HPV και Γονιμότητα: Επηρεάζει τη Σύλληψη;

Σύνταξη: Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος — Μαιευτήρας–Γυναικολόγος, Vital WomanHood Clinic, Γλυφάδα

Όταν ένα ζευγάρι αντιμετωπίζει δυσκολίες σύλληψης ή σχεδιάζει οικογένεια, ο HPV μπαίνει συχνά στη συζήτηση. Μπορεί ο ιός να «μπλοκάρει» τη σύλληψη; Επηρεάζει την ποιότητα των ωαρίων ή του σπέρματος; Τι πρέπει να κάνουν τα ζευγάρια που σχεδιάζουν εγκυμοσύνη και έχουν ενεργό λοίμωξη; Αυτό το άρθρο απαντά με βάση τη σύγχρονη ιατρική βιβλιογραφία.

HPV και Γυναικεία Γονιμότητα

Επηρεάζει ο HPV τα ωάρια;

Η τρέχουσα επιστημονική ένδειξη δεν υποστηρίζει άμεση επίδραση του HPV στα ωάρια ή στην ωοθηκική εφεδρεία. Ο ιός δεν εισέρχεται στα ωοθηκικά κύτταρα υπό φυσιολογικές συνθήκες. Η γονιμότητα της γυναίκας δεν μειώνεται άμεσα από την παρουσία HPV.

Τράχηλος και Βλέννη Τραχήλου

Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τον τράχηλο. Σε γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε κωνοειδή εκτομή (conization) ή LLETZ για αντιμετώπιση δυσπλασίας που σχετίζεται με HPV, υπάρχει κίνδυνος:

• Στένωσης του τραχηλικού στομίου (δυσκολεύει τη δίοδο του σπέρματος)
• Μειωμένης παραγωγής τραχηλικής βλέννης
• Μικρότερης τραχηλικής μήκους (αυξημένος κίνδυνος πρόωρου τοκετού)

Αυτές οι επιπτώσεις δεν σχετίζονται απευθείας με τον ιό αλλά με τις θεραπείες που απαιτούνται λόγω των βλαβών που προκαλεί.

Αυτόματες Αποβολές και HPV

Ορισμένες μελέτες έχουν βρει υψηλότερα ποσοστά αυτόματης αποβολής σε γυναίκες με ενεργό HPV λοίμωξη στον τράχηλο. Η έρευνα υποδηλώνει ότι ο ιός μπορεί να επηρεάζει τον πλακούντα κατά την εμφύτευση, αν και τα αποτελέσματα δεν είναι οριστικά. Χρειάζεται στενή παρακολούθηση.

HPV και Ανδρική Γονιμότητα

HPV στο Σπέρμα

Ο HPV έχει ανιχνευθεί σε σπερματοζωάρια — κυρίως στο εξωτερικό τους περίβλημα. Ερευνητικές μελέτες δείχνουν ότι ο ιός μπορεί να επηρεάζει:

• Κινητικότητα σπερματοζωαρίων: Μελέτες αναφέρουν μειωμένη κινητικότητα σε άνδρες HPV(+)
• Κλασματοποίηση DNA σπέρματος: Αυξημένες θραύσεις στο DNA σπερματοζωαρίων
• Ποσοστά γονιμοποίησης in vitro: Ελαφρά μειωμένα σε ορισμένες μελέτες

Πώς Μεταδίδεται ο HPV μέσω Σπέρματος;

Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί με το σπέρμα και να μολύνει τον τράχηλο ή τον κόλπο της γυναίκας. Εφόσον ο άνδρας είναι HPV(+), ο κίνδυνος μετάδοσης στη σύντροφο υπάρχει ακόμη και χωρίς ορατά κονδυλώματα.

HPV και Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή (IVF/IUI)

Ζευγάρια που σχεδιάζουν εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) ή ενδομήτρια σπερματέγχυση (IUI) θα πρέπει να γνωρίζουν:

• Πολλά κέντρα αναπαραγωγής ελέγχουν για HPV πριν από τη διαδικασία
• HPV(+) άνδρες μπορεί να χρειαστούν ειδική επεξεργασία σπέρματος (πλύση) για μείωση του ιικού φορτίου
• Ορισμένες μελέτες δείχνουν χαμηλότερα ποσοστά εμφύτευσης σε HPV(+) ζευγάρια

Τι Πρέπει να Κάνει Ένα Ζευγάρι που Σχεδιάζει Εγκυμοσύνη;

Βήμα 1: Έλεγχος HPV και στους Δύο Συντρόφους

Πριν από σχεδιασμό εγκυμοσύνης, συνιστάται:

• Γυναίκα: Τεστ Παπανικολάου + HPV test (mRNA ή DNA τύπου)
• Άνδρας: Ανδρολογική εξέταση + σπερμοδιάγραμμα, έλεγχος κονδυλωμάτων

Βήμα 2: Θεραπεία Ενεργών Βλαβών

Εφόσον υπάρχουν ενεργά κονδυλώματα, πρέπει να θεραπευτούν πριν την εγκυμοσύνη. Η ύπαρξη ενεργών βλαβών κατά τη σύλληψη δεν αποτελεί αντένδειξη, αλλά η αντιμετώπισή τους πριν είναι προτιμότερη.

Βήμα 3: Εμβολιασμός

Ο εμβολιασμός κατά HPV δεν συνιστάται κατά τη διάρκεια εγκυμοσύνης. Εφόσον σχεδιάζετε εγκυμοσύνη και δεν έχετε εμβολιαστεί, η εμβολίαση πρέπει να ολοκληρωθεί τουλάχιστον 1 μήνα πριν τη σύλληψη ή να αναβληθεί για μετά τον τοκετό.

HPV και Εξωσωματική Γονιμοποίηση: Πρακτικές Συμβουλές

Αν ακολουθείτε πρωτόκολλο IVF:

• Ζητήστε HPV test σπέρματος (ανιχνεύει ιικό DNA στα σπερματοζωάρια)
• Ο εμβολιασμός του άνδρα μπορεί να μειώσει το ιικό φορτίο στο σπέρμα
• Η «πλύση σπέρματος» δεν εξαλείφει πλήρως τον ιό αλλά μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο
• Ανακοινώστε στο κέντρο αναπαραγωγής οποιοδήποτε ιστορικό HPV

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)