Loop Excision (LLETZ/LEEP): Τι να Περιμένετε

Η Loop Excision, γνωστή και ως LLETZ (Large Loop Excision of the Transformation Zone) ή LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure), αποτελεί τη συχνότερα εκτελούμενη θεραπευτική επέμβαση για τη δυσπλασία τραχήλου μήτρας (CIN). Είναι μια γρήγορη, αποτελεσματική και ασφαλής μέθοδος που εκτελείται σε εξωτερικό ιατρείο, προσφέρει τόσο θεραπευτικό όσο και διαγνωστικό ιστολογικό υλικό.

Τι είναι η LLETZ/LEEP και γιατί χρειάζεται;

Η LLETZ (Large Loop Excision of the Transformation Zone) και η LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure) περιγράφουν την ίδια επέμβαση με διαφορετική ορολογία (βρετανική και αμερικανική αντίστοιχα). Χρησιμοποιείται ένας λεπτός σύρμα-βρόχος που διαπερνάται από ηλεκτρικό ρεύμα υψηλής συχνότητας για την αφαίρεση της μεταπλαστικής ζώνης (transformation zone) του τραχήλου, όπου αναπτύσσεται η δυσπλασία.

Η επέμβαση ενδείκνυται κυρίως για:

• CIN 2 και CIN 3 (μέτρια και σοβαρή δυσπλασία) που επιβεβαιώνεται με βιοψία κολποσκόπησης
• CIN 1 ανθεκτική σε παρακολούθηση (>2 έτη χωρίς αυτόματη ίαση)
• Ανεπαρκής κολποσκόπηση (όταν η ζώνη μεταμόρφωσης δεν ορατή πλήρως)
• Ασυμφωνία κυτταρολογίας-ιστολογίας (π.χ. HSIL Pap test με CIN 1 βιοψία)
• Αδενοκαρκίνωμα in situ (AIS) του τραχήλου

Σε αντίθεση με άλλες αφαιρετικές τεχνικές (laser, cryotherapy), η LLETZ παρέχει ιστολογικό δείγμα για παθολογοανατομική εξέταση, επιτρέποντας την επιβεβαίωση της πλήρους εκτομής και τον αποκλεισμό καρκίνου.

Πώς Εκτελείται η Επέμβαση;

Βήμα 1 — Προετοιμασία: Η ασθενής τοποθετείται σε γυναικολογική θέση. Εισάγεται κολποσκόπιο. Εφαρμόζεται διάλυμα οξικού οξέος και Lugol για να αναδείξει τις ανώμαλες βλάβες.

Βήμα 2 — Τοπική αναισθησία: Χορηγείται ενδοτραχηλική τοπική αναισθησία (συνήθως λιδοκαΐνη 1% με αδρεναλίνη) σε 4 σημεία γύρω από τον τράχηλο. Η αδρεναλίνη βοηθά στην αιμόσταση κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

Βήμα 3 — Επιλογή βρόχου: Επιλέγεται ο κατάλληλος βρόχος (loop) ανάλογα με το μέγεθος της μεταπλαστικής ζώνης (μικρός, μεσαίος, μεγάλος ή τετράγωνος). Η ηλεκτροχειρουργική μονάδα ρυθμίζεται στα κατάλληλα επίπεδα ισχύος (ανάμικτο ρεύμα τομής/πήξεως).

Βήμα 4 — Εκτομή: Ο βρόχος τοποθετείται πέριξ της βλάβης και διέρχεται μέσω του ιστού σε ομαλή κίνηση. Αφαιρείται το δείγμα εντός 5-10 δευτερολέπτων. Η εκτομή μπορεί να γίνει σε μία (single pass) ή δύο κινήσεις (two-pass) για μεγαλύτερες βλάβες.

Βήμα 5 — Αιμόσταση: Χρησιμοποιείται μπάλα ηλεκτροπήξεως (ball electrode) για αιμόσταση του κολπικού κρατήρα. Εφαρμόζεται αιμοστατική πάστα (Monsel’s solution ή silver nitrate) για ολοκλήρωση.

Βήμα 6 — Αποστολή δείγματος: Το δείγμα τοποθετείται σε φορμόλη και αποστέλλεται για παθολογοανατομική εξέταση. Αξιολογούνται τα χειρουργικά όρια (ectocervical, endocervical, deep) και ο βαθμός CIN.

Αποτελέσματα Παθολογοανατομικής Εξέτασης & Ερμηνεία

Το αποτέλεσμα της παθολογοανατομικής εξέτασης του LLETZ δείγματος αποτελεί τη βάση της μετεγχειρητικής διαχείρισης:

• Ελεύθερα χειρουργικά όρια + CIN 2/3: Χαμηλός κίνδυνος υποτροπής. Παρακολούθηση με HPV test/Pap test.
• Θετικά ενδοτραχηλικά όρια: Αυξημένος κίνδυνος υπολειμματικής νόσου. Εξέταση για επανεκτομή ή στενή παρακολούθηση.
• Εύρεση μικρο-διηθητικού καρκίνου (Stage IA1): Αναθεώρηση σχεδίου θεραπείας — ανάλογα με βάθος διήθησης και λεμφαγγειακή εισβολή.
• Αδενοκαρκίνωμα in situ (AIS): Εξαιρετικά σημαντικό — ακόμα και με ελεύθερα όρια, συνιστάται επαναληπτική εκτομή ή υστερεκτομή σε μη επιθυμούσες κύηση.

Κίνδυνοι & Επιπλοκές

Η LLETZ είναι γενικά ασφαλής επέμβαση, αλλά ενδέχεται να έχει επιπλοκές:

• Άμεσες: Αιμορραγία (1-2%), λοίμωξη, βαγοτονική αντίδραση (ζάλη, αδιαθεσία)
• Βραχυπρόθεσμες: Παρατεταμένη αιμορραγία (<1%), ενδοτραχηλική στένωση (cervical stenosis ~1-2%)
• Μακροπρόθεσμες: Ανεπάρκεια τραχήλου σε μελλοντικές εγκυμοσύνες (αυξημένος κίνδυνος πρόωρου τοκετού, ιδίως μετά από επαναλαμβανόμενες εκτομές)
• Υποτροπή CIN: 5-15% ανάλογα με τα χειρουργικά όρια και την HPV μόλυνση

Πρόγραμμα Παρακολούθησης μετά από LLETZ

Αποκατάσταση & Φροντίδα μετά την Επέμβαση

Ημέρα 1-3: Ελαφρά κράμπες παρόμοιες με εμμηνορρυσιακές, ελαφρά κολπική αιμορραγία. Ξεκούραση, αποφυγή βαριάς άσκησης. Αναλγητικά (ιβουπροφένη, παρακεταμόλη) εφόσον χρειαστεί.

Εβδομάδα 1-2: Κολπικές εκκρίσεις (μπορεί να είναι υδαρείς ή με ελαφρά αιμορραγία). Αποφυγή κολπικής επαφής, κολπικών εφαρμογών (ταμπόν, πλύσεις), κολύμβησης και μπάνιου σε μπανιέρα.

Εβδομάδα 3-4: Σταδιακή επανέναρξη φυσιολογικών δραστηριοτήτων. Η κολπική επαφή συνιστάται να αποφεύγεται για τουλάχιστον 4 εβδομάδες.

Πότε να επικοινωνήσετε ΑΜΕΣΑ με τον γυναικολόγο:

• Αιμορραγία βαρύτερη από εμμηνορρυσία ή με θρόμβους
• Πυρετός >38°C
• Δυσοσμία κολπικών εκκρίσεων (σημεία λοίμωξης)
• Έντονος πόνος που δεν υποχωρεί με αναλγητικά

LLETZ & Γονιμότητα: Τι Δείχνουν οι Μελέτες

Μια από τις κύριες ανησυχίες γυναικών που υποβάλλονται σε LLETZ είναι η επίδραση στη μελλοντική γονιμότητα και τις εγκυμοσύνες. Τα δεδομένα δείχνουν:

• Μία LLETZ: Μικρή, αλλά στατιστικά σημαντική αύξηση κινδύνου πρόωρου τοκετού (OR ~1.7). Ο κίνδυνος αυξάνεται με το βάθος/μέγεθος εκτομής.
• Επαναλαμβανόμενη LLETZ: Σημαντικά αυξημένος κίνδυνος πρόωρου τοκετού, ανεπάρκειας τραχήλου, αποβολής 2ου τριμήνου.
• Γονιμότητα: Δεν επηρεάζεται σημαντικά από μία LLETZ.

Γυναίκες που επιθυμούν εγκυμοσύνη μετά από LLETZ πρέπει να ενημερώσουν τον μαιευτήρα τους, ώστε να παρακολουθείται ο τράχηλος κατά την κύηση και να αξιολογηθεί η ανάγκη για cerclage.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Ε1: Πονάει η LLETZ;

Α: Με τοπική αναισθησία, η επέμβαση είναι γενικά ανώδυνη ή ελαφρώς ενοχλητική. Μπορεί να αισθανθείτε πίεση ή ελαφρύ κάψιμο. Μετά την επέμβαση, αναμένονται ήπιες κράμπες παρόμοιες με εμμηνορρυσιακές.

Ε2: Πόσο διαρκεί η επέμβαση;

Α: Η ίδια η εκτομή διαρκεί λιγότερο από 5 λεπτά. Συνολικά, με προετοιμασία και αιμόσταση, η επέμβαση διαρκεί 15-30 λεπτά. Μπορείτε να φύγετε σπίτι σας αμέσως μετά.

Ε3: Πότε θα μάθω τα αποτελέσματα;

Α: Το παθολογοανατομικό αποτέλεσμα (ιστολογία) είναι διαθέσιμο συνήθως σε 2-4 εβδομάδες. Ο γυναικολόγος σας θα σας καλέσει για ανάλυση των αποτελεσμάτων και καθορισμό της μετεγχειρητικής παρακολούθησης.

Ε4: Θα χρειαστώ ξανά LLETZ;

Α: Εάν τα χειρουργικά όρια είναι ελεύθερα και το HPV test αρνητικό στους 6 μήνες, η πιθανότητα επαναληπτικής επέμβασης είναι χαμηλή. Εάν τα όρια είναι θετικά ή η νόσος υποτροπιάσει, μπορεί να χρειαστεί 2η LLETZ.

Ε5: Μπορώ να εργαστώ μετά από LLETZ;

Α: Ναι, για τη μεγάλη πλειοψηφία των γυναικών. Εάν η εργασία σας είναι καθιστική, μπορείτε να επιστρέψετε την ίδια ή την επόμενη μέρα. Για βαριά σωματική εργασία, συνιστάται ανάπαυση 2-3 ημερών.

Ε6: Μπορεί να επηρεαστεί η σεξουαλική μου ζωή;

Α: Βραχυπρόθεσμα, χρειάζεται αποχή 4 εβδομάδων για να επουλωθεί ο τράχηλος. Μακροπρόθεσμα, η σεξουαλική λειτουργία δεν επηρεάζεται. Ορισμένες γυναίκες αναφέρουν προσωρινές μεταβολές στις εκκρίσεις.

Ε7: Πρέπει να συνεχίσω Pap test μετά LLETZ;

Α: Ναι, και για πάντα. Μάλιστα, η παρακολούθηση μετά LLETZ είναι πυκνότερη από ό,τι στο γενικό πληθυσμό, ιδίως τα πρώτα 2-3 χρόνια.

Συμπέρασμα

Η LLETZ/LEEP αποτελεί ακρογωνιαία λίθο στη θεραπεία της δυσπλασίας τραχήλου. Εκτελείται με τοπική αναισθησία, είναι γρήγορη, αποτελεσματική και παρέχει διαγνωστικό ιστολογικό υλικό. Με τη σωστή μετεγχειρητική παρακολούθηση, η αποτελεσματικότητά της στην εξάλειψη της CIN ξεπερνά το 90%.

Εάν έχετε παραπεμφθεί για LLETZ, μη διστάσετε να συζητήσετε κάθε ανησυχία σας με τον γυναικολόγο σας. Η επέμβαση είναι μια κρίσιμη πράξη πρόληψης που σας προστατεύει από τον καρκίνο τραχήλου μήτρας.