Εμμηνορρυσία & Διαταραχές – Πότε Χρειάζεται Έλεγχος

Τι είναι η Εμμηνόρρυση;

Η εμμηνόρρυση (περίοδος) είναι η μηνιαία απώλεια αίματος και ιστού του ενδομητρίου από τη μήτρα μέσω του κόλπου. Είναι μέρος του φυσιολογικού εμμηνορρυσιακού κύκλου που προετοιμάζει το σώμα για πιθανή εγκυμοσύνη.

Φυσιολογικός Εμμηνορρυσιακός Κύκλος

• Διάρκεια κύκλου: 21-35 ημέρες (μέσος όρος 28 ημέρες)
• Διάρκεια περιόδου: 2-7 ημέρες (μέσος όρος 3-5 ημέρες)
• Απώλεια αίματος: 30-40 ml (κατά μέσο όρο)
• Έναρξη: Μεσαρχή (11-14 ετών)
• Λήξη: Εμμηνόπαυση (45-55 ετών)

Κοινές Διαταραχές της Εμμηνόρρυσης

1. Αμηνόρροια (Απουσία Περιόδου)

2. Μηνορραγία (Υπερβολική Αιμορραγία)

Ορίζεται ως:

• Απώλεια αίματος >80 ml ανά κύκλο
• Περίοδος που διαρκεί >7 ημέρες
• Αλλαγή προστατευτικού κάθε 1-2 ώρες

Συχνές αιτίες:

• Ινομυώματα μήτρας
• Πολύποδες ενδομητρίου
• Ενδομητρίωση
• Αδενομύωση
• Διαταραχές πήξης αίματος
• Ορμονικές διαταραχές

3. Δυσμηνόρροια (Επώδυνη Περίοδος)

Διακρίνεται σε:

• Πρωτοπαθής: Χωρίς υποκείμενη πάθηση (συνήθης σε νέες γυναίκες)
• Δευτεροπαθής: Λόγω υποκείμενης πάθησης (ενδομητρίωση, ινομυώματα)

4. Ολιγομηνόρροια (Αραιοί Κύκλοι)

Κύκλοι με διάστημα >35 ημέρες. Συχνά συνδέεται με:

• Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS)
• Θυρεοειδοπάθειες
• Υπερπρολακτιναιμία

5. Μεσοκυκλική Αιμορραγία (Spotting)

Ελαφρά αιμορραγία μεταξύ των περιόδων, που μπορεί να οφείλεται σε:

• Ωορρηξία
• Ορμονικά αντισυλληπτικά
• Πολύποδες ή ινομυώματα
• Λοιμώξεις

Πότε Χρειάζεται Ιατρικός Έλεγχος;

Άλλοι Λόγοι Ελέγχου

• Απουσία περιόδου >3 μήνες (εκτός εγκυμοσύνης)
• Κύκλοι <21 ημερών ή >35 ημερών
• Αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση
• Αιμορραγία μετά από σεξουαλική επαφή
• Ξαφνική αλλαγή στο pattern των περιόδων
• Πόνος που επηρεάζει την καθημερινή ζωή

Διαγνωστικές Εξετάσεις

Ανάλογα με τα συμπτώματα, ο γιατρός μπορεί να προτείνει:

Εργαστηριακές Εξετάσεις

• Γενική αίματος: Έλεγχος για αναιμία
• Ορμόνες: FSH, LH, οιστραδιόλη, προγεστερόνη, TSH, προλακτίνη
• Τεστ εγκυμοσύνης: Αποκλεισμός κύησης
• Σιδηρος/φερριτίνη: Αξιολόγηση αποθεμάτων σιδήρου

Απεικονιστικές Εξετάσεις

• Υπερηχογράφημα πυέλου: Εντοπισμός ινομυωμάτων, πολυπόδων, κύστεων
• Υστεροσαλπιγγογραφία: Αξιολόγηση κοιλότητας μήτρας
• MRI: Λεπτομερής απεικόνιση (σε επιλεγμένες περιπτώσεις)

Επεμβατικές Μέθοδοι

• Βιοψία ενδομητρίου: Εξέταση ιστού
• Υστεροσκόπηση: Απευθείας οπτικοποίηση μήτρας

Θεραπευτικές Επιλογές

Φαρμακευτική Αγωγή

Χειρουργικές Επιλογές

Σε σοβαρές περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στη φαρμακευτική αγωγή:

• Υστεροσκοπική αφαίρεση πολυπόδων/ινομυωμάτων
• Κατάλυση ενδομητρίου (σε γυναίκες που δεν επιθυμούν παιδιά)
• Υστερεκτομή (τελευταία επιλογή)

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Είναι φυσιολογικό να έχω θρόμβους στην περίοδο;

Μικροί θρόμβοι (<2.5 cm) είναι φυσιολογικοί. Μεγάλοι ή συχνοί θρόμβοι μπορεί να υποδηλώνουν μηνορραγία.

2. Πόσο πόνος είναι φυσιολογικός;

Ήπιος πόνος που ανακουφίζεται με παυσίπονα και δεν επηρεάζει τις δραστηριότητές σας είναι φυσιολογικός. Σοβαρός, αφόρητος πόνος απαιτεί έλεγχο.

3. Γιατί αλλάζει η περίοδός μου;

Αλλαγές μπορεί να οφείλονται σε stress, αλλαγή βάρους, άσκηση, ορμονικές μεταβολές, φάρμακα, ή υποκείμενες παθήσεις.

4. Μπορώ να μείνω έγκυος με ακανόνιστους κύκλους;

Ναι, αλλά μπορεί να είναι πιο δύσκολο. Η ρύθμιση των κύκλων με θεραπεία (π.χ. για PCOS) μπορεί να βελτιώσει τη γονιμότητα.

5. Τι είναι το σύνδρομο προεμμηνορρυσιακής τάσης (PMS);

Συμπτώματα που εμφανίζονται 1-2 εβδομάδες πριν την περίοδο (διόγκωση, διάθεση, πόνος στήθους, κόπωση). Αντιμετωπίζεται με αλλαγές στη διατροφή, άσκηση, και σε σοβαρές περιπτώσεις με φάρμακα.

6. Η άσκηση επηρεάζει την περίοδο;

Ναι. Υπερβολική άσκηση (αθλήτριες, χορεύτριες) μπορεί να προκαλέσει ολιγομηνόρροια ή αμηνόρροια λόγω χαμηλού λίπους σώματος.

Σύνοψη

Η εμμηνόρρυση είναι φυσιολογική διαδικασία, αλλά οι διαταραχές της μπορεί να υποδηλώνουν υποκείμενα προβλήματα. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση βελτιώνει την ποιότητα ζωής και την αναπαραγωγική υγεία.