Αντισύλληψη: Ποια Μέθοδος Ταιριάζει σε Εσάς;

Η αντισύλληψη αποτελεί θεμέλιο της αναπαραγωγικής υγείας, παρέχοντας στη γυναίκα τον έλεγχο του χρόνου και αριθμού κυήσεων, με δραματική επίπτωση στην υγεία, εκπαίδευση και ισότητα των φύλων. Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου είναι εξατομικευμένη απόφαση που εξαρτάται από ηλικία, υγεία, γονιμότητα, σεξουαλική συμπεριφορά, θρησκευτικές πεποιθήσεις και μελλοντικές επιθυμίες για κύηση.

Σήμερα διατίθεται ευρεία γκάμα αντισυλληπτικών μεθόδων με αποτελεσματικότητα από 70% (κοιτοδιακοπή) έως >99% (IUD, εμφύτευμα), καθιστώντας κρίσιμη την ενημέρωση της γυναίκας για τα χαρακτηριστικά κάθε μεθόδου ώστε να επιλέξει βάσει αξιόπιστης πληροφόρησης. Η σωστή χρήση κάθε μεθόδου είναι εξίσου σημαντική με την ίδια την επιλογή.

📅 Κλείστε Ραντεβού — Δρ. Δημητρακόπουλος

Σύγκριση Αντισυλληπτικών Μεθόδων

Βήματα Επιλογής Αντισυλληπτικής Μεθόδου

1. Ιατρικό ιστορικό: Νόσοι, φάρμακα, κάπνισμα, ηλικία
2. Αποκλεισμός αντενδείξεων: WHO κατηγοριοποίηση (κατηγορία 3–4)
3. Αξιολόγηση προτιμήσεων: Συχνότητα λήψης, ανεκτικότητα ορμονών, ρύση
4. Σεξουαλικά μεταδιδόμενες νόσοι: Αν υπάρχει κίνδυνος, προφυλακτικό ΚΑΙ αντισύλληψη
5. Επόμενη κύηση: Ποτέ; Σύντομα; Αμέσως αναστρέψιμη;

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Πότε πρέπει να ξεκινήσω αντισύλληψη;

Η αντισύλληψη ξεκινά με έναρξη σεξουαλικής ζωής, ανεξαρτήτως ηλικίας. Ο γυναικολόγος συστήνεται για ενημέρωση και επιλογή κατάλληλης μεθόδου. Για νέες γυναίκες (<20), τα αντισυλληπτικά χάπια παρέχουν επίσης ρύθμιση κύκλου και μείωση ακμής.

2. Αντενδείξεις συνδυαστικών αντισυλληπτικών;

Απόλυτες αντενδείξεις (WHO κατηγορία 4): κάπνισμα >35 ετών (>15 τσιγάρα/ημέρα), ΦΦΘ/ΠΕ ιστορικό, ημικρανία με αύρα, σοβαρή υπέρταση, ισχαιμική καρδιοπάθεια, σακχαρώδης διαβήτης με αγγειοπάθεια, καρκίνος μαστού. Σε αυτές τις γυναίκες: μόνο προγεσταγόνα ή μη ορμονικές μέθοδοι.

3. Τι είναι η mini-pill και για ποιες είναι κατάλληλη;

Η mini-pill (progestogen-only pill/POP) περιέχει μόνο προγεσταγόνο. Κατάλληλη για: θηλάζουσες γυναίκες, γυναίκες με αντενδείξεις οιστρογόνων (ημικρανία, ΚΑΘ, κάπνισμα), γυναίκες >35 ετών. Απαιτεί αυστηρή ωριαία λήψη (εντός 3 ωρών).

4. Πόσο καιρό μετά διακοπή αντισυλληπτικών επιστρέφει η γονιμότητα;

Η γονιμότητα επιστρέφει σχεδόν αμέσως μετά διακοπή αντισυλληπτικών χαπιών, δακτυλίου, patch, mini-pill. Μετά εμφύτευμα: αμέσως. Μετά αφαίρεση IUD: εντός 1 κύκλου. Δεν υπάρχει λόγος “αποτοξίνωσης” πριν σύλληψη.

5. Πώς λειτουργεί η έκτακτη αντισύλληψη;

Η έκτακτη αντισύλληψη (levonorgestrel “καλύτερη αύριο”) αναστέλλει ή καθυστερεί ωοθυλακιορρηξία. Αποτελεσματικότητα: ~95% εντός 24 ωρών, 85% εντός 48 ωρών, 58% 49–72 ώρες. Ulipristal (EllaOne) αποτελεσματικό έως 120 ώρες. Χαλκό IUD: πιο αποτελεσματική έκτακτη μέθοδος (>99%).

6. Η αντισύλληψη επηρεάζει το βάρος;

Η μεγάλη πλειονότητα αντισυλληπτικών δεν αυξάνει βάρος σε μελέτες ελεγχόμενες. Μικρή αύξηση μπορεί να παρατηρηθεί από DMPA (ένεση Depo-Provera). Κατακράτηση υγρών μπορεί να δώσει αίσθηση αύξησης αρχικά αλλά είναι παροδική.

7. Τι είναι η αντισύλληψη έκτακτης ανάγκης χαλκού IUD;

Η τοποθέτηση χαλκού IUD εντός 5 ημερών από αποτυχημένη αντισύλληψη ή ανεπιθύμητη επαφή είναι πιο αποτελεσματική έκτακτη μέθοδος (>99.9%). Παράλληλα παρέχει διαρκή αντισύλληψη για 10 χρόνια.

8. Αντισύλληψη κατά το θηλασμό;

Ασφαλείς κατά θηλασμό: mini-pill, εμφύτευμα, χαλκού IUD, IUS. Τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά αποφεύγονται τους πρώτους 6 μήνες θηλασμού (μπορεί να μειώσουν παραγωγή γάλακτος). Ο θηλασμός (LAM) δεν είναι αξιόπιστη μέθοδος αντισύλληψης.

9. Χάπι και θρόμβωση;

Τα συνδυαστικά αντισυλληπτικά αυξάνουν κίνδυνο ΦΦΘ κατά 2–4 φορές. Απόλυτος κίνδυνος: ~1–3 ανά 10.000 γυναίκες/χρόνο. Εγκυμοσύνη αυξάνει κίνδυνο πολύ περισσότερο. Διαδερμικά παρασκευάσματα: ελαφρά υψηλότερος κίνδυνος από χάπι.

10. Πότε να επισκεφτώ γυναικολόγο για αντισύλληψη;

Για επιλογή κατάλληλης μεθόδου, αλλαγή μεθόδου, παρενέργειες, ανησυχίες. Επίσης: τοποθέτηση/αφαίρεση IUD, εμφύτευμα. Ετήσια επίσκεψη συνιστάται σε γυναίκες που λαμβάνουν αντισύλληψη για τεστ Παπ και αξιολόγηση.

11. Τι είναι το εμφύτευμα αντισύλληψης;

Το εμφύτευμα (Implanon) είναι μικρό πλαστικό ραβδί (~4cm) που τοποθετείται κάτω από το δέρμα του άνω βραχίονα σε 1 λεπτό. Αποδεσμεύει εβονγεστρέλη σταδιακά. Διάρκεια 3 χρόνια, αποτελεσματικότητα >99%. Κατάλληλο για γυναίκες που δεν θέλουν να θυμούνται.

12. Επηρεάζουν τα αντισυλληπτικά τη λίμπιντο;

Ορισμένες γυναίκες αναφέρουν μειωμένη λίμπιντο με αντισυλληπτικά χάπια — μπορεί να σχετίζεται με αύξηση SHBG (δεσμεύει τεστοστερόνη). Αλλαγή φόρμουλας ή μέθοδος (IUD, εμφύτευμα) μπορεί να βοηθήσει. Εξατομικευμένη αξιολόγηση.

13. Αντισύλληψη χωρίς ιατρική συνταγή;

Στην Ελλάδα, τα αντισυλληπτικά χάπια χρειάζονται συνταγή. Τα προφυλακτικά και η έκτακτη αντισύλληψη levonorgestrel διατίθενται ελεύθερα. Καλό είναι η επιλογή να γίνεται με ιατρική αξιολόγηση για βέλτιστο αποτέλεσμα.

14. Πώς διαφέρει ο κολπικός δακτύλιος από το χάπι;

Ο κολπικός δακτύλιος (NuvaRing) αποδεσμεύει χαμηλή δόση οιστρογόνων+προγεσταγόνου τοπικά, απευθείας στο κολπικό βλεννογόνο. Αποφεύγει το ηπατικό first-pass. Τοποθετείται για 3 εβδομάδες, 1 εβδομάδα παύση. Κατάλληλος για γυναίκες που ξεχνούν χάπια.

15. Τι είναι η μόνιμη αντισύλληψη;

Η μόνιμη αντισύλληψη περιλαμβάνει: σαλπιγγοδεσμία (απολίνωση/κλίπ σαλπίγγων στη γυναίκα) και απεκτομία (στον άνδρα). Θεωρείται μόνιμη (αναστροφή σπάνια επιτυχής). Απαιτεί σοβαρή αξιολόγηση — κατάλληλη για γυναίκες που σίγουρα δεν επιθυμούν μελλοντική κύηση.

✅ Συμπεράσματα

• Η επιλογή αντισύλληψης είναι εξατομικευμένη — δεν υπάρχει “καλύτερη” για όλες
• LARC (IUD, εμφύτευμα): υψηλότερη αποτελεσματικότητα, αναστρέψιμα, μακράς διάρκειας
• Συνδυαστικά χάπια: ρύθμιση κύκλου, PMS, ακμή — απαιτούν καθημερινή λήψη
• Κανένα αντισυλληπτικό δεν προστατεύει από ΣΜΝ εκτός προφυλακτικού
• Ετήσια γυναικολογική επίσκεψη σε γυναίκες υπό αντισύλληψη
• Εξατομικευμένη αξιολόγηση από γυναικολόγο για βέλτιστη επιλογή