Αποβολές: Αίτια, Πρόληψη & Αντιμετώπιση

Η αποβολή — η αυτόματη απώλεια εγκυμοσύνης πριν την 24η εβδομάδα κύησης — είναι η πιο συχνή επιπλοκή της εγκυμοσύνης, επηρεάζοντας 15–20% των κλινικά επιβεβαιωμένων κυήσεων και έως 30–50% αν συμπεριληφθούν βιοχημικές εγκυμοσύνες. Η συντριπτική πλειονότητα (>80%) των αποβολών οφείλεται σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες του εμβρύου και δεν αντικατοπτρίζει υποκείμενη παθολογία της μητέρας.

Οι επαναλαμβανόμενες αποβολές (RP) — ορίζονται ως ≥2 αποβολές με τον ίδιο σύντροφο — επηρεάζουν 1–2% των ζευγαριών και απαιτούν συστηματική αξιολόγηση για ανακαλύψιμες και θεραπεύσιμες αιτίες. Παρά την εκτενή διερεύνηση, σε 50–60% των ζευγαριών με RP δεν ανακαλύπτεται συγκεκριμένη αιτιολογία.

📅 Κλείστε Ραντεβού — Δρ. Δημητρακόπουλος

Αιτίες Επαναλαμβανόμενων Αποβολών

Βήματα Αξιολόγησης Επαναλαμβανόμενων Αποβολών

1. Λεπτομερές ιστορικό: Ηλικία κύησης κατά αποβολές, αποτελέσματα βιοψιών, ιστορικό κύησης
2. Γενετικός έλεγχος ζευγαριού: Καρυότυπος και των δύο συντρόφων
3. Απεικόνιση μήτρας: Υστεροσκόπηση ή 3D υπερηχογράφημα (υστεροσαλπιγγογραφία)
4. Θρομβοφιλικός έλεγχος: APS panel, κληρονομικές θρομβοφιλίες
5. Ενδοκρινολογικός έλεγχος: TSH, T4, γλυκόζη, ινσουλίνη, LH/FSH, AMH
6. Ανοσολογικός έλεγχος: ANA, anti-thyroid Ab, NK cells (σε εξειδικευμένα κέντρα)

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Τι είναι η βιοχημική εγκυμοσύνη;

Η βιοχημική εγκυμοσύνη είναι πολύ πρώιμη αποβολή (συνήθως πριν την 5η εβδομάδα) — το β-hCG αυξάνεται αλλά πέφτει πριν φανεί ο γεστικός σάκος στο υπερηχογράφημα. Δεν απαιτεί συνήθως παρέμβαση αλλά χρήζει παρακολούθησης.

2. Πότε ξεκινά η αξιολόγηση για επαναλαμβανόμενες αποβολές;

Μετά από 2 αποβολές συστήνεται αξιολόγηση (ειδικά αν η γυναίκα είναι >35 ετών ή έχει ανησυχία). Μετά από 3 αποβολές είναι υποχρεωτική. Δεν χρειάζεται να περιμένετε περισσότερες.

3. Πώς σχετίζεται η διαφραγμώδης μήτρα με αποβολές;

Η διαφραγμώδης μήτρα (έμφυτη ανωμαλία — διαφράγμα στην κοιλότητα) είναι η πιο συχνή συγγενής ανωμαλία και συχνότερη ανατομική αιτία αποβολών (15–25% ρυθμός αποβολής). Αντιμετωπίζεται χειρουργικά με υστεροσκοπική χειρουργική.

4. Τι είναι το Σύνδρομο Asherman;

Το σύνδρομο Asherman (ενδομητρικές συμφύσεις) συνήθως προκαλείται από επεμβάσεις στη μήτρα (κύρτωση μετά αποβολή, υστεροσκόπηση). Μειώνει αιμάτωση ενδομητρίου. Θεραπεία: υστεροσκοπική λύση συμφύσεων + εστρογόνα μετεγχειρητικά.

5. Μπορεί η θυρεοειδής νόσος να προκαλέσει αποβολές;

Ναι. Υποθυρεοειδισμός (ακόμη και υποκλινικός, TSH >2.5 mIU/L), αντιθυρεοειδικά αντισώματα (anti-TPO) αυξάνουν τον κίνδυνο αποβολής. Θεραπεία με λεβοθυροξίνη βελτιώνει αποτελέσματα. Στόχος TSH <2.5 κατά το 1ο τρίμηνο.

6. Ποια είναι η πρόγνωση μετά επαναλαμβανόμενες αποβολές;

Η πρόγνωση είναι αισιόδοξη: Ακόμη και μετά από 3 αποβολές χωρίς θεραπεία, 60–70% γυναικών κυοφορεί επιτυχώς στην επόμενη προσπάθεια. Με θεραπεία ανάλογα αιτίας, τα ποσοστά επιτυχίας φτάνουν 70–85%.

7. Πώς βοηθά ο προεμφυτευτικός έλεγχος (PGT);

Σε ζευγάρια με μεταφορά χρωμοσωμάτων (Robertsonian ή reciprocal), το IVF με PGT-SR επιλέγει έμβρυα χωρίς ανισορροπία χρωμοσωμάτων, μειώνοντας αποβολές. Σε ηλικιωμένες γυναίκες με αναβολές λόγω ανευπλοειδίας, PGT-A βοηθά.

8. Τι ρόλο παίζει η προγεστερόνη;

Η προγεστερόνη υποστηρίζει το ενδομήτριο και αναστέλλει συσπάσεις. Σε γυναίκες με ιστορικό αποβολών και χαμηλή προγεστερόνη 1ου τριμήνου, χορήγηση κολπικής μικρονικοποιημένης προγεστερόνης (400mg 2x/ημέρα) μειώνει κίνδυνο νέας αποβολής (PRISM trial).

9. Η αναισθησία ή εξέταση επηρεάζει τις πιθανότητες αποβολής;

Η γυναικολογική εξέταση και το κολπικό υπερηχογράφημα κατά το 1ο τρίμηνο δεν αυξάνουν τον κίνδυνο αποβολής. Η αλλαντοτοξίνη (εθνικό εμβόλιο) δεν σχετίζεται με αποβολές. Δεν υπάρχει λόγος αποφυγής ρουτινιαστικών εξετάσεων.

10. Ποιοι παράγοντες τρόπου ζωής αυξάνουν κίνδυνο;

Κάπνισμα (αυξάνει κίνδυνο 20–30%), αλκοόλ (ειδικά >2 ποτά/ημέρα), παχυσαρκία (ΔΜΣ>30), υπερβολικός καφές (>300mg καφεΐνης/ημέρα), χρόνιο στρες. Τροποποίηση τρόπου ζωής βελτιώνει αποτελέσματα.

11. Τι θεραπεία υπάρχει για ανοσολογικές αποβολές;

Η θεραπεία ανοσολογικών αποβολών είναι αμφιλεγόμενη. Χρησιμοποιούνται σε εξειδικευμένα κέντρα: IVIG, λεωκοκυτταρική ανοσοθεραπεία, prednisolone σε αυξημένα ΝΚ κύτταρα, χωρίς όμως ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία. Απαιτεί προσοχή.

12. Χρειάζεται νοσηλεία για αποβολή;

Εξαρτάται από τον τύπο: ελλιπής ή αναπόφευκτη αποβολή — αν αιμορραγία βαριά, χρειάζεται κύρωση υπολειμμάτων (MVA ή D&C). Η συντηρητική αντιμετώπιση ή η φαρμακευτική αγωγή με μιζοπροστόλη είναι εναλλακτικές σε σταθερές ασθενείς.

13. Πώς επηρεάζει συναισθηματικά η αποβολή;

Η αποβολή προκαλεί πένθος, άγχος, κατάθλιψη, ενοχή. Αυτά τα συναισθήματα είναι φυσιολογικά και δεν σημαίνουν αδυναμία. Ψυχολογική υποστήριξη, ομάδες υποστήριξης και, εφόσον χρειάζεται, ψυχοθεραπεία βοηθούν σημαντικά.

14. Πόσο καιρό να περιμένω για νέα προσπάθεια;

Σύγχρονες οδηγίες (WHO) δεν συστήνουν υποχρεωτική αναμονή — σύλληψη τον επόμενο κύκλο είναι ασφαλής αν η γυναίκα είναι σωματικά και ψυχολογικά έτοιμη. Παλαιότερη σύσταση “3 μήνες αναμονή” δεν τεκμηριώνεται.

15. Ποιος ειδικός διαχειρίζεται επαναλαμβανόμενες αποβολές;

Ιδανικά εξειδικευμένος μαιευτήρας-γυναικολόγος με εμπειρία σε μαιευτική παθολογία και υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, που συνεργάζεται με γενετιστή, αιματολόγο και ψυχολόγο όταν απαιτείται.

✅ Συμπεράσματα

• 15–20% κλινικών εγκυμοσύνων καταλήγουν σε αποβολή — είναι συχνό φαινόμενο
• Μετά από ≥2 αποβολές: συστηματική αξιολόγηση ζευγαριού
• Θεραπεύσιμες αιτίες: APS (ασπιρίνη+LMWH), ανατομικές ανωμαλίες (υστεροσκόπηση), θυρεοειδής, PCOS
• Προγεστερόνη 1ου τριμήνου βοηθά σε ιστορικό αποβολών
• Πρόγνωση αισιόδοξη — 70–80% επιτυχής κύηση με ή χωρίς θεραπεία
• Ψυχολογική υποστήριξη είναι αναπόσπαστο μέρος της φροντίδας