Σύνδρομο MRKH: Συγγενής Απουσία Μήτρας/Κόλπου – Διάγνωση & Υποστήριξη

8

📋 Περιεχόμενα

🧬 Τι είναι το Σύνδρομο MRKH;

Το Σύνδρομο Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser (MRKH) είναι μια σπάνια συγγενής ανωμαλία που εμφανίζεται σε 1 στις 4.500-5.000 γυναίκες.

Χαρακτηρίζεται από:

  • Απουσία ή ατελή ανάπτυξη μήτρας και κόλπου
  • Φυσιολογικές ωοθήκες (παράγουν ωάρια κανονικά)
  • Φυσιολογική ορμονική λειτουργία (εφηβεία, δευτερογενή χαρακτηριστικά)
  • Απουσία εμμήνου ρύσης (πρωτοπαθής αμηνόρροια)
Χαρακτηριστικό MRKH Σύνδρομο
Συχνότητα 1 στις 4.500-5.000 γυναίκες
Μήτρα Απούσα ή ατελής
Κόλπος Απών ή βραχύς
Ωοθήκες Φυσιολογικές
Ορμόνες Φυσιολογικές
Έμμηνος ρύση Απούσα
Δευτερογενή χαρακτηριστικά Φυσιολογικά (μαστοί, τριχοφυΐα)

🧪 Αίτια & Γενετική

Το σύνδρομο MRKH οφείλεται σε διαταραχή στην ανάπτυξη των Μüllerίων σωλήνων κατά την εμβρυϊκή περίοδο (6η-12η εβδομάδα κύησης).

Γενετικοί Παράγοντες

  • Γονίδια: Εμπλέκονται γονίδια όπως WNT4, HNF1B, LHX1
  • Κληρονομικότητα: Σπάνια κληρονομείται (συνήθως σποραδική)
  • Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Υπό διερεύνηση
Γονίδιο Λειτουργία Σύνδεση με MRKH
WNT4 Ανάπτυξη Müllerian σωλήνων Μεταλλάξεις → MRKH
HNF1B Ανάπτυξη νεφρών, αναπαραγωγικού Διαγραφές → MRKH + νεφρικές ανωμαλίες
LHX1 Διαφοροποίηση Müllerian Μεταλλάξεις → απουσία μήτρας

🩺 Συμπτώματα & Διάγνωση

Τα κυριότερα συμπτώματα που οδηγούν στη διάγνωση είναι:

Κλινικά Χαρακτηριστικά

  • Πρωτοπαθής αμηνόρροια (απουσία έμμηνου ρύσης στα 15-16 έτη)
  • Φυσιολογική εφηβεία: Ανάπτυξη μαστών, τριχοφυΐας
  • Κυκλικός πόνος (σε ορισμένες περιπτώσεις με ενδομητριακό ιστό)
  • Αδυναμία ερωτικής επαφής (λόγω απουσίας κόλπου)

Διαγνωστικές Εξετάσεις

  1. Κλινική Εξέταση: Απουσία κόλπου, φυσιολογικά εξωτερικά γεννητικά όργανα
  2. Υπερηχογράφημα: Απουσία μήτρας, φυσιολογικές ωοθήκες
  3. MRI: Ακριβέστερη απεικόνιση (χρυσό πρότυπο)
  4. Ορμονικές εξετάσεις: Φυσιολογικές (FSH, LH, οιστρογόνα)
  5. Καρυότυπος: 46,XX (φυσιολογικός γυναικείος)
  6. Νεφρικός υπέρηχος: Έλεγχος για νεφρικές ανωμαλίες (30% των περιπτώσεων)
Εξέταση Εύρημα στο MRKH
Κλινική εξέταση Απουσία κόλπου, φυσιολογικά εξωτερικά γεννητικά
Υπερηχογράφημα Απουσία μήτρας, φυσιολογικές ωοθήκες
MRI Ακριβής απεικόνιση μήτρας/κόλπου
Ορμόνες (FSH, LH, E2) Φυσιολογικές
Καρυότυπος 46,XX (φυσιολογικός)
Νεφρικός υπέρηχος 30% νεφρικές ανωμαλίες

📊 Τύποι MRKH

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι MRKH συνδρόμου:

Τύπος I (Απομονωμένο MRKH)

  • Συχνότητα: 60-70% των περιπτώσεων
  • Χαρακτηριστικά: Μόνο απουσία μήτρας/κόλπου
  • Ωοθήκες: Φυσιολογικές
  • Νεφροί: Φυσιολογικοί
  • Σκελετικό σύστημα: Φυσιολογικό

Τύπος II (MURCS Σύνδρομο)

  • Συχνότητα: 30-40% των περιπτώσεων
  • Χαρακτηριστικά: MRKH + άλλες ανωμαλίες
  • Νεφροί: Ανωμαλίες (30%):
    • Απουσία ενός νεφρού (νεφρική αγένεση)
    • Πέταλο νεφρός
    • Έκτοπος νεφρός
  • Σκελετικό (10-15%):
    • Σπονδυλικές ανωμαλίες
    • Σκολίωση
  • Καρδιά (σπάνια): Συγγενείς καρδιοπάθειες
Χαρακτηριστικό Τύπος I (Απομονωμένο) Τύπος II (MURCS)
Συχνότητα 60-70% 30-40%
Μήτρα/Κόλπος Απουσία Απουσία
Νεφρικές ανωμαλίες Όχι 30%
Σκελετικές ανωμαλίες Όχι 10-15%
Καρδιακές ανωμαλίες Όχι Σπάνια

💊 Θεραπευτικές Επιλογές

Η θεραπεία του MRKH στοχεύει στη δημιουργία λειτουργικού κόλπου για φυσιολογική ερωτική ζωή:

1️⃣ Μη Χειρουργικές Μέθοδοι

Διαστολή κόλπου (Vaginal Dilation)

  • Μέθοδος Frank: Χρήση διαστολέων (dilators) για σταδιακή επιμήκυνση
  • Διάρκεια: 15-30 λεπτά/ημέρα, 4-6 μήνες
  • Επιτυχία: 80-90%
  • Πλεονεκτήματα: Μη επεμβατική, χωρίς χειρουργείο
  • Μειονεκτήματα: Απαιτεί υπομονή, πειθαρχία

2️⃣ Χειρουργικές Μέθοδοι

Επέμβαση McIndoe (Skin Graft)

  • Τεχνική: Δημιουργία νέου κόλπου με μόσχευμα δέρματος
  • Επιτυχία: 85-95%
  • Διάρκεια νοσηλείας: 5-7 ημέρες
  • Ανάρρωση: 6-8 εβδομάδες

Λαπαροσκοπική Vecchietti (Davydov)

  • Τεχνική: Χρήση λαπαροσκοπίας + διάταση
  • Επιτυχία: 90-95%
  • Διάρκεια: 7-10 ημέρες διάταση
  • Πλεονεκτήματα: Γρήγορη, ελάχιστη νοσηλεία

Χρήση Περιτοναίου (Davydov)

  • Τεχνική: Δημιουργία κόλπου με περιτόναιο
  • Επιτυχία: 85-90%
  • Πλεονεκτήματα: Φυσική υγρασία κόλπου
Μέθοδος Επιτυχία Νοσηλεία Επεμβατικότητα
Διαστολή (Frank) 80-90% Δεν απαιτείται Μη επεμβατική
McIndoe (Skin Graft) 85-95% 5-7 ημέρες Χειρουργική
Vecchietti (Λαπαροσκοπική) 90-95% 1-2 ημέρες Ελάχιστα επεμβατική
Davydov (Περιτόναιο) 85-90% 3-5 ημέρες Χειρουργική

👶 Γονιμότητα & Μητρότητα

Οι γυναίκες με MRKH έχουν φυσιολογικές ωοθήκες και παράγουν ωάρια, αλλά δεν μπορούν να κυοφορήσουν φυσικά (απουσία μήτρας).

Επιλογές Μητρότητας

1️⃣ Παρένθετη Μητρότητα (Surrogacy)

  • Διαδικασία: IVF με δικά τους ωάρια + σπέρμα συντρόφου → μεταφορά σε παρένθετη μητέρα
  • Γενετικό παιδί: Ναι (βιολογικοί γονείς)
  • Νομική κατάσταση: Εξαρτάται από τη χώρα (στην Ελλάδα δεν επιτρέπεται νομικά)

2️⃣ Υιοθεσία

  • Επιλογή: Υιοθεσία βιολογικού ή τεχνητού παιδιού
  • Διαδικασία: Νομική διαδικασία

3️⃣ Μεταμόσχευση Μήτρας (Πειραματικό)

  • Κατάσταση: Πειραματικό στάδιο, λίγες επιτυχίες παγκοσμίως
  • Κίνδυνοι: Απόρριψη μοσχεύματος, ανοσοκαταστολή
  • Μέλλον: Υποσχόμενη τεχνολογία
Επιλογή Γενετικό Παιδί Νομική Κατάσταση (Ελλάδα) Διαθεσιμότητα
Surrogacy Ναι Δεν επιτρέπεται Εξωτερικό
Υιοθεσία Όχι Νόμιμη Ελλάδα
Μεταμόσχευση Μήτρας Ναι Πειραματικό Σπάνια

💚 Ψυχολογική Υποστήριξη

Η διάγνωση MRKH μπορεί να είναι ψυχολογικά επώδυνη, ιδιαίτερα για εφήβους κορίτσια. Η υποστήριξη είναι απαραίτητη:

Ψυχολογικές Επιπτώσεις

  • Άρνηση ταυτότητας: “Δεν είμαι πλήρης γυναίκα”
  • Θλίψη, κατάθλιψη
  • Άγχος για ερωτική ζωή
  • Φόβος απόρριψης από σύντροφο
  • Θυμός, απογοήτευση για την αδυναμία μητρότητας

Στήριξη

  • Ψυχοθεραπεία: Ατομική ή ομαδική
  • Ομάδες υποστήριξης: Συνάντηση με άλλες γυναίκες με MRKH
  • Συμβουλευτική ζευγαριού: Στήριξη συντρόφου
  • Οικογενειακή στήριξη: Εκπαίδευση γονέων

❓ Συχνές Ερωτήσεις

Πώς ανακαλύπτεται το MRKH;

Συνήθως στην εφηβεία (15-16 ετών) όταν η έμμηνος ρύση δεν εμφανίζεται (πρωτοπαθής αμηνόρροια).

Μπορώ να έχω φυσιολογική ερωτική ζωή;

Ναι. Με διαστολή κόλπου ή χειρουργική δημιουργία λειτουργικού κόλπου, η ερωτική ζωή μπορεί να είναι πλήρως φυσιολογική.

Θα μπορέσω να γίνω μητέρα;

Ναι**, με παρένθετη μητρότητα (surrogacy) ή υιοθεσία. Οι ωοθήκες είναι φυσιολογικές, άρα μπορείτε να έχετε βιολογικό παιδί.

Το MRKH κληρονομείται;

Σπάνια. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι σποραδικό (δεν κληρονομείται).

Χρειάζομαι ορμονική αγωγή;

Όχι. Οι ωοθήκες λειτουργούν φυσιολογικά και παράγουν οιστρογόνα.

Υπάρχει θεραπεία;

Δεν υπάρχει “θεραπεία” για αναδημιουργία μήτρας, αλλά η δημιουργία λειτουργικού κόλπου είναι εφικτή με μη χειρουργικές ή χειρουργικές μεθόδους.

📞 Επικοινωνία

Δρ. Ιωάννης Δημητρακόπουλος
Γυναικολόγος – Μαιευτήρας | Χειρουργός

📍 Διεύθυνση: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196, Γλυφάδα 166 74, Αθήνα
📞 Τηλέφωνο: 210 6716126
📱 Κινητό: 6985 64 64 10
✉️ Email: info@dr-dimitrakopoulos.com
🌐 Website: dr-dimitrakopoulos.com

Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος

Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος

Μάστερ Αισθητικής Ιατρικής - Αναίμακτης Αισθητικής Γυναικολογίας - Αναγεννητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής

Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10 e-mail ikdmd@hotmail.com

Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74

Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.

Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" - Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουργικής (SAMNAS)

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ