Γυναικολόγος Γλυφάδα: HPV Typing μετά Υστερεκτομή — Γιατί ο Έλεγχος Δεν Σταματά

Γιατί ο HPV Δεν «Φεύγει» μετά την Υστερεκτομή

Ο ιός HPV δεν κατοικεί αποκλειστικά στον τράχηλο της μήτρας. Μπορεί να επιμένει στους κολπικούς τοιχώματα, στο αιδοίο, στην περιπρωκτική περιοχή και στην ανώτερη κολπική θολωτή (βαγινικός θόλος). Μετά από ολική υστερεκτομή, ο ιός μπορεί να ενεργοποιηθεί στο κολπικό επιθήλιο και να οδηγήσει σε VAIN (Κολπική Ενδοεπιθηλιακή Νεοπλασία) ή σπανιότερα σε καρκίνο του κόλπου.

Επιπλέον, σε γυναίκες που υπεβλήθησαν σε υστερεκτομή λόγω CIN 2/3 ή καρκίνου τραχήλου, ο HPV ήταν ήδη παρών πριν την επέμβαση. Χωρίς συνεχή παρακολούθηση, μια νέα HPV-ενεργοποίηση μπορεί να περάσει απαρατήρητη.

Τύποι Υστερεκτομής και Επίπτωση στον Έλεγχο HPV

Πότε Ενδείκνυται HPV Typing μετά Υστερεκτομή

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες ASCCP, οι γυναίκες που υπεβλήθησαν σε υστερεκτομή λόγω καλοήθους νόσου (π.χ. ινομυώματα) και χωρίς ιστορικό HPV ή CIN δεν χρειάζονται Pap ή HPV test στον κολπικό θόλο. Αντιθέτως, απαιτείται ενεργός παρακολούθηση στις εξής περιπτώσεις:

• Προηγηθείσα διάγνωση CIN 2, CIN 3 ή AIS
• Γνωστή θετική HPV λοίμωξη πριν την επέμβαση
• Ιστορικό καρκίνου τραχήλου (θεραπεία ή ύφεση)
• Ανοσοκαταστολή (μεταμόσχευση, χρόνια κορτικοστεροειδή)
• Συμπτώματα VAIN: κολπική αιμορραγία, δυσπαρευνία, ασυνήθιστη έκκριση

Βήμα-Βήμα: Πρωτόκολλο Παρακολούθησης HPV μετά Υστερεκτομή

1. Αξιολόγηση ιστορικού: Ο γυναικολόγος ελέγχει αν η υστερεκτομή έγινε λόγω HPV/CIN ή καλοήθους νόσου. Αυτό καθορίζει ολόκληρο το πρωτόκολλο.
2. Δειγματοληψία κολπικού θόλου: Με μικρό κυτταρολογικό βουρτσάκι, λαμβάνεται δείγμα από τον κολπικό θόλο (vaginal vault). Στο ίδιο δείγμα μπορεί να γίνει Pap test, HPV DNA και mRNA HPV test.
3. Γενοτυποποίηση HPV: Σε θετικό HPV test, προσδιορισμός τύπου (HPV Typing) για εκτίμηση κινδύνου VAIN 2/3 ή κολπικού καρκίνου.
4. Κολποσκόπηση κόλπου: Αν HPV typing δείξει 16/18 ή ανώτερο κίνδυνο, κολποσκόπηση ολόκληρου του κόλπου με οξικό οξύ και λύγκρα Lugol.
5. Ετήσια παρακολούθηση: Σε αρνητικό HPV test, επανάληψη ετησίως για 3 συνεχόμενα αρνητικά αποτελέσματα, στη συνέχεια αραίωση σε διετή.

HPV Typing στον Κολπικό Θόλο: Τεχνικές Ιδιαιτερότητες

Η δειγματοληψία από τον κολπικό θόλο παρουσιάζει ορισμένες τεχνικές προκλήσεις:

• Το επιθήλιο του θόλου είναι συχνά λεπτότερο και ατροφικό — ιδίως σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες — οπότε το δείγμα πρέπει να ληφθεί με ιδιαίτερη προσοχή.
• Τα ουλώδη χείλη στο σημείο της ράφης μπορεί να δυσκολεύουν την οπτικοποίηση — η κολποσκόπηση βοηθά.
• Το mRNA HPV test (Aptima) ανιχνεύει E6/E7 ογκογονιδιακή έκφραση και έχει υψηλή ειδικότητα ακόμη και σε δείγματα κολπικού θόλου χαμηλής κυτταρικότητας.

VAIN: Ο Κίνδυνος που Κρύβεται στον Κόλπο

Η VAIN (Vaginal Intraepithelial Neoplasia) είναι προκαρκινική αλλοίωση που εντοπίζεται κυρίως στον κολπικό θόλο μετά υστερεκτομή. Η συχνότητά της σε γυναίκες με ιστορικό CIN 3 φτάνει το 6-7%. Χωρίς HPV Typing και κολποσκόπηση, η VAIN μπορεί να εξελιχθεί αθόρυβα σε κολπικό καρκίνο επί σειρά ετών.

Η έγκαιρη ανίχνευση μέσω HPV Typing και κολποσκόπησης κόλπου επιτρέπει θεραπεία με laser ή τοπική εφαρμογή 5-FU με εξαιρετικά αποτελέσματα και πλήρη διατήρηση της ποιότητας ζωής.

Συχνές Ερωτήσεις

Συμπεράσματα

• Η υστερεκτομή δεν εξαλείφει τον HPV — ο ιός επιμένει στον κόλπο, αιδοίο και περιπρωκτική περιοχή.
• Γυναίκες με ιστορικό CIN 2/3, AIS ή HPV 16/18 χρειάζονται συνεχή HPV Typing ακόμα και μετά ολική υστερεκτομή.
• Η VAIN αποτελεί τον κύριο κίνδυνο μετά υστερεκτομή και εντοπίζεται μόνο με τακτική παρακολούθηση.
• Το mRNA HPV test (Aptima E6/E7) παρέχει υψηλή ειδικότητα ακόμα και σε δείγματα κολπικού θόλου.
• Η απόφαση για συχνότητα παρακολούθησης εξατομικεύεται πάντα βάσει του ιστορικού κάθε γυναίκας.

Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική γνώμη. Για εκτίμηση του ατομικού σας κινδύνου, απευθυνθείτε στον γυναικολόγο σας.