μειώνεται σταδιακά, ιβουπροφαίνη/παρακεταμόλη
• Ξεκούραση – Κοιμηθείτε όταν κοιμάται το μωρό
• Βοήθεια – Ζητήστε βοήθεια στο σπίτι
• Αποφύγετε – Βαριά σηκώματα (>βάρος μωρού), έντονη άσκηση

Πλήρης Ανάρρωση:

• 4-6 εβδομάδες – Για να επιστρέψετε στις κανονικές δραστηριότητες
• Οδήγηση – Όταν μπορείτε να φρενάρετε άνετα (~2-3 εβδομάδες)
• Σεξ – Συνήθως μετά τον 6ο-εβδομαδιαίο έλεγχο
• Άσκηση – Σταδιακή επανέναρξη μετά τη συγκατάθεση του γιατρού

⚠️ Κίνδυνοι & Επιπλοκές

Βραχυπρόθεσμες:

• Λοίμωξη – Τραύμα, ενδομήτριο, ουρογεννητικό
• Αιμορραγία – Περισσότερη από φυσικό τοκετό
• Θρόμβοι – Φλεβοθρόμβωση, πνευμονική εμβολή
• Προβλήματα αναισθησίας
• Τραυματισμός γειτονικών οργάνων – Κύστη, έντερο (σπάνιο)

Μακροπρόθεσμες/Μελλοντικές Εγκυμοσύνες:

• Προσκολλημένος πλακούντας – Αυξημένος κίνδυνος σε επόμενες κυήσεις
• Ρήξη μήτρας – Κατά την προσπάθεια φυσικού τοκετού (VBAC)
• Χρόνιος πόνος – Ουλή, συμφύσεις

Για το Μωρό:

• Αναπνευστικά προβλήματα – Ειδικά αν γίνει πριν τις 39 εβδομάδες
• Χαμηλότερο βραχυπρόθεσμο θηλασμό – Καθυστερημένη επαφή

🤰 VBAC: Φυσικός Τοκετός μετά από Καισαρική

Πολλές γυναίκες μπορούν να προσπαθήσουν για φυσιολογικό τοκετό μετά από καισαρική (VBAC).

Καλοί Υποψήφιοι:

• 1-2 προηγούμενες καισαρικές με χαμηλή εγκάρσια τομή
• Η αιτία της προηγούμενης καισαρικής δεν υπάρχει πια
• Καμία ιστορία ρήξης μήτρας
• Ιατρείο με δυνατότητα έκτακτης καισαρικής

Πλεονεκτήματα VBAC:

• Ταχύτερη ανάρρωση
• Λιγότερη αιμορραγία
• Μικρότερος κίνδυνος για μελλοντικές εγκυμοσύνες
• Βιώματα φυσιολογικού τοκετού

Ποσοστό Επιτυχίας:

60-80% των γυναικών που προσπαθούν VBAC το πετυχαίνουν.

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Πόσο διαρκεί η καισαρική;

Η όλη επέμβαση διαρκεί 30-45 λεπτά, αλλά το μωρό γεννιέται συνήθως στα πρώτα 10 λεπτά.

2. Θα αισθανθώ πόνο κατά τη διάρκεια;

Όχι πόνο, αλλά μπορεί να νιώσετε πίεση και τράβηγμα. Η αναισθησία μουδιάζει την περιοχή.

3. Μπορώ να θηλάσω μετά από καισαρική;

Απολύτως! Ο θηλασμός μπορεί να ξεκινήσει αμέσως, αν και μπορεί να χρειαστεί επιπλέον υποστήριξη στην αρχή.

4. Πόσες καισαρικές μπορώ να κάνω;

Δεν υπάρχει απόλυτος αριθμός, αλλά ο κίνδυνος αυξάνεται με κάθε επέμβαση. Πολλοί γιατροί συνιστούν μέχρι 3-4.

5. Πότε μπορώ να ξαναμείνω έγκυος;

Συνιστάται αναμονή τουλάχιστον 18-24 μηνών για πλήρη επούλωση της μήτρας.

6. Η ουλή θα φαίνεται πολύ;

Η ουλή συνήθως είναι χαμηλά και κρύβεται από τα εσώρουχα. Με τον καιρό ξεθωριάζει σημαντικά.