HPV και Κονδυλώματα: LSIL και CIN1 – Παρακολούθηση ή θεραπεία;

Όταν στο Pap test ή στη βιοψία διαβάζετε «LSIL» ή «CIN1», η πρώτη σκέψη είναι «αν θεραπεύσω, τελειώνει». Στην πραγματικότητα, αυτές οι ήπιες αλλοιώσεις από τον HPV συχνά υποχωρούν μόνες τους και η επιλογή «παρακολούθηση» είναι πολλές φορές η πιο σωστή.

Ο Δρ. Ιωάννης Δημητρακόπουλος, Γυναικολόγος-Μαιευτήρας στην Vital WomanHood Clinic στη Γλυφάδα, εξηγεί με απλά λόγια τι ισχύει σήμερα και πώς προχωράμε με ασφάλεια.

Τι είναι LSIL και CIN1

• LSIL (Low-grade Squamous Intraepithelial Lesion): κυτταρολογικό εύρημα στο Pap που υποδηλώνει ήπια ιοκυτταρική αλλοίωση.
• CIN1 (Cervical Intraepithelial Neoplasia 1): ιστολογικό εύρημα στη βιοψία – δυσπλασία στο 1/3 του πάχους του επιθηλίου.
• Είναι εκδηλώσεις παροδικής λοίμωξης HPV, όχι προ-καρκινική κατάσταση υψηλού κινδύνου.

Φυσική πορεία

Σε γυναίκες κάτω των 30, > 60% των LSIL/CIN1 υποχωρούν εντός 12–24 μηνών χωρίς θεραπεία. Η εξέλιξη σε CIN2/3 είναι λιγότερο από 10%, και ο κίνδυνος καρκίνου είναι ελάχιστος υπό τακτική παρακολούθηση.

Πότε επιλέγουμε θεραπεία

• Επίμονο CIN1 για 24 μήνες με HR-HPV.
• Συνύπαρξη με ορατά Κονδυλώματα τραχήλου που αιμορραγούν.
• Αδύνατη παρακολούθηση ασθενούς.
• Θετικό mRNA HPV test που υποδηλώνει ενεργή ογκογενετική δράση.

Μέθοδοι θεραπείας

1. Καταστροφικές: κρυοθεραπεία, laser CO₂.
2. Εκτομές: LEEP, κωνοειδής εκτομή – σπάνια για CIN1.
3. Ανοσοτροποποιητικά τοπικά (imiquimod) σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Παρακολούθηση μετά

Μετά τη θεραπεία, συνιστάται co-test ή mRNA HPV test σε 6 μήνες, και έπειτα ετήσια μέχρι τρία αρνητικά αποτελέσματα.

Πιθανές επιπλοκές

• Κωνοειδής εκτομή: στενεμένος τράχηλος, επιπλοκές σε εγκυμοσύνη.
• Κρυοθεραπεία: εκκρίσεις 2–3 εβδομάδες.
• Laser: ήπιο τσούξιμο, μικρή κηλίδωση.

Πρακτικές οδηγίες αυτοφροντίδας

• Διακοπή καπνίσματος (το κάπνισμα διπλασιάζει τη διάρκεια εμμονής HPV).
• Διατροφή πλούσια σε φολικό οξύ, βιταμίνες C και Β12.
• Διαχείριση άγχους – ο χρόνιος στρες αναστέλλει την ανοσοαπόκριση.

Πώς γεννιούνται οι αλλοιώσεις LSIL/CIN1

Όταν ο HPV εισέρχεται στα βασικά κύτταρα του πολυστιβαδωτού επιθηλίου, ξεκινά την αναπαραγωγή του χρησιμοποιώντας τους κυτταρικούς μηχανισμούς. Στο CIN1, η δυσπλασία περιορίζεται στο κατώτερο 1/3 του επιθηλίου. Σε αυτό το στάδιο, ο ιός είναι κυρίως εξωγονιδιακός (επεισωδιακός) και η ανοσοαπόκριση μπορεί να τον «καθαρίσει».

Παράγοντες που επηρεάζουν την υποχώρηση

• Ηλικία < 30: μεγαλύτερη πιθανότητα υποχώρησης.
• Μη καπνίστρια.
• Φυσιολογικό ανοσοποιητικό.
• Χαμηλού κινδύνου τύπος HPV.
• Αρνητικό mRNA HPV test.

Πώς μετράμε την «επιστροφή στο φυσιολογικό»

Δύο διαδοχικά φυσιολογικά Pap test και αρνητικό HPV Typing με μεσοδιάστημα 12 μηνών θεωρούνται κριτήριο υποχώρησης. Στη συνέχεια συνεχίζουμε με τυπικό σχήμα ανά 3–5 χρόνια.

Όταν το CIN1 είναι «ασταθές»

Σε ορισμένες γυναίκες το CIN1 παραμένει για χρόνια χωρίς να εξελίσσεται αλλά και χωρίς να εξαφανίζεται. Σε αυτές τις περιπτώσεις, αξιολογούμε:

• Ψυχολογικό αντίκτυπο της παρακολούθησης.
• Διαθεσιμότητα ασθενούς για επανέλεγχο.
• Συνύπαρξη CIN στο ενδοτραχήλιο (ECC).
• Επιθυμία εγκυμοσύνης.

Σύγκριση καταστροφικών μεθόδων και εκτομών

Συναίσθημα και CIN1

Πολλές γυναίκες αναφέρουν αυξημένο άγχος μετά τη διάγνωση CIN1. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι μιλάμε για ήπια αλλοίωση που εξελίσσεται αργά. Δεν χρειάζεται να αλλάξετε ριζικά τη ζωή σας. Αρκούν: παρακολούθηση, υγιεινός τρόπος ζωής, εμβολιασμός HPV.

Σύγχρονο πρωτόκολλο επαναξιολόγησης

Στις γυναίκες με CIN1 και θετικό HR-HPV, το ισχύον σχήμα προτείνει επανέλεγχο κάθε 12 μήνες
με co-test (Pap + HPV Typing). Αν στο δεύτερο ή τρίτο επανέλεγχο τα ευρήματα παραμένουν
σταθερά αλλά δεν εξελίσσονται, μπορούμε να συζητήσουμε ήπια θεραπεία ή συνέχιση παρακολούθησης.

Συνύπαρξη CIN1 με Κονδυλώματα

Όταν συνυπάρχουν Κονδυλώματα τραχήλου με CIN1, μπορούμε:

• Να κάνουμε στοχευμένη laser ή κρυοθεραπεία.
• Να αντιμετωπίσουμε κάθε αλλοίωση χωριστά.
• Να χρησιμοποιήσουμε imiquimod μόνο σε εξωτραχηλικές βλάβες.
• Να επανεκτιμήσουμε με κολποσκόπηση 4 εβδομάδες μετά.

Ψυχολογική στήριξη και γνωσιακές παρανοήσεις

• «CIN1 = αρχή καρκίνου»: ψέμα.
• «Πρέπει να αφαιρέσω τη μήτρα»: ψέμα.
• «Δεν θα κάνω παιδιά»: ψέμα.
• «Θα πρέπει να αλλάξω σύντροφο»: ψέμα.

Πρακτικά βήματα για να μειωθεί ο χρόνος εκκαθάρισης

1. Διακοπή καπνίσματος.
2. Χρήση προφυλακτικού σε νέους συντρόφους.
3. 9-δύναμο εμβόλιο HPV ακόμη και μετά τη διάγνωση.
4. Διατροφή με φολικό οξύ, βιταμίνη Β12, βιταμίνη C.
5. Επαρκής ύπνος και άσκηση.

Επανέλεγχος: τι ψάχνουμε ακριβώς

Τι να συζητήσετε με τον γυναικολόγο

• Ποιος είναι ο πραγματικός κίνδυνος για εξέλιξη.
• Τι ευρήματα θα οδηγούσαν σε αλλαγή στρατηγικής.
• Πώς συνδυάζεται η θεραπεία με την επιθυμία εγκυμοσύνης.
• Ποια είναι η εμπειρία του γιατρού στη μέθοδο που προτείνει.

Επιπλέον ευρήματα που χρειάζεται να γνωρίζετε

Σε μερικές αναφορές μπορεί να δείτε όρους όπως «koilocytes», «multinucleation»,
«parakeratosis». Όλα αυτά είναι κυτταρικές ενδείξεις HPV χωρίς να σημαίνουν προ-καρκινική
αλλοίωση.

Τι να ρωτήσετε στο επόμενο ραντεβού

• Ποιος είναι ο τύπος HPV στο σώμα μου;
• Είναι θετικό το mRNA HPV test;
• Πόσο γρήγορα να επανέλθω για επανέλεγχο;
• Έχω επιλογή ανάμεσα σε παρακολούθηση και θεραπεία;
• Ποιες είναι οι επιπτώσεις στη γονιμότητα;

Σχεδιασμός εγκυμοσύνης με CIN1

Η ύπαρξη CIN1 δεν αποτελεί αντένδειξη για εγκυμοσύνη. Ωστόσο, ο γιατρός σας θα προτιμήσει
συντηρητική στρατηγική για να αποφευχθεί κωνοειδής εκτομή πριν τη σύλληψη. Επανέλεγχος γίνεται και
στην ίδια την εγκυμοσύνη με προσοχή.

Συμβουλές για τη ρουτίνα μετά τη διάγνωση

• Ισορροπημένη διατροφή με μικροθρεπτικά συστατικά.
• Καλός ύπνος και διαχείριση στρες.
• Σεξουαλική ζωή κανονικά, με προφυλακτικό σε νέους συντρόφους.
• Εμβολιασμός 9-δύναμος ώστε να μην προστεθούν νέοι τύποι.

Όταν αλλάζει η εικόνα

Σε ορισμένες ασθενείς το CIN1 εξελίσσεται σε CIN2/3. Αυτό αναγνωρίζεται με την
παρακολούθηση και αντιμετωπίζεται έγκαιρα. Η ίδια η μετάβαση από CIN1 σε CIN2/3 συνήθως απαιτεί
μήνες έως χρόνια, οπότε η σωστή παρακολούθηση δεν αφήνει «εκπλήξεις».

Διαφορές μεταξύ LSIL και HSIL

Στο Pap test, το LSIL αντιστοιχεί συνήθως σε CIN1, ενώ το
HSIL αντιστοιχεί σε CIN2 ή CIN3. Η διαχείριση είναι εντελώς διαφορετική: στο HSIL
συνήθως απαιτείται LEEP/κωνοειδής, ενώ στο LSIL επικρατεί η παρακολούθηση. Είναι χρήσιμο να
γνωρίζετε τη διάκριση όταν διαβάζετε αναφορές.

Συσχέτιση CIN1 με ορμονική κατάσταση

Η εμμηνόπαυση και η περιεμμηνόπαυση δυσχεραίνουν την κυτταρολογική αξιολόγηση λόγω
ατροφίας του βλεννογόνου. Ένα τοπικό σχήμα οιστρογόνων για 4–6 εβδομάδες πριν τον επανέλεγχο
βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα του δείγματος.

Επικίνδυνες παρανοήσεις

• «Πρέπει να κάνω επεμβατική θεραπεία τώρα» – ψέμα.
• «Δεν πρέπει να μείνω έγκυος» – ψέμα.
• «Πρέπει να σταματήσω τη σεξουαλική επαφή» – ψέμα.
• «Είμαι μολυσματική για τα παιδιά μου» – ψέμα.

Σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες

Οι αμερικανικές (ASCCP), οι ευρωπαϊκές (ECDC) και οι ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες
συμφωνούν: σε γυναίκες < 25 ετών με LSIL/CIN1 προτεραιότητα έχει η παρακολούθηση. Σε γυναίκες
> 30 ετών με HR-HPV επίμονο, εξετάζεται πιο επιθετική προσέγγιση.

Επιπλέον tips για παρακολούθηση

• Σταθερό εργαστήριο για συγκρισιμότητα αποτελεσμάτων.
• Συνεπής ίδιος γυναικολόγος όπου είναι δυνατό.
• Καταγραφή κάθε αλλαγής σε φωτογραφίες κολποσκόπησης.
• Παράλληλα με Pap, αξιολόγηση HPV Typing και mRNA HPV test.

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Το CIN1 είναι καρκίνος;

Όχι. Είναι ήπια αλλοίωση που συνήθως υποχωρεί μόνη της.

Πρέπει οπωσδήποτε να κάνω LEEP;

Όχι. Στις περισσότερες περιπτώσεις CIN1 αρκεί η παρακολούθηση.

Επηρεάζει τη γονιμότητα;

Από μόνο του όχι. Επηρεάζουν περισσότερο οι εκτομές, γι’ αυτό είμαστε φειδωλοί.

Πόσο διαρκεί η παρακολούθηση;

Συνήθως 1–2 χρόνια ή έως δύο διαδοχικά αρνητικά co-test.

Συμπεράσματα

• LSIL/CIN1 = ήπια, συχνά αυτο-υποχωρούσα αλλοίωση.
• Παρακολούθηση πριν τη θεραπεία είναι το πιο σύγχρονο πρότυπο.
• HPV Typing και mRNA HPV test βοηθούν να αποφασίσουμε τη στρατηγική.