

Πότε Χαρακτηρίζεται ένα Δείγμα ως Μη Ικανοποιητικό
Σύμφωνα με τα κριτήρια Bethesda 2014 και τις κατευθυντήριες της ASCCP, ένα κυτταρολογικό LBC δείγμα θεωρείται μη ικανοποιητικό όταν:
- Περιέχει λιγότερα από 5.000 πλακώδη κύτταρα (LBC) ή 8.000–12.000 (συμβατικό Pap).
- Καλύπτεται από αίμα, βλέννα ή φλεγμονώδες υλικό σε ποσοστό >75%.
- Παρουσιάζει τεχνικές αλλοιώσεις (αποξήρανση, υπερβολικός χρωματισμός, αλλοίωση φιαλιδίου).
Στο HPV test, ο όρος ισοδυναμεί με «invalid result»: το εργαστήριο δηλώνει ότι ο εσωτερικός μάρτυρας ανθρώπινων κυττάρων ή ο μάρτυρας απομόνωσης δεν προέκυψε επαρκής.
Συχνότητα και Σημασία
| Μέθοδος | Τυπικό Ποσοστό Unsatisfactory | Σχόλιο |
|---|---|---|
| Συμβατικό Pap | 1–8% | Υψηλότερο λόγω αποξήρανσης |
| LBC (ThinPrep / SurePath) | 0,3–1% | Σημαντικά καλύτερο |
| HPV DNA (cobas, HC2) | 0,5–2% | Συνήθως αναστολή ή ανεπαρκή κύτταρα |
| mRNA HPV (Aptima) | 0,5–1,5% | Ευαίσθητο σε ακατάλληλο μέσο |
Αιτίες Μη Ικανοποιητικού Δείγματος
Στην κλινική εμπειρία, οι αιτίες ομαδοποιούνται σε τρεις βασικές κατηγορίες:
- Παράγοντες ασθενούς: έμμηνος ρύση, πρόσφατη κολπική επαφή, χρήση κολπικών φαρμάκων, πλύσεις, ατροφία στην εμμηνόπαυση.
- Παράγοντες δειγματοληψίας: πολύ σύντομη επαφή ψήκτρας, εξωτερική μόνο λήψη, λανθασμένη χρήση φιαλιδίου.
- Παράγοντες μεταφοράς/εργαστηρίου: καθυστερημένη μεταφορά, υπερβολική θερμοκρασία, εσφαλμένο πρωτόκολλο επεξεργασίας.
Πότε Επαναλαμβάνουμε την Εξέταση
- Άμεση επανάληψη μετά 2–4 εβδομάδες εάν η αρχική αιτία (αίμα, φλεγμονή, κρέμα) έχει υποχωρήσει.
- Κολπική θεραπεία πρώτα εάν τεκμηριώθηκε ενεργός κολπίτιδα ή ατροφία (τοπικά οιστρογόνα).
- Αλλαγή μεθόδου από συμβατικό Pap σε LBC ή προσθήκη HPV test εάν η ίδια ασθενής έχει επαναλαμβανόμενα μη ικανοποιητικά Pap.
- Κολποσκόπηση εάν δύο διαδοχικά δείγματα είναι μη ικανοποιητικά, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες ACOG.
Επιπλοκές και Λάθη που Πρέπει να Αποφεύγονται
- Μην επαναλαμβάνετε αμέσως το δείγμα την ημέρα της επόμενης περιόδου.
- Αν υπήρξε πρόσφατη χρήση κολπικής κρέμας, περιμένετε τουλάχιστον 5 ημέρες.
- Ενημερώστε τον γυναικολόγο για χρήση οιστρογονούχου κολπικής κρέμας — ίσως ωφελεί 2 εβδομάδες πριν την επανάληψη σε εμμηνοπαυσιακή ασθενή.
Η Διαφορά μεταξύ Unsatisfactory Pap και Invalid HPV
Πολλές ασθενείς συγχέουν τους όρους. Η διάκριση είναι σημαντική:
| Όρος | Αναφέρεται σε | Συνέπεια |
|---|---|---|
| Unsatisfactory Pap | Κυτταρολογική εξέταση με ανεπαρκές υλικό | Επανάληψη Pap, με/χωρίς HPV |
| Invalid HPV | Μοριακή εξέταση με αναστολή ή ανεπαρκή κύτταρα | Επανάληψη HPV test |
| Unsatisfactory mRNA | RNA δείγμα με αποδόμηση/αναστολή | Επανάληψη mRNA test |
| Inadequate ζώνη μετάπλασης | Pap χωρίς ενδοαυχενικά κύτταρα | Όχι αμέσως επανάληψη — εξατομίκευση |
Ειδικές Καταστάσεις
- Εγκυμοσύνη: αυξημένη πιθανότητα unsatisfactory λόγω βλέννας και υπεραιμίας.
- Μετά κολπικό τοκετό: συνιστάται καθυστέρηση 6–8 εβδομάδων.
- Μετά κολποσκόπηση/βιοψία: αναμονή 4–6 εβδομάδων.
- Μετά LEEP/laser τραχήλου: αναμονή 3–6 μήνες.
- Σε γυναίκες με ολική υστερεκτομή για καλοήθη αιτία: εξατομικευμένη συζήτηση για συνέχιση screening.
Πώς Συσχετίζεται το Unsatisfactory με τη Συνολική Πρόγνωση
Σε μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες, οι γυναίκες που εμφανίζουν επανειλημμένα unsatisfactory δείγματα έχουν ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο διάγνωσης CIN3+ στα επόμενα 5 χρόνια — όχι επειδή τα μη ικανοποιητικά δείγματα είναι «ύποπτα», αλλά επειδή καθυστερούν τη διάγνωση. Ο κίνδυνος εδώ είναι έμμεσος: μια αλλοίωση που θα είχε ανιχνευθεί χάνεται προσωρινά.
Ο σωστός χειρισμός λοιπόν δεν είναι «ηρεμία γιατί δεν είναι παθολογικό». Είναι ενεργητική επανάληψη με βελτιωμένες συνθήκες ώστε να φτάσουμε σε ερμηνεύσιμο αποτέλεσμα μέσα σε λογικό χρόνο.
Στη Vital WomanHood Clinic ακολουθείται πρωτόκολλο: πρώτο unsatisfactory → επανέλεγχος εντός 4 εβδομάδων με στοχευμένη βελτίωση συνθηκών (π.χ. αλλαγή φάσης κύκλου, τοπική θεραπεία ατροφίας). Δεύτερο διαδοχικό unsatisfactory → κολποσκόπηση, σύμφωνα με την ACOG.
Η ψυχολογική συμβουλευτική είναι σημαντική. Η ένδειξη «μη ικανοποιητικό» γίνεται συχνά αντιληπτή ως «κακό σημάδι». Ο ρόλος του γυναικολόγου είναι να εξηγήσει ότι πρόκειται για τεχνικό θέμα ποιότητας, όχι για κλινικό εύρημα.
Επιπλέον, σε πληθυσμούς με χαμηλή πρόσβαση σε εξειδικευμένα κέντρα, η μετάβαση σε self-collection HPV test έχει ενδιαφέρον. Σύμφωνα με την ASCCP self-collected guidance, η αυτοδειγματοληψία μπορεί να μειώσει τον αποκλεισμό από screening — με την προϋπόθεση ότι ακολουθούνται αυστηρά τα προαναλυτικά πρωτόκολλα.
Συχνές Ερωτήσεις
Όχι από μόνο του. Είναι ένδειξη τεχνικής φύσης, όχι παθολογίας. Απαιτείται όμως επανάληψη.
Συνήθως μέσα σε 2–4 εβδομάδες. Σε περίπτωση ατροφίας ή κολπίτιδας, μετά την κατάλληλη θεραπεία.
Όχι την πρώτη φορά, εκτός αν συνυπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη ή επανάληψη γίνει επίσης unsatisfactory.
Συμπεράσματα
Ένα μη ικανοποιητικό HPV/Pap test δεν είναι παθολογικό εύρημα, αλλά ούτε αρνητικό. Είναι τεχνική προειδοποίηση που απαιτεί προγραμματισμένη επανάληψη με βελτιωμένες συνθήκες. Η σωστή ερμηνεία αποτρέπει τόσο την υπερδιάγνωση όσο και τη χαμένη ευκαιρία πρώιμης ανίχνευσης.
Ενδεικτικές Πηγές
Κλείστε Ραντεβού στη Vital WomanHood Clinic — Γλυφάδα
Ο Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος, Μαιευτήρας – Χειρουργός – Γυναικολόγος, αναλαμβάνει εξατομικευμένη ερμηνεία HPV Typing και mRNA HPV test, διερεύνηση κονδυλωμάτων και πλήρη γυναικολογικό έλεγχο.
Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196, Γλυφάδα, Τ.Κ. 166 74
Τηλ.: 210 6716126 | Κιν.: 6985 64 64 10 | Email: ikdmd@hotmail.com
Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος
Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής
Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com
Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74
Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.
Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" -
Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)



