Μυώματα Μήτρας: Ερωτήσεις & Απαντήσεις

Τα μυώματα μήτρας (λειομυώματα) είναι καλοήθεις λείες μυϊκές νεοπλασίες που αναπτύσσονται στο μυομήτριο, αποτελούν τους πιο συχνούς γυναικολογικούς όγκους και επηρεάζουν 20–80% των γυναικών έως τα 50 έτη, ενώ μπορεί να παραμένουν ασυμπτωματικοί σε 50–80% των περιπτώσεων. Επηρεάζονται δυσανάλογα οι μαύρες γυναίκες, που εμφανίζουν μυώματα νωρίτερα και με μεγαλύτερη συμπτωματολογία.

Η κλινική σημασία των μυωμάτων εξαρτάται από τον αριθμό, το μέγεθος και κυρίως την εντόπισή τους σε σχέση με την κοιλότητα μήτρας, καθώς τα υποβλεννογόνια μυώματα (τύπος 0–2) προκαλούν σοβαρότατη συμπτωματολογία ακόμη και σε μικρό μέγεθος. Σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές — φαρμακευτικές, ελάχιστα επεμβατικές και χειρουργικές — προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις ανάλογα στόχους.

📅 Κλείστε Ραντεβού — Δρ. Δημητρακόπουλος

Ταξινόμηση Μυωμάτων (FIGO)

Βήματα Διάγνωσης Μυωμάτων

1. Κλινική εξέταση: Ψηλάφηση διευρυμένης μήτρας
2. Διακολπικό υπερηχογράφημα: Εκτίμηση αριθμού, μεγέθους, εντόπισης
3. Ηχοϋστερογράφημα: Καλύτερη απεικόνιση σχέσης με κοιλότητα
4. MRI: Αδιαμφισβήτητη χαρτογράφηση πριν χειρουργείο
5. Υστεροσκόπηση: Απευθείας ανίχνευση υποβλεννογόνιων
6. Εξετάσεις αίματος: Αιμοσφαιρίνη, σίδηρος (λόγω αιμορραγίας)

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Όλα τα μυώματα χρειάζονται θεραπεία;

Όχι. Ασυμπτωματικά μυώματα δεν χρειάζονται θεραπεία — απαιτείται μόνο παρακολούθηση. Θεραπεία ενδείκνυται όταν υπάρχουν: βαριά αιμορραγία, πυελικός πόνος, αιμία, συμπτώματα από γειτονικά όργανα ή επίδραση στη γονιμότητα.

2. Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα;

Εξαρτώνται από τον τύπο: μηνορραγία (βαριά εμμηνορρυσία — πιο συχνό σύμπτωμα), δυσμηνόρροια, πυελικός πόνος, πίεση στην κύστη/ορθό (συχνουρία, δυσκοιλιότητα), αίσθημα βάρους στην πύελο, αναιμία λόγω χρόνιας απώλειας αίματος.

3. Τι είναι η μυομεκτομή;

Η μυομεκτομή είναι χειρουργική αφαίρεση μυωμάτων με διατήρηση μήτρας — ιδανική για γυναίκες που επιθυμούν μελλοντική κύηση. Μπορεί να γίνει: λαπαροσκοπικά, υστεροσκοπικά (τύπος 0–2) ή ανοιχτά (πολλαπλά/μεγάλα).

4. Τι είναι η εμβολισμός ινωμάτων μήτρας (UFE/UAE);

Ο εμβολισμός (UAE/UFE) είναι ελάχιστα επεμβατική διαδικασία — μεμβρανώδη σωματίδια εισάγονται αγγειογραφικά στις μητριαίες αρτηρίες, αποκλείοντας αιμάτωση μυωμάτων. Μυώματα συρρικνώνονται 40–60%. Κατάλληλη για γυναίκες που δεν επιθυμούν μελλοντική κύηση.

5. Πώς επηρεάζουν τα μυώματα τη γονιμότητα;

Τα υποβλεννογόνια μυώματα (τύπος 0–2) επηρεάζουν σημαντικά γονιμότητα — αλλοιώνουν κοιλότητα μήτρας, μειώνουν εμφύτευση. Τα ενδοτοίχωμα >5cm επηρεάζουν ήπια. Τα υποορογόνια δεν επηρεάζουν γενικά.

6. Ποιες φαρμακευτικές επιλογές υπάρχουν;

GnRH agonists (λεουπρολίδη): μειώνουν μέγεθος μυωμάτων 30–50% (προεγχειρητική αγωγή). GnRH antagonists (ελαγολίξη, ρελουγολίξη): από του στόματος, μακράς διάρκειας. Προγεσταγόνα και IUS-LNG (σπιράλ Mirena): μειώνουν αιμορραγία αλλά δεν συρρικνώνουν.

7. Μπορούν τα μυώματα να εξαφανιστούν μόνα τους;

Τα μυώματα συρρικνώνονται φυσικά μετά την εμμηνόπαυση λόγω μειωμένων οιστρογόνων. Η χρήση ΘΟΥ μπορεί να διατηρήσει μεγαλύτερο μέγεθος. Πριν την εμμηνόπαυση δεν εξαφανίζονται μόνα τους.

8. Πώς επηρεάζουν τα μυώματα την εγκυμοσύνη;

Αυξημένος κίνδυνος: αποβολής, πρόωρου τοκετού, αποκόλλησης πλακούντα, εμβρυϊκής δυσθεσίας (μη-κεφαλικής παρουσίας), αύξηση κινδύνου καισαρικής. Υποβλεννογόνια μυώματα αυξάνουν κίνδυνο αποβολής περισσότερο.

9. Μπορώ να τεκνοποιήσω μετά μυομεκτομή;

Ναι. Η μυομεκτομή βελτιώνει αποτελέσματα γονιμότητας σε γυναίκες με υποβλεννογόνια και ορισμένα ενδοτοίχωμα μυώματα. Μετά λαπαροσκοπική μυομεκτομή, αναμονή 3–6 μηνών πριν σύλληψη για επούλωση. Τοκετός με καισαρική συνιστάται σε βαθιές ουλές.

10. Ποια είναι η σχέση μυωμάτων με οιστρογόνα;

Τα μυώματα είναι οιστρογονοεξαρτώμενες νεοπλασίες — αναπτύσσονται κατά αναπαραγωγικά έτη, κατά την εγκυμοσύνη (αυξημένα οιστρογόνα) και μπορεί να αυξηθούν με ΘΟΥ. Η προγεστερόνη επίσης παίζει ρόλο.

11. Τι είναι η HIFU για μυώματα;

Η HIFU (High Intensity Focused Ultrasound) και η MR-guided FUS χρησιμοποιούν συγκεντρωμένα υπέρηχα για θερμική καταστροφή μυωμάτων χωρίς τομή. Εξωτερική διαδικασία, ελάχιστη ανάρρωση. Κατάλληλη για επιλεγμένα μυώματα.

12. Τι είναι ο ενδομητρικός εκδεψισμός;

Η ενδομητρική εκδεψίωση (ablation) καταστρέφει το ενδομήτριο μειώνοντας δραματικά αιμορραγία. Ενδείκνυται σε γυναίκες που δεν επιθυμούν μελλοντική κύηση και έχουν μικρά ή καθόλου μυώματα. Δεν αντιμετωπίζει τα μυώματα αφ’ εαυτά.

13. Ποια είναι η πιθανότητα υποτροπής μετά μυομεκτομή;

Η υποτροπή εμφανίζεται σε 20–30% εντός 5 ετών — νέα μυώματα μπορεί να αναπτυχθούν. Νεότερη ηλικία και πολλαπλά αρχικά μυώματα αυξάνουν κίνδυνο υποτροπής. GnRH agonists μετεγχειρητικά μπορεί να καθυστερήσουν υποτροπή.

14. Είναι τα μυώματα προκαρκινικές αλλοιώσεις;

Τα μυώματα δεν είναι προκαρκινικές βλάβες και εξαιρετικά σπάνια κακοηθεύουν (<0.5%). Ωστόσο, η λειομυοσάρκωμα (κακοήθης εκδοχή) μπορεί να μιμείται μυώματα προεγχειρητικά. Σε ταχέως αυξανόμενη μήτρα χρειάζεται MRI και υποψία.

15. Πότε ενδείκνυται υστερεκτομή;

Η υστερεκτομή (αφαίρεση μήτρας) ενδείκνυται σε: βαριά συμπτώματα ανθεκτικά σε άλλες θεραπείες, πολλαπλά μεγάλα μυώματα που δεν επιτρέπουν μυομεκτομή, γυναίκες που δεν επιθυμούν μελλοντική κύηση. Είναι οριστική λύση.

✅ Συμπεράσματα

• Μυώματα είναι πολύ συχνά αλλά 50–80% ασυμπτωματικά
• Εντόπιση καθορίζει συμπτώματα — υποβλεννογόνια πιο συμπτωματικά
• Μυομεκτομή για διατήρηση γονιμότητας, υστεροσκοπική για τύπους 0–2
• UAE/UFE ελάχιστα επεμβατική εναλλακτική σε γυναίκες που δεν επιθυμούν κύηση
• GnRH antagonists (ελαγολίξη) νέα αποτελεσματική φαρμακευτική επιλογή
• Εξατομικευμένη αντιμετώπιση βάσει συμπτωμάτων, μεγέθους, εντόπισης, επιθυμίας για κύηση