Τι είναι η κολποσκόπηση και πώς διαφέρει από το Pap test
Η κολποσκόπηση είναι μια εξέταση κατά την οποία ο γυναικολόγος χρησιμοποιεί ένα ειδικό οπτικό μεγεθυντικό όργανο – τον κολποσκόπιο – για να εξετάσει λεπτομερώς τον τράχηλο της μήτρας, τα τοιχώματα του κόλπου και τον αιδοίο. Σε αντίθεση με το Pap test (κυτταρολογικό επίχρισμα), η κολποσκόπηση δεν αφορά μόνο τη συλλογή κυτταρικού υλικού αλλά παρέχει άμεση οπτική εικόνα με μεγέθυνση 5–40 φορές.
Ο σκοπός της είναι η ανίχνευση ύποπτων περιοχών τραχηλικής ενδοεπιθηλιακής νεοπλασίας (CIN), κονδυλωματωδών αλλοιώσεων και άλλων παθολογικών ευρημάτων που δεν είναι ορατά με γυμνό μάτι.
Κολποσκόπηση vs Pap test: βασικές διαφορές
| Χαρακτηριστικό | Pap test | Κολποσκόπηση |
|---|---|---|
| Τι μετρά | Κυτταρολογικές αλλαγές σε επίχρισμα | Άμεση οπτική εικόνα τραχήλου/κόλπου/αιδοίου |
| Εξοπλισμός | Σπάτουλα, βούρτσα | Κολποσκόπιο, οξικό οξύ, Lugol |
| Μεγέθυνση | Καμία | 5–40× |
| Βιοψία | Όχι | Εφόσον υπάρχει ύποπτη εστία |
| Διάρκεια | 2–3 λεπτά | 10–20 λεπτά |
| Ρόλος στα κονδυλώματα | Έμμεση ένδειξη HPV | Άμεση αξιολόγηση αλλοιώσεων |
Πότε συστήνεται κολποσκόπηση μετά από κονδυλώματα
Δεν χρειάζεται κολποσκόπηση σε κάθε ασθενή που εμφανίζει εξωτερικά κονδυλώματα. Υπάρχουν, ωστόσο, συγκεκριμένες ενδείξεις:
- Ανωμαλία στο Pap test (ASCUS, LSIL, HSIL, ASC-H)
- Θετικό αποτέλεσμα HPV Typing για υψηλού κινδύνου στελέχη (κυρίως HPV 16, 18)
- Ορατά κονδυλώματα στον τράχηλο ή τα τοιχώματα του κόλπου
- Υποτροπιάζοντα κονδυλώματα σε ανοσοκατεσταλμένες ασθενείς
- Μη ικανοποιητικό Pap test (ανεπαρκές δείγμα)
- Θετικό mRNA HPV test που υποδηλώνει ενεργό έκφραση ογκοπρωτεϊνών Ε6/Ε7
Τι δείχνει η κολποσκόπηση: ευρήματα και ερμηνεία
Κατά την κολποσκόπηση, ο γυναικολόγος εφαρμόζει διαλυτό οξικό οξύ 3–5% στον τράχηλο. Οι παθολογικές περιοχές αλλάζουν χρώμα σε λευκό – αυτό αποκαλείται «λευκοεπίθηλο» (acetowhite). Στη συνέχεια χρησιμοποιείται διάλυμα Lugol (τεστ Schiller) για να εντοπιστούν περιοχές με έλλειψη γλυκογόνου.
Κολποσκοπικά ευρήματα και κλινική σημασία
| Εύρημα | Περιγραφή | Πιθανή σημασία |
|---|---|---|
| Λευκοεπίθηλο λεπτό | Ελαφρά λεύκανση μετά οξικό οξύ | CIN 1 ή HPV επίδραση |
| Λευκοεπίθηλο πυκνό | Έντονη, γρήγορη λεύκανση | CIN 2–3, ύποπτο |
| Κονδυλωματώδης επιφάνεια | Εξωφυτικές ανωμαλίες τύπου κουνουπίδι | Κονδυλώματα (HPV 6/11) |
| Μωσαϊκό | Πλακίδια με ερυθρές γραμμές | CIN ποικίλου βαθμού |
| Αγγειακή ατυπία | Ακανόνιστα αγγεία | Ύποπτο για CIN 3 ή καρκίνο |
| Έλλειψη γλυκογόνου (Schiller+) | Δεν βάφεται με Lugol | Παθολογική επιθηλιακή μεταβολή |
Πώς γίνεται η κολποσκόπηση – βήμα προς βήμα
- Ανάρτηση ιστορικού: Ο γυναικολόγος ανατρέχει στα αποτελέσματα Pap test και HPV Typing πριν την εξέταση.
- Τοποθέτηση αυχενοσκοπίου: Εισαγωγή αυχενοσκοπίου (κολπικού αναστολέα) για έκθεση του τραχήλου, όπως στο Pap test.
- Εφαρμογή οξικού οξέος: Επάλειψη 3–5% οξικό οξύ – αναμονή 60 δευτερολέπτων.
- Κολποσκοπική εξέταση: Παρατήρηση με μεγέθυνση – καταγραφή τύπου, θέσης και μορφολογίας αλλοιώσεων.
- Τεστ Schiller: Εφαρμογή διαλύματος Lugol – οριοθέτηση παθολογικών εστιών.
- Βιοψία (εφόσον χρειάζεται): Λήψη μικρού δείγματος ιστού από ύποπτη εστία με ειδική λαβίδα βιοψίας.
- Καταγραφή αποτελέσματος: Κολποσκοπικό σκορ (π.χ. κλίμακα Reid, Barcelona 2011) και αποστολή βιοψίας σε ιστοπαθολόγο.
Κολποσκόπηση αιδοίου και κόλπου
Η κολποσκόπηση δεν περιορίζεται στον τράχηλο. Σε ασθενείς με ορατά εξωτερικά κονδυλώματα, ο γυναικολόγος εξετάζει επίσης:
- Βαγίνα: Ανίχνευση κόλπωσης τοιχωμάτων, VAIN (κολπική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία)
- Αιδοίο: Επίπεδα ή εξωφυτικά κονδυλώματα, VIN (αιδοιική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία)
- Περίνεο – περιπρωκτική περιοχή: Πολλαπλές εστίες που συχνά συνυπάρχουν
Πότε επαναλαμβάνεται η κολποσκόπηση
Ο χρόνος παρακολούθησης εξαρτάται από το αρχικό εύρημα:
- Φυσιολογική κολποσκόπηση + HPV χαμηλού κινδύνου: Επανέλεγχος σε 12 μήνες
- CIN 1: Παρακολούθηση κάθε 6–12 μήνες
- CIN 2: Εκτομή ή παρακολούθηση ανάλογα με ηλικία και βουλησιμότητα τεκνοποίησης
- CIN 3: LLETZ/κωνοειδής εκτομή
- Θετικό HPV 16/18 με φυσιολογικό κολποσκόπιο: Έλεγχος σε 6 μήνες
Ενδεχόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες της κολποσκόπησης
Η κολποσκόπηση είναι ως επί το πλείστον ανώδυνη, αλλά ορισμένες ασθενείς αναφέρουν:
- Ελαφρά δυσφορία ή κράμπες κατά την εξέταση
- Μικρή αιμορραγία (κηλίδωμα) αν ληφθεί βιοψία
- Ελαφρά κολπική έκκριση με χρώμα κίτρινο–καφέ (από το Lugol) για 1–2 ημέρες
- Σπάνια: ελαφρά λοίμωξη στο σημείο βιοψίας
Κολποσκόπηση και εγκυμοσύνη
Η κολποσκόπηση είναι ασφαλής κατά την εγκυμοσύνη και μπορεί να πραγματοποιηθεί από έμπειρο γυναικολόγο εφόσον υπάρχει ανώμαλο Pap test. Ωστόσο, βιοψία τραχήλου στην εγκυμοσύνη γίνεται μόνο σε περίπτωση που υπάρχει σοβαρή υποψία για CIN 3 ή καρκίνο, λόγω αυξημένου κινδύνου αιμορραγίας.
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Πρέπει να κάνω κολποσκόπηση αν έχω μόνο εξωτερικά κονδυλώματα στον αιδοίο;
Η κολποσκόπηση είναι επώδυνη;
Πόσο διαρκεί η κολποσκόπηση;
Πότε βγαίνουν τα αποτελέσματα βιοψίας κολποσκόπησης;
Χρειάζεται κολποσκόπηση αν έχω εμβολιαστεί κατά HPV;
Συμπεράσματα
Η κολποσκόπηση μετά από κονδυλώματα δεν είναι ρουτίνα για κάθε περίπτωση, αλλά αποτελεί κρίσιμο εργαλείο όταν υπάρχουν ανωμαλίες στο Pap test, υψηλού κινδύνου στελέχη HPV ή αλλοιώσεις σε τράχηλο και κόλπο. Σε συνδυασμό με HPV Typing και mRNA HPV test, επιτρέπει την εξατομικευμένη διαχείριση κάθε ασθενούς και την έγκαιρη ανίχνευση προκαρκινικών αλλοιώσεων.
Αν έχετε διαγνωστεί με κονδυλώματα ή σας έχει παραπεμφθεί για κολποσκόπηση, μη χάνετε χρόνο. Η έγκαιρη εξέταση σώζει ζωές.
Κλείστε ραντεβού για Κολποσκόπηση στη Γλυφάδα
Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας – Χειρουργός – Γυναικολόγος | MSc Αισθητική Ιατρική
Vital WomanHood Clinic | Λεωφ. Δημ. Γούναρη 196, Γλυφάδα 16674
📞 210 6716126 | 6985 646 410
Αποποίηση ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη γνώμη ή τη διάγνωση ιατρού. Για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας απευθυνθείτε στον γυναικολόγο σας.
Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος
Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής
Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com
Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74
Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.
Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" -
Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)




