Τι Είναι οι Κύστεις Ωοθηκών;
Μια κύστη ωοθήκης είναι μια θύλακα γεμάτη υγρό που αναπτύσσεται στην ωοθήκη ή στην επιφάνειά της. Οι ωοθήκες παράγουν ωάρια και ορμόνες (οιστρογόνα, προγεστερόνη), και αρκετές κύστεις αποτελούν φυσιολογικό μέρος του εμμηνορρυσιακού κύκλου. Το διακολπικό υπερηχογράφημα είναι η κύρια μέθοδος διάγνωσης.
Τύποι Κύστεων Ωοθηκών
| Τύπος Κύστης | Αιτία | Συχνότητα | Εξέλιξη |
|---|---|---|---|
| Ωοθυλακιακή κύστη | Ωοθυλάκιο που δεν ωρίμασε κανονικά | Πολύ συχνή | Υποχωρεί σε 1-3 κύκλους |
| Κύστη ωχρού σωματίου | Ωχρό σωμάτιο γεμίζει με υγρό/αίμα | Συχνή | Υποχωρεί σε λίγες εβδομάδες |
| Ενδομητρίωμα (σοκολατένια κύστη) | Ενδομητρίωση ωοθήκης | Μέτρια | Δεν υποχωρεί, απαιτεί θεραπεία |
| Δερμοειδής κύστη (τεράτωμα) | Εμβρυϊκά κύτταρα | Σπανιότερη | Δεν υποχωρεί, χειρουργική αφαίρεση |
| Κυσταδένωμα | Επιθηλιακά κύτταρα ωοθήκης | Σπανιότερη | Μπορεί να μεγαλώνει, αφαίρεση |
| Πολυκυστικές ωοθήκες (PCOS) | Ορμονικές διαταραχές | Συχνή (8-13%) | Χρόνια κατάσταση, διαχείριση |
Συμπτώματα Κύστεων Ωοθηκών
Πολλές κύστεις ωοθηκών είναι εντελώς ασυμπτωματικές και ανακαλύπτονται τυχαία σε υπερηχογράφημα. Όταν υπάρχουν συμπτώματα, μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Πόνος ή δυσφορία στη λεκάνη (μονόπλευρος ή αμφίπλευρος)
- Αίσθηση πληρότητας, βάρους ή πίεσης στην κοιλιά
- Φούσκωμα της κοιλιάς
- Ανώμαλες περίοδοι (αυξημένη ή μειωμένη αιμορραγία)
- Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή
- Πόνος στη μέση ή στους μηρούς
- Ναυτία ή εμετός (ειδικά αν η κύστη στρεβλωθεί)
• Ξαφνικός, έντονος πόνος στη λεκάνη
• Πυρετός και εμετός ταυτόχρονα με πόνο
• Ζαλάδα, λιποθυμία, ωχρότητα
Αυτά μπορεί να υποδηλώνουν ρήξη κύστης ή στρέψη ωοθήκης — καταστάσεις που απαιτούν άμεση χειρουργική αντιμετώπιση.
Πότε μια Κύστη Είναι Επικίνδυνη;
Η πλειονότητα των κύστεων ωοθηκών είναι αθώες. Ωστόσο, ορισμένα χαρακτηριστικά εγείρουν ανησυχία:
- Μεγάλο μέγεθος (άνω των 5-6 εκατοστών)
- Σύνθετη μορφολογία (στερεά τμήματα, διαφράγματα, ακανόνιστο περίγραμμα)
- Αυξημένη αιμάτωση στο Doppler υπερηχογράφημα
- Ανύψωση δεικτών όπως CA-125 (ειδικά σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες)
- Ταχεία αύξηση μεγέθους στον επανέλεγχο
Ανησυχητικά Ευρήματα vs Αθώες Κύστεις
| Χαρακτηριστικό | Αθώα Κύστη | Ανησυχητικό Εύρημα |
|---|---|---|
| Μέγεθος | < 5 εκ. | > 5-6 εκ. |
| Εσωτερική δομή | Απλή, υδατώδης | Στερεά τμήματα, ακανόνιστα |
| Τοιχώματα | Λεπτά, ομαλά | Παχιά, ακανόνιστα |
| Αιμάτωση (Doppler) | Ελάχιστη | Αυξημένη |
| CA-125 | Φυσιολογικό | Υψηλό |
| Συμπεριφορά | Υποχωρεί σε 3 μήνες | Παραμένει ή μεγαλώνει |
Πότε Παρακολουθούμε και Πότε Χειρουργούμε;
Παρακολούθηση (Watchful Waiting)
Οι λειτουργικές κύστεις (ωοθυλακιακές, κύστεις ωχρού σωματίου) σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας υποχωρούν συνήθως αυτόματα. Συστήνεται επανέλεγχος υπερηχογραφήματος σε 6-8 εβδομάδες (επόμενη περίοδο).
Χειρουργική Αντιμετώπιση
Η χειρουργική επέμβαση (συνήθως λαπαροσκοπική) ενδείκνυται σε:
- Κύστεις > 5 εκ. που δεν υποχωρούν
- Ύποπτα μορφολογικά χαρακτηριστικά
- Μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με οποιαδήποτε νέα κύστη
- Ρήξη ή στρέψη ωοθήκης
- Ενδομητριώματα που επηρεάζουν τη γονιμότητα
Η πλειονότητα των κύστεων ωοθηκών είναι καλοήθεις. Ωστόσο, ορισμένοι τύποι (κυσταδένωμα, δερμοειδής) μπορούν σπάνια να εξελιχθούν σε κακοήθεια. Γι’ αυτό η τακτική παρακολούθηση είναι σημαντική.
Οι λειτουργικές κύστεις δεν επηρεάζουν τη γονιμότητα. Τα ενδομητριώματα όμως μπορούν να μειώσουν την ωοθηκική εφεδρεία και να δυσκολέψουν τη σύλληψη. Η έγκαιρη θεραπεία τους βελτιώνει τις πιθανότητες.
Μια απλή κύστη 4 εκ. σε γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας συνήθως παρακολουθείται χωρίς άμεση επέμβαση. Αν έχει σύνθετη μορφολογία ή δεν υποχωρεί, τότε επανεξετάζεται η ανάγκη θεραπείας.
Ναι, κάθε νέα κύστη σε μετεμμηνοπαυσιακή γυναίκα πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά. Ακόμα και μια απλή κύστη χρειάζεται παρακολούθηση και μέτρηση CA-125.
Συνήθως κάθε 6-8 εβδομάδες αρχικά, και αν παραμείνει σταθερή, κάθε 3-6 μήνες. Ο γυναικολόγος σας θα καθορίσει τη συχνότητα βάσει των χαρακτηριστικών της κύστης.
Αξιολογήστε τις Κύστεις Ωοθηκών σας Σωστά
Διακολπικό υπερηχογράφημα Doppler και εξατομικευμένη εκτίμηση στο Vital WomanHood Clinic στη Γλυφάδα.
Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας – Χειρουργός – Γυναικολόγος | MSc Αισθητικής Ιατρικής
Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196, Γλυφάδα
Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος
Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής
Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com
Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74
Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.
Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" -
Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)
