Τα Σεξουαλικά Μεταδιδόμενα Νοσήματα (ΣΜΝ) αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα δημόσιας υγείας παγκοσμίως. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότερα από 1 εκατομμύριο νέα κρούσματα ΣΜΝ εμφανίζονται καθημερινά. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία είναι κρίσιμες για την πρόληψη επιπλοκών.
🦠 Συχνότερα ΣΜΝ
| ΣΜΝ | Αιτιολογικός Παράγοντας | Συχνότητα | Θεραπεία |
|---|---|---|---|
| Χλαμύδια | Βακτήριο (Chlamydia trachomatis) | Πολύ συχνό | Αντιβιοτικά (ιάσιμο) |
| Γονόρροια | Βακτήριο (Neisseria gonorrhoeae) | Συχνό | Αντιβιοτικά (ιάσιμο) |
| Σύφιλη | Βακτήριο (Treponema pallidum) | Αυξανόμενο | Πενικιλλίνη (ιάσιμο) |
| HPV | Ιός (Human Papillomavirus) | Πολύ συχνό (80% ενηλίκων) | Εμβόλιο/θεραπεία συμπτωμάτων |
| Έρπης | Ιός (HSV-1, HSV-2) | Συχνό | Αντιικά (χρόνια διαχείριση) |
| HIV | Ιός (HIV-1, HIV-2) | Σοβαρό | Αντιρετροϊκά (ελεγχόμενο) |
| Τριχομονάδα | Παράσιτο (Trichomonas vaginalis) | Συχνό | Metronidazole (ιάσιμο) |
| Ηπατίτιδα B | Ιός (HBV) | Μέτριο | Εμβόλιο/αντιικά |
🩺 Συμπτώματα ΣΜΝ
⚠️ Σημαντικό: Πολλά ΣΜΝ είναι ασυμπτωματικά!
Έως 70% των γυναικών με χλαμύδια δεν έχουν συμπτώματα. Γι’ αυτό ο τακτικός έλεγχος είναι κρίσιμος.
Γυναικεία Συμπτώματα:
- 🔴 Ασυνήθιστες κολπικές εκκρίσεις (χρώμα, οσμή, ποσότητα)
- 🔴 Πόνος ή κάψιμο κατά την ούρηση
- 🔴 Πόνος στην κοιλιά ή λεκάνη
- 🔴 Αιμορραγία μεταξύ περιόδων ή μετά από σεξ
- 🔴 Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή
- 🔴 Κνησμός ή ερεθισμός γεννητικών οργάνων
- 🔴 Έλκη, φουσκάλες ή πληγές στα γεννητικά όργανα
Ανδρικά Συμπτώματα:
- Έκκριση από πέος
- Πόνος ή κάψιμο κατά την ούρηση
- Πόνος ή πρήξιμο όρχεων
- Έλκη στα γεννητικά όργανα
Συστηματικά Συμπτώματα:
- Πυρετός
- Πονόλαιμος (από στοματικό σεξ)
- Πρωκτικός πόνος ή εκκρίσεις (από πρωκτικό σεξ)
- Διογκωμένοι λεμφαδένες
- Εξάνθημα (σύφιλη, HIV)
🧪 Πότε και Πώς να Κάνετε Εξετάσεις
Ποιοι Πρέπει να Εξεταστούν:
- Όλοι οι σεξουαλικά ενεργοί <25 ετών: Ετήσιος έλεγχος για χλαμύδια/γονόρροια
- Νέος σύντροφος: Έλεγχος πριν από ανασφάλιστο σεξ
- Πολλαπλοί σύντροφοι: Έλεγχος κάθε 3-6 μήνες
- Εγκυμοσύνη: Υποχρεωτικός έλεγχος 1ου τριμήνου
- Παρουσία συμπτωμάτων: Άμεσος έλεγχος
- Μετά από ανασφάλιστο σεξ: Έλεγχος μετά 2-4 εβδομάδες
- PrEP/HIV έκθεση: Έλεγχος κάθε 3 μήνες
Τύποι Εξετάσεων:
| Εξέταση | Μέθοδος | Παράθυρο Ανίχνευσης | Κόστος |
|---|---|---|---|
| Χλαμύδια/Γονόρροια | Δείγμα ούρων ή κολπικό swab | 2 εβδομάδες | €30-50 |
| HIV | Αίμα (4ης γενιάς test) | 18-45 ημέρες | €25-40 |
| Σύφιλη | Αίμα (VDRL/RPR) | 3-4 εβδομάδες | €15-30 |
| Ηπατίτιδα B/C | Αίμα | 6-12 εβδομάδες | €30-50 |
| HPV | Κολπικό swab (με Pap test) | Μήνες | €80-100 |
| Έρπης | Swab πληγών ή αίμα | 2-12 εβδομάδες | €40-60 |
Πλήρης Έλεγχος ΣΜΝ (Full STI Panel):
- Χλαμύδια, Γονόρροια, HIV, Σύφιλη, Ηπατίτιδα B/C
- Κόστος: €120-200
- Αποτελέσματα: 3-7 ημέρες
💊 Θεραπεία Συνηθέστερων ΣΜΝ
1. Χλαμύδια (Chlamydia)
Θεραπεία:
- 1η επιλογή: Azithromycin 1g μονοδόση ή
- 2η επιλογή: Doxycycline 100mg x2/ημέρα x7 ημέρες
- Ποσοστό θεραπείας: 95-97%
Σημαντικό:
- Απόχη από σεξ για 7 ημέρες μετά θεραπεία
- Θεραπεία όλων των συντρόφων (60 ημερών)
- Επανέλεγχος μετά 3 μήνες
Επιπλοκές αν δεν θεραπευτεί:
- Φλεγμονή Πυελικών Οργάνων (PID) – 10-15%
- Υπογονιμότητα από απόφραξη σαλπίγγων
- Εξωμήτρια κύηση
- Χρόνιος πυελικός πόνος
2. Γονόρροια (Gonorrhea)
Θεραπεία (λόγω αντοχής):
- Ceftriaxone 500mg ενδομυϊκή ένεση + Azithromycin 1g
- Συχνά συνυπάρχει με χλαμύδια (50%)
⚠️ Αυξανόμενη αντοχή: Πολλά στελέχη ανθεκτικά σε παλαιότερα αντιβιοτικά
3. Σύφιλη (Syphilis)
Στάδια:
- Πρωτοπαθής (1-3 μήνες): Ανώδυνο έλκος (chancre)
- Δευτεροπαθής (3-6 μήνες): Εξάνθημα, λεμφαδενοπάθεια
- Λανθάνουσα: Ασυμπτωματική
- Τριτοπαθής (χρόνια): Νευρολογικές/καρδιακές βλάβες
Θεραπεία:
- Benzathine penicillin G ένεση
- Πρώιμο στάδιο: 1 δόση
- Όψιμο στάδιο: 3 εβδομαδιαίες δόσεις
- Ποσοστό θεραπείας: 95%+
4. HPV (Human Papillomavirus)
Τύποι:
- Χαμηλού κινδύνου (6, 11): Γεννητικές κονδυλώματα
- Υψηλού κινδύνου (16, 18): Καρκίνος τραχήλου (70% κρουσμάτων)
Θεραπεία κονδυλωμάτων:
- Κρυοθεραπεία (ψύξη με υγρό άζωτο)
- Τοπικές κρέμες (Imiquimod, Podophyllin)
- Χειρουργική αφαίρεση (μεγάλες βλάβες)
Πρόληψη:
- ✅ Εμβόλιο HPV (Gardasil 9): Προστασία από 9 στελέχη
- Ηλικία: 9-45 ετών (ιδανικά πριν σεξουαλική δραστηριότητα)
- Δόσεις: 2 (έως 14 ετών) ή 3 (15+ ετών)
- Κόστος: €150-180/δόση
- Μειώνει κίνδυνο καρκίνου τραχήλου κατά 90%
5. Γεννητικός Έρπης (Genital Herpes)
Χαρακτηριστικά:
- Χρόνια μόλυνση – ο ιός παραμένει στο σώμα
- Επανεμφανίζεται με υποτροπές (stress, ασθένεια)
- Μεταδοτικός ακόμα και χωρίς συμπτώματα
Θεραπεία:
- Πρώτο επεισόδιο: Valacyclovir 1g x2/ημέρα x10 ημέρες
- Υποτροπές: Valacyclovir 500mg x2/ημέρα x3 ημέρες
- Καταστολή (>6 υποτροπές/έτος): Valacyclovir 500mg 1x/ημέρα
Συμβουλές διαχείρισης:
- Αποφυγή σεξ κατά τις εξάρσεις
- Προφυλακτικό μειώνει κίνδυνο 50%
- Καταστολική θεραπεία μειώνει μετάδοση 75%
6. HIV
Θεραπεία (ART – Antiretroviral Therapy):
- Συνδυασμός 2-4 φαρμάκων
- Ημερήσια λήψη για πάντα
- Μειώνει ιικό φορτίο σε μη ανιχνεύσιμο επίπεδο
- U=U: Undetectable = Untransmittable (δεν μεταδίδεται)
Πρόληψη (PrEP):
- Truvada ή Descovy (1 χάπι/ημέρα)
- Αποτελεσματικότητα: 99% με τακτική λήψη
- Για άτομα υψηλού κινδύνου
- Κόστος: €40-60/μήνα
Μετά έκθεση (PEP):
- Έναρξη εντός 72 ωρών (ιδανικά <24 ώρες)
- Διάρκεια: 28 ημέρες
- Αποτελεσματικότητα: 80-90%
🛡️ Πρόληψη ΣΜΝ
1. Χρήση Προφυλακτικού
- ✅ Σωστή χρήση: 98% προστασία
- ✅ Μόνη μέθοδος που προστατεύει από ΣΜΝ
- ✅ Χρήση από αρχή έως τέλος κάθε επαφής
- ✅ Προφυλακτικό + λιπαντικό με βάση νερό
2. Εμβόλια
- HPV: 90% προστασία από καρκίνο τραχήλου
- Ηπατίτιδα B: 95% προστασία
- Ηπατίτιδα A: Σύσταση για MSM
3. Τακτικός Έλεγχος
- Πρώιμη διάγνωση → πρώιμη θεραπεία
- Διακοπή αλυσίδας μετάδοσης
- Προστασία γονιμότητας
4. Επικοινωνία με Σύντροφο
- Συζήτηση για σεξουαλικό ιστορικό
- Κοινός έλεγχος πριν ανασφάλιστο σεξ
- Ειδοποίηση συντρόφων αν διαγνωστείτε
5. Μείωση Αριθμού Συντρόφων
- Μονογαμία με αρνητικό σύντροφο
- Λιγότεροι σύντροφοι = χαμηλότερος κίνδυνος
👥 Ειδοποίηση Συντρόφων (Partner Notification)
Αν διαγνωστείτε με ΣΜΝ, ΠΡΕΠΕΙ να ενημερώσετε:
- Όλους τους σεξουαλικούς συντρόφους των τελευταίων 60 ημερών (χλαμύδια/γονόρροια)
- Τελευταίων 3-12 μηνών (σύφιλη, HIV)
- Μπορεί να γίνει ανώνυμα μέσω γιατρού ή δημόσιας υγείας
🔬 Επιπλοκές Μη Θεραπευμένων ΣΜΝ
Γυναίκες:
- ❌ Φλεγμονή Πυελικών Οργάνων (PID)
- ❌ Υπογονιμότητα (απόφραξη σαλπίγγων)
- ❌ Εξωμήτρια κύηση
- ❌ Χρόνιος πυελικός πόνος
- ❌ Καρκίνος τραχήλου (HPV)
Εγκυμοσύνη:
- ❌ Αποβολή/πρόωρος τοκετός
- ❌ Χαμηλό βάρος γέννησης
- ❌ Μετάδοση σε νεογνό (έρπης, HIV, σύφιλη)
- ❌ Τυφλότητα νεογνού (γονόρροια)
Άνδρες:
- ❌ Επιδιδυμίτιδα
- ❌ Υπογονιμότητα
- ❌ Προστατίτιδα
Όλα τα φύλα:
- ❌ Αυξημένος κίνδυνος μετάδοσης/πρόσληψης HIV (x3-5)
- ❌ Χρόνια ηπατική νόσος (Ηπατίτιδα B/C)
- ❌ Καρδιαγγειακές/νευρολογικές επιπλοκές (σύφιλη)
📞 Εμπιστευτικός Έλεγχος & Θεραπεία ΣΜΝ
Ολοκληρωμένη αξιολόγηση και άμεση θεραπεία με απόλυτη διακριτικότητα.
Δρ. Ιωάννης Δημητρακόπουλος
📞 Τηλέφωνο: 210 6716126
Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος
Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής
Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com
Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74
Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.
Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" -
Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)
