PCOS (Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών): Διάγνωση & Σύγχρονη Θεραπεία

6
Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) είναι η πιο συνηθισμένη ορμονική διαταραχή σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, με επίπτωση 8-13%. Παρά το όνομά του, δεν χαρακτηρίζεται απαραίτητα από κύστεις στις ωοθήκες — αλλά από ορμονικές ανισορροπίες που επηρεάζουν πολλαπλές πτυχές της υγείας.

Τι Είναι το PCOS;

Το PCOS (Polycystic Ovary Syndrome — Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών) είναι μια πολυσυστηματική ενδοκρινολογική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από:

  • Ωοθυλακική δυσλειτουργία: Τα ωοθυλάκια δεν ωριμάζουν κανονικά και δεν αποβάλλονται ωάρια (ανωοθυλακιορρηξία)
  • Υπερανδρογοναιμία: Αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων (ανδρικών ορμονών)
  • Πολυκυστική μορφολογία ωοθηκών: Παρουσία 12 ή περισσότερων μικρών ωοθυλακίων σε κάθε ωοθήκη

Συμπτώματα PCOS — Πώς Εκδηλώνεται;

Το PCOS έχει εξαιρετικά ποικίλη κλινική εικόνα. Δεν εμφανίζουν όλες οι γυναίκες τα ίδια συμπτώματα:

Κατηγορία Συμπτωμάτων Εκδηλώσεις Συχνότητα
Εμμηνορρυσιακές διαταραχές Αραιομηνόρροια, αμηνόρροια, ακανόνιστος κύκλος 70-80%
Υπερανδρογονισμός Ακμή, υπερτρίχωση (hirsutism), λιπαρό δέρμα, αλωπεκία 60-70%
Μεταβολικές διαταραχές Αντίσταση στην ινσουλίνη, αύξηση βάρους, δυσκολία απώλειας 50-70%
Αναπαραγωγικά προβλήματα Δυσκολία σύλληψης, υπογονιμότητα, αποβολές 40-60%
Ψυχολογικές επιπτώσεις Άγχος, κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση 40-50%

Διάγνωση PCOS — Τα Κριτήρια Rotterdam

Για τη διάγνωση PCOS εφαρμόζονται τα κριτήρια Rotterdam (2003), που απαιτούν παρουσία τουλάχιστον 2 από τα 3 παρακάτω:

  • Ολιγοωοθυλακιορρηξία ή ανωοθυλακιορρηξία: Λιγότεροι από 8 κύκλοι ανά έτος ή κύκλοι άνω των 35 ημερών
  • Κλινικά ή/και εργαστηριακά σημεία υπερανδρογονισμού: Ακμή, υπερτρίχωση ή αυξημένες τεστοστερόνη/DHEAS στο αίμα
  • Πολυκυστικές ωοθήκες στο υπερηχογράφημα: ≥12 ωοθυλάκια 2-9mm ή αυξημένος όγκος ωοθήκης >10ml

Εργαστηριακός Έλεγχος

Ο εργαστηριακός έλεγχος περιλαμβάνει:

  • Ορμόνες: LH, FSH, προλακτίνη, οιστρογόνα, τεστοστερόνη, DHEAS, SHBG
  • Γλυκόζη νηστείας και ινσουλίνη — για αντίσταση στην ινσουλίνη (HOMA-IR)
  • Θυρεοειδικές ορμόνες (TSH, FT4) — για αποκλεισμό θυρεοειδοπάθειας
  • Λιπιδαιμικό προφίλ (χοληστερόλη, τριγλυκερίδια)
  • 17-OH προγεστερόνη — για αποκλεισμό συγγενούς υπερπλασίας επινεφριδίων
⚠️ Σημαντικό: Το PCOS δεν διαγιγνώσκεται με ένα μόνο τεστ. Απαιτείται συνδυασμός κλινικής εκτίμησης, εργαστηριακών εξετάσεων και υπερηχογραφήματος. Επίσης, πρέπει να αποκλειστούν άλλες παθήσεις με παρόμοια συμπτώματα.

Σύγχρονη Θεραπεία PCOS

Η θεραπεία του PCOS εξατομικεύεται ανάλογα με τα συμπτώματα, την ηλικία και τις αναπαραγωγικές επιθυμίες της γυναίκας:

Τροποποίηση Τρόπου Ζωής

Η απώλεια βάρους (5-10%) σε γυναίκες με υπερβάλλον βάρος βελτιώνει δραματικά τα συμπτώματα PCOS, αποκαθιστά τον εμμηνορρυσιακό κύκλο και αυξάνει τις πιθανότητες σύλληψης. Η διατροφή χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη και η τακτική άσκηση αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της διαχείρισης.

Φαρμακευτική Αγωγή

  • Αντισυλληπτικά χάπια (COC): Ρυθμίζουν τον κύκλο, μειώνουν ανδρογόνα, βελτιώνουν ακμή και υπερτρίχωση
  • Μετφορμίνη: Βελτιώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη, βοηθά στην απώλεια βάρους και αποκαθιστά ωοθυλακιορρηξία
  • Σπειρονολακτόνη / Φλουταμίδη: Αντιανδρογόνα για υπερτρίχωση και ακμή
  • Κλομιφαίνη / Λητροζόλη: Επαγωγή ωοθυλακιορρηξίας για γυναίκες που επιθυμούν εγκυμοσύνη
  • Ινοσιτόλη: Φυσικό συμπλήρωμα που βελτιώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη και την ωοθυλακιορρηξία
Νέα δεδομένα: Η λητροζόλη (Letrozole) έχει ανακηρυχθεί πρώτης γραμμής θεραπεία για επαγωγή ωοθυλακιορρηξίας στο PCOS, υπερτερώντας της κλομιφαίνης σε ποσοστά εγκυμοσύνης σύμφωνα με πρόσφατες κλινικές μελέτες.

PCOS και Γονιμότητα

Το PCOS είναι η πιο συχνή αιτία ωοθυλακικής υπογονιμότητας, αλλά οι γυναίκες με PCOS έχουν πολύ καλές πιθανότητες εγκυμοσύνης με κατάλληλη θεραπεία. Οι σύγχρονες θεραπείες επίτευξης εγκυμοσύνης, από την επαγωγή ωοθυλακιορρηξίας μέχρι την εξωσωματική γονιμοποίηση, προσφέρουν αισιόδοξες προοπτικές.

Μακροπρόθεσμοι Κίνδυνοι PCOS

Γυναίκες με PCOS έχουν αυξημένο μακροπρόθεσμο κίνδυνο για:

  • Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (κίνδυνος 5-10 φορές υψηλότερος)
  • Καρδιαγγειακή νόσο και υπέρταση
  • Καρκίνο ενδομητρίου (λόγω χρόνιας ανωοθυλακιορρηξίας)
  • Σύνδρομο άπνοιας στον ύπνο
Ε: Μπορεί το PCOS να θεραπευθεί οριστικά;
Το PCOS δεν θεραπεύεται οριστικά, αλλά μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά. Με κατάλληλη διαχείριση τρόπου ζωής και φαρμακευτική αγωγή όταν χρειάζεται, οι γυναίκες με PCOS ζουν φυσιολογική, υγιή ζωή.
Ε: Επηρεάζει το PCOS την εγκυμοσύνη;
Γυναίκες με PCOS έχουν ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη κύησης, προεκλαμψία και πρόωρο τοκετό. Ωστόσο, με προσεκτική παρακολούθηση, η πλειονότητα έχει φυσιολογική εγκυμοσύνη.
Ε: Η ινοσιτόλη βοηθά στο PCOS;
Ναι, η μυο-ινοσιτόλη και η D-chiro-ινοσιτόλη έχουν δείξει θετικά αποτελέσματα σε βελτίωση αντίστασης ινσουλίνης, ρύθμιση κύκλου και βελτίωση γονιμότητας, ιδίως όταν συνδυάζεται με αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Ε: Σχετίζεται το PCOS με διατροφικές διαταραχές;
Έρευνες δείχνουν ότι γυναίκες με PCOS έχουν αυξημένο κίνδυνο για binge eating και άλλες διατροφικές διαταραχές, πιθανώς λόγω της αντίστασης στην ινσουλίνη και της γλυκαιμικής αστάθειας. Η ψυχολογική υποστήριξη είναι σημαντικό μέρος της θεραπείας.
Ε: Πότε πρέπει να επισκεφθώ γυναικολόγο για PCOS;
Αν έχετε ακανόνιστο κύκλο (λιγότεροι από 8 κύκλοι/χρόνο), έντονη ακμή, υπερτρίχωση, αύξηση βάρους ή δυσκολία σύλληψης, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε ειδικό γυναικολόγο για αξιολόγηση.

📞 Κλείστε το Ραντεβού σας

Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας – Χειρουργός – Γυναικολόγος | MSc Αισθητική Ιατρική
Vital WomanHood Clinic — Λεωφ. Δημ. Γούναρη 196, Γλυφάδα 16674

📞 210 6716126   📱 6985 646 410

Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος

Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος

Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής

Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com

Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74

Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.

Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" - Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)