Τι είναι ο Lichen Sclerosus
Ο lichen sclerosus (LS) είναι χρόνια φλεγμονώδης δερματοπάθεια που χαρακτηρίζεται από ατροφία, λεύκανση και σκλήρυνση του δέρματος αιδοίου. Ανήκει στην κατηγορία των αυτοάνοσων νοσημάτων και συχνά συνυπάρχει με άλλα αυτοάνοσα (θυρεοειδίτιδα Hashimoto, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1).
Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά παρουσιάζει δύο κορυφώσεις: προ-εφηβεία και εμμηνόπαυση. Αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε σύμφυση λαβιών, στένωση εισόδου κόλπου και αύξηση κινδύνου καρκίνου αιδοίου.
Αιτίες & Παθογένεση
Η ακριβής αιτιολογία παραμένει άγνωστη, αλλά εμπλέκονται:
- Αυτοάνοσος μηχανισμός: Αυτοαντισώματα κατά εξωκυτταρικής μήτρας BP180
- Γενετική προδιάθεση: Οικογενειακή συγκέντρωση περιπτώσεων
- Ορμονικές αλλαγές: Μείωση οιστρογόνων κατά την εμμηνόπαυση
- Τοπικός τραυματισμός: Φαινόμενο Koebner
- Μολυσματικοί παράγοντες: Πιθανή σχέση με Borrelia burgdorferi
Κλινική Εικόνα & Συμπτώματα
Τα τυπικά συμπτώματα του lichen sclerosus περιλαμβάνουν:
- Ανυπόφορος κνησμός — ιδίως νυχτερινός
- Λευκή, λεπτή, ζαρωμένη εμφάνιση δέρματος (“cigarette paper” skin)
- Πόνος και αίσθημα καύσου
- Δυσπαρευνία (πόνος κατά τη συνουσία)
- Εκχυμώσεις χωρίς τραυματισμό
- Σύμφυση μικρών χειλέων αιδοίου
- Στένωση εισόδου κόλπου
Διάγνωση
Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική, αλλά επιβεβαιώνεται ιστολογικά:
| Διαγνωστική Μέθοδος | Ευρήματα στο Lichen Sclerosus | Αξιολόγηση |
|---|---|---|
| Κλινική εξέταση | Λευκές αλλοιώσεις, ατροφία, σύμφυση | Πρώτη επιλογή |
| Δερματοσκόπηση | Λευκές δομές, σκεβρωμένος ιστός | Βοηθητική |
| Βιοψία | Ατροφία επιδερμίδας, ομογενοποίηση κολλαγόνου | Επιβεβαιωτική |
| Ανοσοϊστοχημεία | CD4+ T-κύτταρα, ινοβλάστες | Ερευνητική |
Σύγχρονο Πρωτόκολλο Θεραπείας
Η αντιμετώπιση του lichen sclerosus βασίζεται σε συνδυαστικές προσεγγίσεις:
1. Τοπικά Κορτικοστεροειδή (Πρώτη Γραμμή)
Η κρέμα clobetasol propionate 0.05% αποτελεί την πρώτη γραμμή θεραπείας. Εφαρμόζεται καθημερινά για 3 μήνες, στη συνέχεια σε συντηρητικό σχήμα. Ελέγχει τα συμπτώματα αλλά δεν θεραπεύει τη νόσο οριστικά.
2. CO2 Laser — Αναίμακτη Αντιμετώπιση
Το CO2 fractional laser αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόοδο στη θεραπεία του lichen sclerosus. Ο laser:
- Διεγείρει παραγωγή νέου κολλαγόνου τύπου ΙΙΙ
- Βελτιώνει την ελαστικότητα και υφή του ιστού
- Μειώνει τη σκλήρυνση και ατροφία
- Ανακουφίζει τον κνησμό και τον πόνο σε ποσοστό 85%
- Δεν αφήνει ουλές — αναίμακτη διαδικασία
- Εφαρμογή τοπικής αναισθητικής κρέμας 45 λεπτά πριν
- CO2 fractional laser σε 3-4 συνεδρίες ανά 4-6 εβδομάδες
- PRP (Platelet Rich Plasma) για επιταχυνόμενη αναγέννηση ιστών
- Συντηρητική θεραπεία με κορτιζόνη μεταξύ συνεδριών
- Παρακολούθηση κάθε 6 μήνες
3. PRP (Platelet-Rich Plasma)
Το PRP αιδοίου αποτελεί ισχυρή συμπληρωματική θεραπεία. Οι αυξητικοί παράγοντες που περιέχει (PDGF, VEGF, TGF-β) επιταχύνουν την ιστική αναγέννηση και ενισχύουν τα αποτελέσματα του CO2 laser.
| Θεραπεία | Αποτελεσματικότητα | Διάρκεια Αποτελέσματος | Πλεονεκτήματα |
|---|---|---|---|
| Clobetasol 0.05% | 70-80% για συμπτώματα | Απαιτεί συνεχή χρήση | Άμεση ανακούφιση |
| CO2 Laser | 85-90% ανακούφιση | 12-24 μήνες | Δομική αποκατάσταση |
| PRP | 75-85% | 12-18 μήνες | Αναγέννηση ιστών |
| Συνδυαστική (Laser+PRP) | 90-95% | 18-36 μήνες | Βέλτιστο αποτέλεσμα |
Lichen Sclerosus στα Παιδιά
Σε κορίτσια προ-εφηβείας, ο LS εκδηλώνεται με έντονο κνησμό, λευκές αλλοιώσεις και αιμορραγία. Συχνά παρανοείται ως κακοποίηση. Η θεραπεία με τοπικά κορτικοστεροειδή είναι αποτελεσματική και η νόσος συχνά υφίεται μετά την εφηβεία.
Συχνές Ερωτήσεις
Όχι, ο lichen sclerosus δεν είναι μεταδοτική νόσος. Δεν μεταδίδεται με σεξουαλική επαφή ή οποιοδήποτε άλλο τρόπο.
Συνήθως 3-4 συνεδρίες ανά 4-6 εβδομάδες. Τα αποτελέσματα αρχίζουν να φαίνονται μετά την 2η συνεδρία και βελτιώνονται προοδευτικά.
Με κατάλληλη θεραπεία, η πλειονότητα των ασθενών επιστρέφει σε φυσιολογική σεξουαλική ζωή. Η CO2 laser θεραπεία βελτιώνει σημαντικά τη δυσπαρευνία.
Χωρίς θεραπεία, ο κίνδυνος καρκίνου αιδοίου είναι 3-5% σε 20 χρόνια. Με σωστή θεραπεία και παρακολούθηση, ο κίνδυνος μειώνεται δραματικά.
Ο lichen sclerosus δεν επηρεάζει άμεσα τη γονιμότητα. Ωστόσο, η στένωση εισόδου κόλπου μπορεί να επιπλέξει τον τοκετό — απαιτείται εκτίμηση πριν την εγκυμοσύνη.
Αναίμακτη Θεραπεία Lichen Sclerosus
Ο Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος εξειδικεύεται στη θεραπεία lichen sclerosus με CO2 laser και PRP στη Vital WomanHood Clinic.
📍 Λεωφ. Δημ. Γούναρη 196, Γλυφάδα | ☎ 210 6716126 / 6985 646 410
Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος
Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής
Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com
Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74
Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.
Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" -
Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)
