Διαταραχές Εμμήνου Κύκλου: Αίτια, Διάγνωση & Λύσεις

Οι διαταραχές του εμμήνου κύκλου είναι από τα πιο συχνά γυναικολογικά προβλήματα. Επηρεάζουν το 14-25% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής και τη γονιμότητα.

Τι Είναι Φυσιολογικός Εμμηνορροϊκός Κύκλος;

Χαρακτηριστικά Φυσιολογικού Κύκλου:

• Διάρκεια κύκλου: 21-35 ημέρες (μέσος όρος 28)
• Διάρκεια περιόδου: 2-7 ημέρες (μέσος όρος 5)
• Ποσότητα αιμορραγίας: 30-80 ml (μέσος όρος 50 ml)
• Τακτικότητα: Απόκλιση ±7 ημέρες

Τύποι Διαταραχών Εμμήνου Κύκλου

Διαταραχή	Ορισμός	Χαρακτηριστικά
Αμηνόρροια	Απουσία περιόδου	Πρωτοπαθής: Ποτέ δεν εμφανίστηκε Δευτεροπαθής: Απουσία >3 μήνες
Ολιγομηνόρροια	Σπάνιες περίοδοι	Κύκλος >35 ημέρες
Πολυμηνόρροια	Συχνές περίοδοι	Κύκλος <21 ημέρες
Μηνορραγία	Βαριές περίοδοι	>80 ml ή >7 ημέρες
Υπομηνόρροια	Ελαφριές περίοδοι	<30 ml ή <2 ημέρες
Μεσοορρική αιμορραγία	Αιμορραγία μεταξύ περιόδων	Spotting ή ροή
Δυσμηνόρροια	Επώδυνες περίοδοι	Πόνος που επηρεάζει καθημερινότητα

Αιτίες Διαταραχών Εμμήνου Κύκλου

1. Ορμονικές Ανισορροπίες

α) Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)

• Συχνότητα: 5-10% γυναικών
• Συμπτώματα: Ολιγομηνόρροια, τριχόπτωση, ακμή, αύξηση βάρους
• Διάγνωση: Υπερηχογράφημα, ορμόνες (LH/FSH, τεστοστερόνη)

β) Υποθυρεοειδισμός/Υπερθυρεοειδισμός

• Επηρεάζει 2-4% γυναικών
• Διαταραγμένος κύκλος, κόπωση, αλλαγές βάρους
• Έλεγχος: TSH, T3, T4

γ) Υπερπρολακτιναιμία

• Αυξημένη προλακτίνη
• Αμηνόρροια, γαλακτόρροια (ρόη γάλακτος από στήθος)
• Αίτια: Προλακτίνωμα, φάρμακα, στρες

2. Ανατομικές Αιτίες

• Ινομυώματα: Μηνορραγία, μεσοορρική αιμορραγία
• Πολύποδες ενδομητρίου: Έντονη/παρατεταμένη αιμορραγία
• Ενδομητρίωση: Δυσμηνόρροια, μηνορραγία
• Αδενομυωμάτωση: Επώδυνες, βαριές περίοδοι
• Συγγενείς ανωμαλίες: Διαφράγματα, διπλή μήτρα

3. Παράγοντες Τρόπου Ζωής

• Υπερβολική άσκηση: Αμηνόρροια αθλητριών
• Χαμηλό σωματικό βάρος: Ανορεξία, υποθρεψία
• Παχυσαρκία: Διαταραχές ωορρηξίας
• Στρες: Υποθαλαμική αμηνόρροια
• Κάπνισμα/Αλκοόλ

4. Φάρμακα

• Αντιψυχωσικά
• Αντικαταθλιπτικά
• Αντικοαγγούλα (αραίωση αίματος)
• Χημειοθεραπεία
• Ορμονική αντισύλληψη (κατά τη διακοπή)

5. Άλλες Παθήσεις

• Διαταραχές πήξης αίματος: Νόσος von Willebrand
• Ενδομητρικός καρκίνος
• Λοιμώξεις πυέλου (PID)
• Σύνδρομο Asherman: Ουλές στη μήτρα
• Πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια

Διάγνωση

1. Λεπτομερές Ιστορικό

• Χαρακτηριστικά κύκλου (διάρκεια, ποσότητα, συχνότητα)
• Συμπτώματα (πόνος, θρόμβοι, κόπωση)
• Ιατρικό/χειρουργικό ιστορικό
• Φάρμακα
• Οικογενειακό ιστορικό
• Τρόπος ζωής

2. Κλινική Εξέταση

• Γενική εξέταση (BMI, θυρεοειδής)
• Γυναικολογική εξέταση
• Ψηλάφηση κοιλιάς/πυέλου

3. Εργαστηριακές Εξετάσεις

Ορμονικός Έλεγχος:

• FSH, LH: Αξιολόγηση ωοθηκικής λειτουργίας
• Προλακτίνη
• TSH, T3, T4: Θυρεοειδής
• Τεστοστερόνη, DHEA-S: Υπερανδρογοναιμία
• Προγεστερόνη: Επιβεβαίωση ωορρηξίας

Άλλες Εξετάσεις:

• Αιμοσφαιρίνη/φερριτίνη: Αναιμία
• Τεστ εγκυμοσύνης (β-hCG)
• Παράγοντες πήξης: Αν υποψία διαταραχής

4. Απεικονιστικές Εξετάσεις

• Διακολπικό Υπερηχογράφημα: Πάχος ενδομητρίου, ινομυώματα, κύστες ωοθηκών
• Υστεροσωληνογραφία (HSG): Ανατομία μήτρας και σαλπίγγων
• MRI: Λεπτομερής απεικόνιση

5. Επεμβατικές Εξετάσεις

• Υστεροσκόπηση: Άμεση οπτική εξέταση κοιλότητας μήτρας
• Βιοψία ενδομητρίου: Ιστολογική εξέταση
• Λαπαροσκόπηση: Για ενδομητρίωση, ουλές

Θεραπεία Διαταραχών Εμμήνου Κύκλου

1. Ορμονική Θεραπεία

α) Αντισυλληπτικά Χάπια (Combined OCP)

• Χρήση: Μηνορραγία, ανώμαλες αιμορραγίες, δυσμηνόρροια
• Δράση: Ρύθμιση κύκλου, μείωση αιμορραγίας
• Αποτελεσματικότητα: 50% μείωση αιμορραγίας

β) Προγεσταγόνα

• Από το στόμα: Norethisterone, Medroxyprogesterone
• Ενδομήτριο σύστημα (Mirena): 90% μείωση αιμορραγίας
• Έναρξη κύκλων στην PCOS

γ) GnRH Ανάλογα

• Προσωρινή εμμηνόπαυση
• Για ενδομητρίωση, ινομυώματα
• Βραχυχρόνια χρήση (<6 μήνες)

2. Μη Ορμονικές Θεραπείες

• Τρανεξαμικό Οξύ: Μειώνει αιμορραγία 40-50%
• ΜΣΑΦ (Ibuprofen, Naproxen): Πόνος και αιμορραγία
• Σιδηρούχα: Αντιμετώπιση αναιμίας

3. Χειρουργικές Θεραπείες

Συντηρητικές (Διατήρηση Μήτρας):

• Υστεροσκοπική πολυπεκτομή: Αφαίρεση πολυπόδων
• Μυωμεκτομή: Αφαίρεση ινομυωμάτων
• Αφαίρεση ενδομητρίου (Ablation): Καταστροφή επένδυσης μήτρας

Οριστικές:

• Υστερεκτομή: Για σοβαρά συμπτώματα που δεν ανταποκρίνονται σε θεραπεία

4. Θεραπεία Υποκείμενων Αιτιών

• PCOS: Metformin, αλλαγές τρόπου ζωής, αντισυλληπτικά
• Θυρεοειδής: Θυροξίνη ή αντιθυρεοειδικά
• Υπερπρολακτιναιμία: Bromocriptine, Cabergoline
• Ενδομητρίωση: Ορμόνες, χειρουργείο

5. Αλλαγές Τρόπου Ζωής

• Διατήρηση υγιούς βάρους: BMI 18.5-25
• Ισορροπημένη διατροφή: Πλούσια σε σίδηρο, ωμέγα-3
• Τακτική άσκηση: Μέτρια (όχι υπερβολική)
• Διαχείριση στρες: Yoga, διαλογισμός
• Επαρκής ύπνος: 7-9 ώρες
• Αποφυγή καπνού/αλκοόλ

Ειδικές Καταστάσεις

1. Αμηνόρροια σε Αθλήτριες

• Υπερβολική άσκηση + χαμηλό λίπος
• Μείωση έντασης προπόνησης
• Αύξηση θερμιδικής πρόσληψης
• Κίνδυνος: Οστεοπόρωση

2. Μετεμμηνοπαυσιακή Αιμορραγία

• Οποιαδήποτε αιμορραγία >12 μήνες μετά την εμμηνόπαυση
• Άμεση αξιολόγηση: Αποκλεισμός ενδομητρικού καρκίνου
• Εξετάσεις: Διακολπικό υπερηχογράφημα, βιοψία

3. Διαταραχές σε Εφήβους

• Πρώτα 1-2 χρόνια: Φυσιολογική ανωμαλία λόγω ανωριμότητας άξονα
• Παρακολούθηση
• Αν συνεχίζεται >2 χρόνια: Έρευνα για PCOS, διαταραχές πήξης

Πότε να Επισκεφθείτε Γιατρό

Άμεσα αν:

• Πολύ βαριά αιμορραγία: Αλλαγή σερβιέτας κάθε ώρα
• Αιμορραγία >7 ημέρες
• Ζάλη/Λιποθυμία
• Μεγάλοι θρόμβοι
• Οξύς πόνος
• Πυρετός + αιμορραγία

Προγραμματισμένα αν:

• Κύκλοι <21 ή >35 ημέρες συνεχόμενα
• Απουσία περιόδου >3 μήνες (όχι εγκυμοσύνη)
• Επώδυνες περίοδοι που επηρεάζουν ζωή
• Μεσοορρική αιμορραγία
• Συμπτώματα αναιμίας (κόπωση, χλωμότητα)

Διαταραχές Εμμήνου & Γονιμότητα

Επίδραση στη Σύλληψη:

• Ανωορρηξία: Μείωση γονιμότητας (PCOS, υποθαλαμική αμηνόρροια)
• Μηνορραγία: Ινομυώματα, πολύποδες → Μειωμένη εμφύτευση
• Ενδομητρίωση: Φλεγμονή, ουλές

Θεραπεία για Βελτίωση Γονιμότητας:

• Διόρθωση ορμονικής ανισορροπίας
• Επαγωγή ωορρηξίας (Clomid, Letrozole)
• Αφαίρεση ινομυωμάτων/πολυπόδων
• Αντιμετώπιση ενδομητρίωσης

Συχνές Ερωτήσεις (FAQs)

1. Είναι φυσιολογικό να έχω ανώμαλους κύκλους μερικές φορές;

Ναι, περιστασιακές διακυμάνσεις λόγω στρες, ασθένειας είναι συνηθισμένες. Αν συμβαίνει συχνά, χρειάζεται αξιολόγηση.

2. Πόσο αίμα είναι υπερβολικό;

Αλλαγή πλήρους σερβιέτας/ταμπόν κάθε 1-2 ώρες ή θρόμβοι >2.5 cm.

3. Μπορούν τα αντισυλληπτικά να ρυθμίσουν τον κύκλο μόνιμα;

Ρυθμίζουν προσωρινά. Μετά τη διακοπή, ο κύκλος μπορεί να επιστρέψει στο προηγούμενο μοτίβο.

4. Πρέπει να ανησυχώ για καρκίνο;

Ο καρκίνος είναι σπάνια αιτία σε νέες γυναίκες. Πιο συχνές: PCOS, ινομυώματα, πολύποδες.

5. Επηρεάζει το στρες τον κύκλο μου;

Ναι, το στρες μπορεί να καθυστερήσει/παραλείψει περιόδους μέσω διαταραχής ορμονών.

6. Μπορώ να μείνω έγκυος χωρίς τακτικούς κύκλους;

Εξαρτάται από την αιτία. Πολλές καταστάσεις (π.χ. PCOS) αντιμετωπίζονται με επαγωγή ωορρηξίας.

7. Πότε είναι απαραίτητη η χειρουργική επέμβαση;

Όταν συντηρητικές θεραπείες αποτυγχάνουν, ανατομικά προβλήματα (μεγάλα ινομυώματα), ή υποψία καρκίνου.

8. Θα βελτιωθούν οι διαταραχές μετά την εμμηνόπαυση;

Πολλές καταστάσεις (ινομυώματα, ενδομητρίωση) βελτιώνονται μετά την εμμηνόπαυση λόγω μείωσης ορμονών.

Συμπέρασμα

Οι διαταραχές του εμμήνου κύκλου είναι συχνές αλλά συνήθως αντιμετωπίσιμες. Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία βελτιώνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής και τη γονιμότητα. Μην διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια – υπάρχουν αποτελεσματικές λύσεις.

Επικοινωνήστε με Ειδικό

Για διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία διαταραχών του εμμήνου κύκλου, επικοινωνήστε με τον:

Δρ. Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας – Χειρουργός – Γυναικολόγος
Ειδικευμένος σε Μαιευτική & Γυναικολογία, Αναπαραγωγική Ιατρική

Κινητό: 6985 64 64 10
Τηλέφωνο Ιατρείου: 210 6716126
Email: ikdmd@hotmail.com
Διεύθυνση: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196, Γλυφάδα, Τ.Κ. 166 74

Προσφέρουμε ολοκληρωμένη διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτικές λύσεις για όλες τις διαταραχές του εμμήνου κύκλου.