Mycoplasma & Ureaplasma: Πλήρης Οδηγός Διάγνωσης & Θεραπείας

33

🔬 Τι Είναι το Mycoplasma & Ureaplasma;

Τα Mycoplasma genitalium, Mycoplasma hominis και Ureaplasma urealyticum/parvum είναι μικροσκοπικά βακτήρια χωρίς κυτταρικό τοίχωμα που αποικίζουν το ουρογεννητικό σύστημα. Μπορούν να προκαλέσουν λοιμώξεις ή να είναι κομμενσάλια (φυσιολογική χλωρίδα) ανάλογα με το είδος και τις συνθήκες.

📊 Επιδημιολογικά Δεδομένα

Mycoplasma genitalium (M. gen):

  • Επιπολασμός: 1-3% γενικού πληθυσμού
  • Αναδυόμενο παθογόνο (emerging pathogen)
  • ΣΜΝ: Μεταδίδεται σεξουαλικά
  • Ανθεκτικότητα: Αυξάνεται παγκοσμίως (macrolides, fluoroquinolones)

Mycoplasma hominis:

  • Επιπολασμός: 20-50% σεξουαλικά ενεργών γυναικών
  • Κομμενσάλιο: Συχνά φυσιολογική χλωρίδα
  • Παθογόνο: Σε ορισμένες συνθήκες (PID, μετά τοκετό)

Ureaplasma (U. urealyticum & U. parvum):

  • Επιπολασμός: 40-80% σεξουαλικά ενεργών
  • Κομμενσάλιο: Συχνά ασυμπτωματικό
  • Παθογόνο: Σε υψηλά φορτία ή συγκεκριμένες ομάδες

🦠 Μετάδοση Mycoplasma & Ureaplasma

Τρόποι Μετάδοσης

  • Σεξουαλική επαφή (κύρια οδός για M. genitalium)
  • Κάθετη μετάδοση (μητέρα → νεογνό κατά τον τοκετό)
  • Αποικισμός κόλπου (M. hominis, Ureaplasma – φυσιολογικός)
  • ⚠️ Ασυμπτωματικοί φορείς: 50-70% (κυρίως Ureaplasma, M. hominis)

🩺 Συμπτώματα & Κλινικές Εκδηλώσεις

Mycoplasma genitalium

⚠️ “Ο Νέος Χλαμύδια”

Το M. genitalium προκαλεί παρόμοια συμπτώματα με τη χλαμύδια και θεωρείται αναδυόμενο ΣΜΝ.

Γυναίκες:

  • 💧 Αυξημένες κολπικές εκκρίσεις
  • 🔥 Δυσουρία (καψαλάδα)
  • Μεταρραγική αιμορραγία
  • 😣 Κοιλιακός πόνος (αν PID)
  • Τραχηλίτιδα, ουρηθρίτιδα
  • ⚠️ Πυελική Φλεγμονώδης Νόσος (PID): 10-30% των κρουσμάτων μη χλαμυδιακής/μη γονοκοκκικής PID

Άνδρες:

  • 💧 Ουρηθρική έκκριση
  • 🔥 Δυσουρία
  • 😣 Μη γονοκοκκική ουρηθρίτιδα (NGU): 15-25% των κρουσμάτων
  • 😫 Επιδιδυμίτιδα (σπάνια)

Mycoplasma hominis

Συχνά ασυμπτωματικό, αλλά μπορεί να προκαλέσει:

  • Βακτηριακή κολπίτιδα (συχνά σε συνδυασμό με άλλα)
  • Πυελική Φλεγμονώδης Νόσος (PID)
  • Μετά τοκετό λοιμώξεις: Ενδομητρίτιδα, πυρετός
  • Πρόωρος τοκετός (αμφιλεγόμενος ρόλος)

Ureaplasma urealyticum & parvum

Συχνά κομμενσάλια, αλλά συνδέονται με:

  • Μη γονοκοκκική ουρηθρίτιδα (NGU) – αμφιλεγόμενος ρόλος
  • Βακτηριακή κολπίτιδα
  • Πρόωρος τοκετός
  • Χοριοαμνιονίτιδα
  • Λοίμωξη αμνιακού υγρού
  • Χρόνια πυελικός πόνος (αμφιλεγόμενο)
  • Ανεξήγητη στειρότητα (αμφιλεγόμενο)

💡 ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ

Η ανίχνευση Ureaplasma ή M. hominis ΔΕΝ σημαίνει αυτόματα λοίμωξη. Απαιτείται κλινική συσχέτιση (συμπτώματα, ιστορικό).

🔬 Διάγνωση Mycoplasma & Ureaplasma

Mycoplasma genitalium – Διαγνωστικές Εξετάσεις

1. NAAT (Nucleic Acid Amplification Tests) – ΧΡΥΣΟΣ ΠΡΟΤΥΠΟ:

  • PCR (Polymerase Chain Reaction)
  • Ευαισθησία: 95-100%
  • Ειδικότητα: 98-100%
  • Δείγμα: Πρώτο ούρο, ενδοτραχηλικό/ουρηθρικό swab
  • ⏱️ Αποτελέσματα: 24-48 ώρες

2. Έλεγχος Ανθεκτικότητας:

  • Γονιδιακοί δείκτες ανθεκτικότητας (23S rRNA mutations για macrolides)
  • Σημαντικός για καθοδήγηση θεραπείας

❌ Η καλλιέργεια είναι δύσκολη και δεν συνιστάται ρουτινισμένα.

Mycoplasma hominis & Ureaplasma

1. Καλλιέργεια:

  • Ειδικά θρεπτικά μέσα
  • Ποσοτική καλλιέργεια (CFU/mL)
  • ⚠️ Σημαντικό: Υψηλά φορτία (>10^4 CFU/mL) πιο πιθανόν παθογόνα
  • ⏱️ Χρόνος: 2-5 ημέρες

2. NAAT/PCR:

  • Ανίχνευση DNA
  • Πιο ευαίσθητη από καλλιέργεια
  • ❌ Δεν διακρίνει αποικισμό από λοίμωξη

🎯 Πότε να Ελέγξω;

  • M. genitalium: Συμπτώματα ουρηθρίτιδας/τραχηλίτιδας, PID, αποτυχία θεραπείας NGU
  • M. hominis/Ureaplasma: Επαναλαμβανόμενη βακτηριακή κολπίτιδα, PID, πρόωρος τοκετός, ανεξήγητη στειρότητα (αμφιλεγόμενο)
  • Screening: ΔΕΝ συνιστάται σε ασυμπτωματικούς

💊 Θεραπεία Mycoplasma genitalium

⚠️ ΠΡΟΒΛΗΜΑ: Αυξανόμενη Ανθεκτικότητα

  • Macrolide ανθεκτικότητα: 40-60% παγκοσμίως
  • Fluoroquinolone ανθεκτικότητα: 10-20% (αυξάνεται)
  • Dual ανθεκτικότητα: 5-15% (πολύ ανησυχητικό)

Πρώτης Γραμμής Θεραπεία (2024)

Συνιστώμενο Σχήμα (Test of Cure μετά):

1. Doxycycline + Azithromycin (Extended):

  • Doxycycline 100 mg PO x2/ημέρα x7 ημέρες
  • +
  • Azithromycin 500 mg PO ημέρα 1, μετά 250 mg/ημέρα ημέρες 2-5 (σύνολο 2.5 g)
  • Αποτελεσματικότητα: 85-90%

2. Moxifloxacin (Δεύτερης γραμμής ή αν ανθεκτικότητα σε macrolides):

  • Moxifloxacin 400 mg PO/ημέρα x7-10 ημέρες
  • Αποτελεσματικότητα: 90-95% (αν ευαίσθητο)
  • ⚠️ Παρενέργειες: Τενοντίτιδα, QT παράταση

3. Sitafloxacin (Τρίτης γραμμής – σε ορισμένες χώρες):

  • Sitafloxacin 100 mg PO x2/ημέρα x7 ημέρες
  • Αποτελεσματικότητα: 95% (ακόμα και σε dual-resistant)

Test of Cure (ToC)

  • Υποχρεωτικός για M. genitalium
  • ⏱️ 3-5 εβδομάδες μετά τη θεραπεία (NAAT)
  • Αν θετικό → αλλαγή σχήματος με διαφορετική κατηγορία αντιβιοτικών

Θεραπεία Συντρόφου

  • ✅ Όλοι οι σύντροφοι των τελευταίων 60 ημερών
  • ✅ Ίδιο θεραπευτικό σχήμα
  • ❌ Αποχή από σεξ μέχρι ToC αρνητικό

💊 Θεραπεία Mycoplasma hominis & Ureaplasma

💡 ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ

Θεραπεία ΜΟΝΟ αν:

  • Υπάρχουν συμπτώματα
  • Υψηλά φορτία (>10^4 CFU/mL)
  • PID, πρόωρος τοκετός, μετά τοκετό λοίμωξη

ΔΕΝ θεραπεύουμε ασυμπτωματικούς φορείς

Θεραπευτικά Σχήματα

Mycoplasma hominis:

  • Doxycycline 100 mg PO x2/ημέρα x7-14 ημέρες (πρώτη επιλογή)
  • Moxifloxacin 400 mg PO/ημέρα x7-14 ημέρες (εναλλακτικά)
  • Φυσική ανθεκτικότητα σε macrolides – Δεν χρησιμοποιούμε azithromycin

Ureaplasma:

  • Doxycycline 100 mg PO x2/ημέρα x7-14 ημέρες (πρώτη επιλογή)
  • Azithromycin 1 g PO (μία δόση) ή 500 mg ημέρα 1, μετά 250 mg x4 ημέρες
  • Moxifloxacin 400 mg PO/ημέρα x7 ημέρες (εναλλακτικά)

Ειδικές Καταστάσεις

Εγκυμοσύνη:

  • Azithromycin 1 g PO (μία δόση) – ασφαλέστερη επιλογή
  • Θεραπεία αν συμπτωματική ή υψηλός κίνδυνος πρόωρου τοκετού

Πυελική Φλεγμονώδης Νόσος (PID):

  • Σύνθετα σχήματα που καλύπτουν πολλά παθογόνα
  • Doxycycline 100 mg x2/ημέρα + Metronidazole 500 mg x2/ημέρα x14 ημέρες
  • ± Ceftriaxone 500 mg IM (μία δόση) για κάλυψη γονόρροιας

🤰 Mycoplasma/Ureaplasma & Εγκυμοσύνη

Επιπλοκές στην Εγκυμοσύνη

Συνδέονται με:

  • ⚠️ Πρόωρος τοκετός
  • ⚠️ Πρόωρη ρήξη υμένων (PPROM)
  • ⚠️ Χοριοαμνιονίτιδα
  • ⚠️ Χαμηλό βάρος γέννησης
  • ⚠️ Μετά τοκετό ενδομητρίτιδα

Διαχείριση στην Εγκυμοσύνη

  • ❌ Screening ρουτίνας ΔΕΝ συνιστάται
  • ✅ Έλεγχος αν: Ιστορικό πρόωρου τοκετού, επαναλαμβανόμενες αποβολές, PPROM
  • ✅ Θεραπεία με Azithromycin (ασφαλής στην εγκυμοσύνη)
  • ⚠️ Doxycycline αντενδείκνυται στην εγκυμοσύνη

🛡️ Πρόληψη

  • Προφυλακτικό: Μείωση κινδύνου 80-90%
  • Μονογαμική σχέση με έλεγχο και των δύο
  • Έλεγχος πριν από εγκυμοσύνη (ομάδες κινδύνου)
  • Άμεση θεραπεία συμπτωματικών
  • ❌ Δεν υπάρχει εμβόλιο

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Με ανίχνευσαν Ureaplasma, πρέπει να θεραπευτώ;

Όχι αυτόματα. Αν δεν έχετε συμπτώματα και δεν είστε έγκυος με παράγοντες κινδύνου, δεν χρειάζεται θεραπεία.

2. Το Mycoplasma genitalium είναι ΣΜΝ;

Ναι. Μεταδίδεται σεξουαλικά και απαιτεί θεραπεία συντρόφου.

3. Μπορώ να έχω υγιές παιδί αν έχω Ureaplasma;

Ναι. Οι περισσότερες γυναίκες με Ureaplasma έχουν φυσιολογική εγκυμοσύνη. Θεραπεία μόνο αν συμπτωματική ή ιστορικό πρόωρου τοκετού.

4. Γιατί δεν έχω συμπτώματα αλλά βρέθηκε θετικό;

Το M. hominis και Ureaplasma είναι συχνά κομμενσάλια (φυσιολογική χλωρίδα) χωρίς να προκαλούν νόσο.

5. Πόσο διαρκεί η θεραπεία;

M. genitalium: 7-10 ημέρες + Test of Cure μετά 3-5 εβδομάδες.
M. hominis/Ureaplasma: 7-14 ημέρες (ToC όχι ρουτινισμένα).

🩺 Πότε Να Επισκεφτείτε Γιατρό

  • ✅ Αυξημένες κολπικές εκκρίσεις
  • Δυσουρία ή καψαλάδα
  • Κοιλιακός πόνος
  • Αποτυχία θεραπείας για ουρηθρίτιδα/τραχηλίτιδα
  • Ιστορικό πρόωρου τοκετού (planning εγκυμοσύνης)
  • ✅ Ο σύντροφος διαγνώστηκε με M. genitalium

📞 Επικοινωνία

Δρ. Ιωάννης Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας – Γυναικολόγος – Χειρουργός
Ειδικός στη Διαχείριση Mycoplasma & Ureaplasma

Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος

Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος

Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής

Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com

Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74

Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.

Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" - Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ