Μαστογραφία: Πότε και Γιατί Χρειάζεται

Μαστογραφία: Προληπτικός Έλεγχος Μαστού

Η μαστογραφία είναι μια ακτινογραφία του μαστού που χρησιμοποιείται για τον έλεγχο και τη διάγνωση καρκίνου του μαστού. Είναι το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για την πρώιμη ανίχνευση.

Τύποι Μαστογραφίας

1. Προληπτική (Screening) Μαστογραφία

• Για ασυμπτωματικές γυναίκες
• Τακτικός έλεγχος
• 2 λήψεις ανά μαστό

2. Διαγνωστική Μαστογραφία

• Όταν υπάρχουν συμπτώματα
• Περισσότερες λήψεις
• Στοχευμένη εξέταση συγκεκριμένης περιοχής

Πότε να Κάνετε Μαστογραφία

Οδηγίες Ηλικίας

• 40-44 ετών: Προαιρετική ετήσια μαστογραφία
• 45-54 ετών: Ετήσια μαστογραφία συνιστάται
• 55+ ετών: Κάθε 1-2 χρόνια

Σημείωση: Οι οδηγίες ποικίλλουν. Συζητήστε με τον γιατρό σας.

Υψηλός Κίνδυνος

Νωρίτερη έναρξη (30-35 ετών) αν έχετε:

• Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου μαστού
• Γενετικές μεταλλάξεις (BRCA1/2)
• Ιστορικό ακτινοβολίας στο στήθος
• Προηγούμενος καρκίνος μαστού

Πώς Γίνεται η Εξέταση

1. Ο μαστός τοποθετείται μεταξύ δύο πλακών
2. Οι πλάκες συμπιέζουν τον μαστό για λίγα δευτερόλεπτα
3. Λαμβάνονται ακτινογραφίες από διάφορες γωνίες
4. Διαδικασία διαρκεί περίπου 20 λεπτά

Προετοιμασία

• Αποφύγετε: Αποσμητικά, αντιιδρωτικά, πούδρες την ημέρα της εξέτασης
• Καλύτερη περίοδος: 1 εβδομάδα μετά την έμμηνο ρύση (μαστοί λιγότερο ευαίσθητοι)
• Ενημερώστε: Για προηγούμενες μαστογραφίες, χειρουργεία, εμφυτεύματα
• Φορέστε: Ρούχα δύο κομματιών για ευκολία

Αποτελέσματα

Φυσιολογικό

Δεν ανιχνεύτηκαν ύποπτες αλλαγές.

Ανώμαλο

Ανιχνεύτηκαν αλλαγές που χρειάζονται περαιτέρω εξέταση:

• Μάζες ή όγκοι
• Αποτιτανώσεις
• Ασύμμετρες περιοχές
• Πυκνότητα ιστού

Σημείωση: Ένα ανώμαλο αποτέλεσμα ΔΕΝ σημαίνει απαραίτητα καρκίνο! Πολλές αλλαγές είναι καλοήθεις.

Περαιτέρω Εξετάσεις

• Πρόσθετες μαστογραφικές λήψεις
• Υπερηχογραφία μαστού: Διάκριση κύστεων από συμπαγείς όγκους
• MRI μαστού: Για υψηλού κινδύνου γυναίκες
• Βιοψία: Λήψη δείγματος ιστού για μικροσκοπική εξέταση

Πλεονεκτήματα

• Πρώιμη ανίχνευση αυξάνει επιβίωση
• Ανιχνεύει καρκίνο 1-3 χρόνια πριν ψηλαφηθεί
• Επιτρέπει λιγότερο επιθετικές θεραπείες
• Μειώνει θνησιμότητα κατά 20-40%

Περιορισμοί

• Ψευδώς θετικά: Περίπου 10% χρειάζονται επανεξέταση
• Ψευδώς αρνητικά: Μικρό ποσοστό καρκίνων μπορεί να μην ανιχνευθεί
• Πυκνός μαστικός ιστός: Δυσκολεύει την ανίχνευση
• Υπερδιάγνωση: Ανίχνευση αργά αναπτυσσόμενων καρκίνων

Είναι Επώδυνη;

Η συμπίεση μπορεί να προκαλέσει δυσφορία ή ελαφρύ πόνο, αλλά διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα. Ο πόνος μειώνεται αν κάνετε την εξέταση μετά την περίοδο.

Ακτινοβολία

Η μαστογραφία χρησιμοποιεί χαμηλές δόσεις ακτινοβολίας. Το όφελος της πρώιμης ανίχνευσης υπερτερεί σημαντικά του μικρού κινδύνου.

Νεότερες Τεχνολογίες

Τομοσύνθεση (3D Mammography)

• Λαμβάνει πολλαπλές εικόνες σε φέτες
• Υψηλότερη ακρίβεια
• Λιγότερα ψευδώς θετικά
• Ειδικά χρήσιμη για πυκνούς μαστούς

Συχνές Ερωτήσεις

1. Πόσο συχνά χρειάζομαι μαστογραφία;

Οι περισσότερες γυναίκες χρειάζονται μαστογραφία κάθε 1-2 χρόνια από τα 40-50 έτη. Γυναίκες υψηλού κινδύνου μπορεί να χρειάζονται νωρίτερη έναρξη και πιο συχνούς ελέγχους.

2. Χρειάζομαι μαστογραφία αν έχω εμφυτεύματα;

Ναι! Ενημερώστε τον τεχνικό για τα εμφυτεύματα. Θα χρειαστούν επιπλέον λήψεις και ειδική τεχνική για να απεικονιστεί όλος ο ιστός.

3. Μπορώ να κάνω μαστογραφία κατά την εγκυμοσύνη;

Συνήθως αποφεύγεται, αλλά μπορεί να γίνει με προστατευτική ποδιά αν είναι απαραίτητο. Ο υπέρηχος είναι προτιμότερος κατά την εγκυμοσύνη.

4. Τι σημαίνει πυκνός μαστικός ιστός;

Σημαίνει ότι έχετε περισσότερο αδενικό και συνδετικό ιστό και λιγότερο λίπος. Ο πυκνός ιστός δυσκολεύει την ανάγνωση μαστογραφίας και αυξάνει ελαφρώς τον κίνδυνο καρκίνου. Μπορεί να χρειαστεί υπερηχογραφία ή MRI.

5. Αρκεί η αυτοεξέταση μαστού;

Όχι! Η αυτοεξέταση είναι χρήσιμη για επίγνωση, αλλά ΔΕΝ αντικαθιστά τη μαστογραφία. Η μαστογραφία ανιχνεύει μικρούς καρκίνους που δεν μπορούν να ψηλαφηθούν.