Κύστεις Ωοθηκών: Τύποι, Συμπτώματα & Αντιμετώπιση

Πίνακας Περιεχομένων

• Τι είναι οι Κύστεις Ωοθηκών
• Τύποι Κύστεων
• Συμπτώματα
• Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου
• Διάγνωση
• Θεραπεία
• Επιπλοκές
• Πρόληψη
• PCOS & Κύστεις
• Συχνές Ερωτήσεις
• Επικοινωνία

Τι είναι οι Κύστεις Ωοθηκών

Οι κύστεις των ωοθηκών είναι υγρόπληρεις σάκοι που σχηματίζονται στις ωοθήκες ή επάνω σε αυτές. Είναι πολύ συχνές και συνήθως καλοήθεις (μη καρκινικές).

Στατιστικά:

• 70-80% των γυναικών αναπτύσσουν κύστη ωοθήκης στη ζωή τους
• Οι περισσότερες είναι λειτουργικές και εξαφανίζονται μόνες τους
• 5-10% των γυναικών χρειάζονται χειρουργική επέμβαση
• Μόνο 1-2% των κύστεων είναι καρκινικές

Τύποι Κύστεων Ωοθηκών

1. Λειτουργικές Κύστεις (Functional Cysts)

Οι πιο συχνές – σχετίζονται με τον εμμηνορρυσιακό κύκλο.

α) Θυλακιώδεις Κύστεις (Follicular Cysts)

• Σχηματίζονται όταν το ωοθυλάκιο δεν ρήξει για να απελευθερώσει το ωάριο
• Μέγεθος: 2-5 cm
• Συνήθως εξαφανίζονται σε 1-3 μήνες
• Συχνά ασυμπτωματικές

β) Κύστεις Ωχρού Σωματίου (Corpus Luteum Cysts)

• Σχηματίζονται μετά την ωορρηξία
• Μπορεί να περιέχουν αίμα
• Μέγεθος: 3-6 cm
• Εξαφανίζονται σε 2-3 μήνες
• Μπορεί να προκαλέσουν πόνο αν ραγούν

2. Παθολογικές Κύστεις (Pathological Cysts)

α) Δερμοειδείς Κύστεις (Dermoid Cysts/Teratomas)

• Περιέχουν ιστούς όπως μαλλιά, δέρμα, δόντια
• Συνήθως καλοήθεις
• Μέγεθος: 5-15 cm
• Χρειάζονται χειρουργική αφαίρεση

β) Κυσταδενώματα (Cystadenomas)

• Αναπτύσσονται από τον επιφανειακό ιστό της ωοθήκης
• Δύο τύποι: Ορώδη & Βλεννώδη
• Μέγεθος: μπορεί να φτάσουν τα 30 cm
• Χρειάζονται χειρουργική

γ) Ενδομητριώματα (Endometriomas/Chocolate Cysts)

• Σχετίζονται με ενδομητρίωση
• Περιέχουν παλιό αίμα (σκούρο χρώμα)
• Προκαλούν πόνο και υπογονιμότητα
• Απαιτούν αντιμετώπιση

3. PCOS-Σχετιζόμενες Κύστεις

• Πολλαπλές μικρές κύστεις (2-10mm)
• Μέρος του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών
• Συνοδεύονται από ορμονικές διαταραχές

Συμπτώματα Κύστεων Ωοθηκών

Ασυμπτωματικές Κύστεις

Οι περισσότερες κύστεις δεν προκαλούν συμπτώματα και ανακαλύπτονται τυχαία σε υπερηχογράφημα.

Συμπτωματικές Κύστεις

• Πόνος στην κοιλιά: Πλάγια, κάτω κοιλιά
• Φούσκωμα: Αίσθημα πληρότητας
• Πίεση στην κύστη: Συχνή ούρηση
• Δυσμηνόρροια: Επώδυνη έμμηνος ρύση
• Διαταραχές κύκλου: Ανώμαλη αιμορραγία
• Δυσπαρευνία: Πόνος στη σεξουαλική επαφή

Επείγοντα Συμπτώματα

Αναζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια αν έχετε:

• Οξύς, έντονος πόνος: Πιθανή ρήξη ή στρέψη
• Πυρετό: >38°C
• Ναυτία/έμετο: Σοβαρή
• Ζάλη/λιποθυμία: Πιθανή αιμορραγία
• Γρήγορη αναπνοή: Σημάδι shock

Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου

Κύρια Αίτια

• Ορμονική ανισορροπία: Διαταραχές ωχρού σωματίου
• Εμμηνόπαυση: Λιγότερες λειτουργικές, περισσότερες παθολογικές
• Ενδομητρίωση: Σχηματισμός ενδομητριωμάτων
• Λοιμώξεις πυέλου (PID): Φλεγμονή ωοθηκών
• Εγκυμοσύνη: Κύστεις ωχρού σωματίου

Παράγοντες Κινδύνου

• Ηλικία: Αναπαραγωγική ηλικία (15-45 ετών)
• Ορμονική θεραπεία: Φάρμακα γονιμότητας
• PCOS: Πολυκυστικές ωοθήκες
• Οικογενειακό ιστορικό: Γενετική προδιάθεση
• Προηγούμενες κύστεις: Αυξημένος κίνδυνος υποτροπής
• Παχυσαρκία: Ορμονικές διαταραχές

Διάγνωση

Κλινική Εξέταση

• Ιστορικό: Συμπτώματα, εμμηνορρυσιακός κύκλος
• Κοιλιακή εξέταση: Ψηλάφηση μάζας
• Κολπική εξέταση: Αξιολόγηση ωοθηκών

Απεικονιστικές Εξετάσεις

1. Υπερηχογράφημα (Ultrasound)

• Κοιλιακό: Γενική αξιολόγηση
• Διακολπικό: Λεπτομερής εικόνα (προτιμάται)
• Αξιολογεί: Μέγεθος, σύσταση, απλή vs σύνθετη
• Doppler: Εκτίμηση αιματικής ροής

2. CA-125 Εξέταση Αίματος

• Δείκτης καρκίνου ωοθηκών
• Αυξημένος σε: Καρκίνο, ενδομητρίωση, PID
• Φυσιολογικές τιμές: <35 U/ml
• Δεν είναι διαγνωστικό μόνο του

Θεραπεία Κύστεων Ωοθηκών

1. Παρατήρηση (Watchful Waiting)

Για μικρές, απλές, λειτουργικές κύστεις:

• Επανέλεγχος σε 1-3 μήνες
• Υπερηχογράφημα
• Οι περισσότερες εξαφανίζονται αυτόματα

2. Φαρμακευτική Θεραπεία

α) Αντισυλληπτικά Χάπια

• Εμποδίζουν τη σχηματισμό νέων κύστεων
• ΔΕΝ μικραίνουν υπάρχουσες κύστεις
• Χρήση: Πρόληψη υποτροπών

β) Παυσίπονα

• NSAIDs: Ibuprofen, Naproxen
• Για συμπτωματική ανακούφιση

3. Χειρουργική Θεραπεία

Ενδείξεις Χειρουργείου

• Κύστη >5 cm που δεν εξαφανίζεται
• Συμπτώματα (πόνος, πίεση)
• Σύνθετη κύστη (ύποπτη για καρκίνο)
• Στρέψη ή ρήξη κύστης
• Μετεμμηνοπαυσιακή κύστη

Τύποι Χειρουργείων

α) Λαπαροσκοπική Κυστεκτομή

• Αφαίρεση κύστης με διατήρηση ωοθήκης
• Μικρές τομές (5-10mm)
• Ταχεία ανάρρωση (1-2 εβδομάδες)
• Πρώτη επιλογή για καλοήθεις κύστεις

β) Ωοθηκεκτομή

• Αφαίρεση ολόκληρης της ωοθήκης
• Για πολύ μεγάλες ή καρκινικές κύστεις
• Μπορεί να γίνει μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη

Επιπλοκές Κύστεων Ωοθηκών

1. Στρέψη Ωοθήκης (Ovarian Torsion)

Επείγουσα κατάσταση – Η ωοθήκη στρέφεται γύρω από το ύποστρωμά της.

• Συμπτώματα: Οξύς, έντονος πόνος, ναυτία, έμετος
• Κίνδυνος: Νέκρωση ωοθήκης
• Θεραπεία: Έκτακτη χειρουργική

2. Ρήξη Κύστης (Cyst Rupture)

• Συμπτώματα: Απότομος πόνος, αιμορραγία
• Επιπλοκές: Αιμορραγία, περιτονίτιδα
• Θεραπεία: Συνήθως συντηρητική, σπάνια χειρουργική

Πρόληψη Κύστεων Ωοθηκών

Στρατηγικές Πρόληψης

• Αντισυλληπτικά: Μειώνουν τον κίνδυνο λειτουργικών κύστεων
• Τακτικές γυναικολογικές εξετάσεις: Πρώιμη ανίχνευση
• Υγιεινή διατροφή: Διατήρηση φυσιολογικού βάρους

Επικοινωνία με Ειδικό

Δρ. Ιωάννης Δημητρακόπουλος
Γυναικολόγος – Μαιευτήρας | Χειρουργός

Διεύθυνση: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196, Γλυφάδα 166 74, Αθήνα
Τηλέφωνο: 210 6716126
Κινητό: 6985 64 64 10
Email: info@dr-dimitrakopoulos.com