Υδροσάλπιγγα (Hydrosalpinx): Διάγνωση & Θεραπεία

🔍 Τι Είναι η Υδροσάλπιγγα;

Η υδροσάλπιγγα είναι μια γυναικολογική πάθηση που χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση υγρού στις σάλπιγγες (τους σωλήνες που συνδέουν τις ωοθήκες με τη μήτρα). Το όνομα προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις “ύδωρ” (νερό) και “σάλπιγξ” (σωλήνας).

Η πάθηση προκύπτει όταν οι σάλπιγγες φράζουν στο άκρο που είναι κοντά στην ωοθήκη (φιμβριακό άκρο), εμποδίζοντας τη φυσιολογική λειτουργία μεταφοράς του ωαρίου προς τη μήτρα. Το υγρό που συσσωρεύεται μπορεί να είναι:

• Διαυγές (ορώδες): Απλό υγρό χωρίς μόλυνση
• Θολό (πυώδες): Υγρό με πύο, που υποδηλώνει λοίμωξη
• Αιμορραγικό: Σε περιπτώσεις ενδομητρίωσης

🧬 Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου

Κύρια Αίτια

1. Λοιμώξεις

• Χλαμύδια (Chlamydia trachomatis): Η πιο συχνή αιτία – υπεύθυνη για 30-40% των περιπτώσεων
• Γονόκοκκος (Neisseria gonorrhoeae): Δεύτερη συχνότερη αιτία
• Φυματίωση: Σε ενδημικές περιοχές
• Άλλοι μικροοργανισμοί: E. coli, Bacteroides, Streptococcus

2. Φλεγμονώδης Νόσος Πυέλου (PID)

Η PID είναι μια από τις κυριότερες αιτίες υδροσάλπιγγας. Στατιστικά:

• 10-40% των περιπτώσεων PID οδηγούν σε βλάβη σαλπίγγων
• Επαναλαμβανόμενα επεισόδια PID αυξάνουν τον κίνδυνο κατά 3-5 φορές
• Χρόνια PID προκαλεί ουλώδεις ιστούς και συμφύσεις

3. Προηγούμενες Χειρουργικές Επεμβάσεις

• Κοιλιακή χειρουργική (π.χ. σκωληκοειδεκτομή, κύστεις ωοθηκών)
• Εξωμήτρια κύηση με χειρουργική αντιμετώπιση
• Χειρουργική λαπαροσκόπηση
• Διαγνωστικός καθετηριασμός

4. Ενδομητρίωση

Η ενδομητρίωση μπορεί να προκαλέσει:

• Φλεγμονή στις σάλπιγγες
• Αιμορραγία εντός των σαλπίγγων
• Συμφύσεις και ουλές
• Απόφραξη των σαλπίγγων

Παράγοντες Κινδύνου

⚠️ Συμπτώματα

Συχνά Συμπτώματα

Πολλές γυναίκες με υδροσάλπιγγα είναι ασυμπτωματικές! Όταν υπάρχουν συμπτώματα, περιλαμβάνουν:

• Χρόνιος πυελικός πόνος: Βαρύτητα ή άλγος στην κάτω κοιλιά
• Υπογονιμότητα: Δυσκολία σύλληψης (συχνά η πρώτη ένδειξη)
• Έκκριση από τον κόλπο: Υδαρής ή βλεννώδης
• Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή: Βαθειά δυσπαρευνία
• Ακανόνιστες περίοδοι: Αλλαγές στην έμμηνο ρύση
• Πόνος στην οσφυϊκή χώρα: Ακτινοβολία προς τη μέση

Σοβαρά Συμπτώματα (απαιτούν άμεση ιατρική βοήθεια)

🔬 Διάγνωση

1. Κλινική Εξέταση

• Ιστορικό: Συμπτώματα, ιστορικό λοιμώξεων, χειρουργικές επεμβάσεις
• Γυναικολογική εξέταση: Πόνος στην ψηλάφηση, αυξημένος όγκος παρασαλπιγγικά
• Εξέταση λεκάνης: Έλεγχος για μάζες ή ευαισθησία

2. Απεικονιστικές Εξετάσεις

α) Υπερηχογράφημα Λεκάνης (πρώτη επιλογή)

• Ευαισθησία: 85-95%
• Δείχνει: Διατεταμένες σάλπιγγες με υγρό
• Μορφή: “Σωληνοειδής” ή “σωσιβοειδής” δομή
• Κόστος: Σχετικά χαμηλό, μη επεμβατική

β) Υστεροσαλπιγγογραφία (HSG)

• Ευαισθησία: 65-80%
• Χρήση: Έλεγχος γονιμότητας
• Δείχνει: Απόφραξη σαλπίγγων, διαχυτότητα
• Περιορισμοί: Μπορεί να προκαλέσει ψευδώς θετικά

γ) Μαγνητική Τομογραφία (MRI)

• Ευαισθησία: 95-100%
• Πλεονεκτήματα: Εξαιρετική λεπτομέρεια, διαφορική διάγνωση
• Μειονεκτήματα: Υψηλό κόστος, μεγαλύτερος χρόνος

δ) Λαπαροσκόπηση (χρυσός κανόνας)

• Ευαισθησία: 100%
• Επιτρέπει: Άμεση οπτική επιβεβαίωση, βιοψία, θεραπεία
• Χρήση: Όταν άλλες μέθοδοι είναι ασαφείς

3. Εργαστηριακές Εξετάσεις

• Καλλιέργειες: Έλεγχος για Chlamydia, Gonorrhea
• Γενική αίματος: Λευκά αιμοσφαίρια (σημάδι λοίμωξης)
• CRP/ESR: Δείκτες φλεγμονής
• Τεστ εγκυμοσύνης: Αποκλεισμός εξωμήτριας κύησης

💊 Θεραπεία

Συντηρητική Θεραπεία (Αντιβιοτικά)

Πότε χρησιμοποιείται:

• Οξεία φάση με λοίμωξη
• Ήπια συμπτώματα
• Πρώτο επεισόδιο

Σχήματα αντιβιοτικών:

Χειρουργική Θεραπεία

1. Σαλπιγγοστομία (Neosalpingostomy)

• Τι είναι: Δημιουργία νέου ανοίγματος στη σάλπιγγα
• Ποσοστό επιτυχίας: 20-30% φυσική κύηση
• Πλεονεκτήματα: Διατήρηση σάλπιγγας
• Μειονεκτήματα: Υψηλός κίνδυνος υποτροπής (50-60%)

2. Σαλπιγγεκτομή (Salpingectomy)

• Τι είναι: Πλήρης αφαίρεση της σάλπιγγας
• Ενδείξεις: Σοβαρή βλάβη, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, προετοιμασία για IVF
• Πλεονεκτήματα: Μειώνει κίνδυνο εξωμήτριας κύησης, βελτιώνει επιτυχία IVF
• Μειονεκτήματα: Μόνιμη απώλεια σάλπιγγας

3. Λαπαροσκοπική Χειρουργική

• Προτιμότερη μέθοδος: Μικρότερο τραύμα, ταχύτερη ανάρρωση
• Διάρκεια: 30-90 λεπτά
• Παραμονή στο νοσοκομείο: 1-2 ημέρες
• Επιστροφή στις δραστηριότητες: 1-2 εβδομάδες

Θεραπεία Υπογονιμότητας

Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF)

• Ποσοστό επιτυχίας: 30-40% ανά κύκλο
• Πλεονεκτήματα: Παράκαμψη προβλήματος σαλπίγγων
• Προαπαιτούμενα: Σαλπιγγεκτομή για βελτίωση ποσοστών επιτυχίας
• Κόστος: €3.000-€6.000 ανά κύκλο στην Ελλάδα

🛡️ Πρόληψη

❓ Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Μπορώ να μείνω έγκυος με υδροσάλπιγγα;

Η φυσική σύλληψη είναι δυσκολότερη αλλά όχι αδύνατη. Εάν μία σάλπιγγα είναι υγιής, υπάρχει περίπου 40-50% πιθανότητα σύλληψης. Η IVF είναι συχνά η καλύτερη επιλογή με ποσοστά επιτυχίας 30-40% ανά κύκλο.

Πώς επηρεάζει η υδροσάλπιγγα την IVF;

Η υδροσάλπιγγα μειώνει τα ποσοστά επιτυχίας IVF κατά 50% λόγω του τοξικού υγρού που ρέει στη μήτρα. Η σαλπιγγεκτομή πριν την IVF διπλασιάζει την επιτυχία.

Είναι επικίνδυνη η υδροσάλπιγγα;

Η υδροσάλπιγγα δεν είναι άμεσα επικίνδυνη, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε:

• Χρόνιο πόνο
• Υπογονιμότητα
• Αυξημένο κίνδυνο εξωμήτριας κύησης (6-10 φορές)
• Επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις

Πόσο καιρό χρειάζεται για ανάρρωση μετά τη χειρουργική επέμβαση;

Λαπαροσκόπηση:

• Επιστροφή στο σπίτι: 1-2 ημέρες
• Ελαφριές δραστηριότητες: 3-7 ημέρες
• Πλήρης ανάρρωση: 2-4 εβδομάδες

Ανοικτή χειρουργική:

• Παραμονή στο νοσοκομείο: 3-5 ημέρες
• Πλήρης ανάρρωση: 4-6 εβδομάδες

Πότε πρέπει να επισκεφτώ γιατρό;

Επικοινωνήστε άμεσα αν έχετε:

• Χρόνιο πυελικό πόνο
• Δυσκολία σύλληψης για >12 μήνες
• Ακανόνιστη ή επώδυνη έμμηνο ρύση
• Ιστορικό PID ή STIs
• Ασυνήθιστη κολπική έκκριση