Μεταγεννητική Κατάθλιψη – Συμπτώματα, Αιτίες & Θεραπεία

Μεταγεννητική Κατάθλιψη: Δεν Είστε Μόνες

Η μεταγεννητική κατάθλιψη (ΜΓΚ) είναι μια σοβαρή ψυχική πάθηση που επηρεάζει περίπου 10-20% των νέων μητέρων. Δεν είναι ένδειξη αδυναμίας – είναι ιατρική κατάσταση που χρειάζεται θεραπεία.

🧠 Τι Είναι η Μεταγεννητική Κατάθλιψη;

Η ΜΓΚ είναι μια μορφή κατάθλιψης που αρχίζει μετά τον τοκετό και διαρκεί περισσότερο από δύο εβδομάδες. Διαφέρει από το “baby blues” (μεταγεννητική δυσθυμία), που είναι ηπιότερο και διαρκεί μόνο λίγες μέρες.

🔔 Συμπτώματα

• Έντονη θλίψη ή απελπισία που δεν υποχωρεί
• Ανικανότητα να δεθείτε με το μωρό – Αίσθημα αποστασιοποίησης
• Υπερβολικό άγχος ή πανικός
• Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που απολαμβάνατε
• Κόπωση και έλλειψη ενέργειας (πέρα από τη φυσιολογική κούραση)
• Διαταραχές ύπνου – Αϋπνία ή υπερβολικός ύπνος
• Διαταραχές όρεξης – Υπερφαγία ή απώλεια όρεξης
• Αισθήματα ενοχής, ανικανότητας
• Δυσκολία συγκέντρωσης
• Σκέψεις αυτοκτονίας ή βλάβης στο μωρό

🧬 Αιτίες & Παράγοντες Κινδύνου

Βιολογικοί Παράγοντες:

• Ορμονικές αλλαγές – Ραγδαία πτώση οιστρογόνων και προγεστερόνης
• Χημεία εγκεφάλου – Ανισορροπία νευροδιαβιβαστών
• Θυρεοειδής – Δυσλειτουργία μετά τον τοκετό

Ψυχοκοινωνικοί Παράγοντες:

• Ιστορικό κατάθλιψης ή άγχους
• Στρεσογόνα γεγονότα ζωής
• Έλλειψη υποστήριξης από σύντροφο ή οικογένεια
• Οικονομικά προβλήματα
• Δυσκολίες στη σχέση
• Ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη
• Προβλήματα με το μωρό (υγείας, θηλασμού)

💊 Θεραπεία

Η ΜΓΚ είναι θεραπεύσιμη! Οι περισσότερες γυναίκες αισθάνονται καλύτερα με τη σωστή υποστήριξη.

Ψυχοθεραπεία:

• Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (ΓΣΘ) – Αλλάζει αρνητικά πρότυπα σκέψης
• Διαπροσωπική Θεραπεία – Βελτιώνει τις σχέσεις
• Ομάδες υποστήριξης – Σύνδεση με άλλες μητέρες

Φαρμακευτική Αγωγή:

• Αντικαταθλιπτικά – SSRIs (π.χ. σερτραλίνη) είναι ασφαλή κατά τον θηλασμό
• Συνήθως αρχίζουν να δρουν σε 2-4 εβδομάδες
• Η θεραπεία συνεχίζεται για τουλάχιστον 6-12 μήνες

Τρόποι Ζωής & Αυτοφροντίδα:

• Ύπνος – Κοιμηθείτε όταν κοιμάται το μωρό
• Άσκηση – Ακόμα και 15 λεπτά περιπάτου βοηθούν
• Διατροφή – Υγιεινά γεύματα, αποφυγή αλκοόλ
• Κοινωνική υποστήριξη – Μην απομονώνεστε
• Ρεαλιστικές προσδοκίες – Δεν χρειάζεται να είστε τέλεια μητέρα

👨‍👩‍👧 Πώς Μπορούν να Βοηθήσουν οι Άλλοι

Για Συντρόφους/Οικογένεια:

• Ακούστε χωρίς να κρίνετε – “Πώς αισθάνεσαι σήμερα;”
• Αναλάβετε καθήκοντα – Μαγείρεμα, πλυντήριο, φροντίδα μωρού
• Ενθαρρύνετε να ζητήσει βοήθεια – “Ας καλέσουμε το γιατρό μαζί”
• Μην πείτε “Άλλες τα καταφέρνουν” ή “Θα περάσει”
• Προσέξτε για σημεία επιδείνωσης

🛡️ Πρόληψη

• Screening κατά την εγκυμοσύνη – Πρώιμη ανίχνευση κινδύνου
• Ψυχοθεραπεία προληπτικά αν έχετε ιστορικό
• Προετοιμασία υποστηρικτικού δικτύου πριν τον τοκετό
• Εκπαίδευση – Γνωρίστε τα συμπτώματα ΜΓΚ

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Είμαι κακή μητέρα επειδή αισθάνομαι έτσι;

Όχι! Η ΜΓΚ είναι ιατρική κατάσταση, όχι ελάττωμα χαρακτήρα. Δεν σημαίνει ότι δεν αγαπάτε το μωρό σας.

2. Μπορώ να θηλάσω αν παίρνω αντικαταθλιπτικά;

Ναι! Πολλά αντικαταθλιπτικά είναι ασφαλή κατά τον θηλασμό. Συζητήστε με το γιατρό σας.

3. Πόσο καιρό θα διαρκέσει;

Με θεραπεία, οι περισσότερες γυναίκες αισθάνονται σημαντική βελτίωση σε 4-6 εβδομάδες.

4. Θα έχω ξανά ΜΓΚ σε επόμενη εγκυμοσύνη;

Ο κίνδυνος υποτροπής είναι 30-50%. Προληπτική θεραπεία μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο.

5. Πρέπει να σταματήσω τον θηλασμό για να πάρω φάρμακα;

Όχι απαραίτητα. Πολλά φάρμακα είναι συμβατά με τον θηλασμό.

6. Τι είναι η μεταγεννητική ψύχωση;

Σπάνια αλλά πολύ σοβαρή κατάσταση με παραισθήσεις, παραληρήματα, και σύγχυση. Απαιτεί επείγουσα νοσηλεία.