Εξωμήτρια Κύηση – Συμπτώματα & Επείγουσα Αντιμετώπιση

Τι είναι η Εξωμήτρια Κύηση;

Η εξωμήτρια κύηση (ectopic pregnancy) είναι μια σοβαρή επιπλοκή της εγκυμοσύνης όπου το γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτεύεται και αναπτύσσεται εκτός της κοιλότητας της μήτρας. Στις περισσότερες περιπτώσεις (95%), η εμφύτευση γίνεται στη σάλπιγγα (σαλπιγγική κύηση), αλλά μπορεί να συμβεί και στην ωοθήκη, την κοιλιά, ή τον τράχηλο της μήτρας.

Η εξωμήτρια κύηση δεν μπορεί να εξελιχθεί σε φυσιολογική κύηση και απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση λόγω κινδύνου ρήξης και εσωτερικής αιμορραγίας.

Επίπτωση

• Εμφανίζεται σε 1-2% των εγκυμοσύνων
• Αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου στο πρώτο τρίμηνο της κύησης
• Υψηλότερος κίνδυνος σε γυναίκες 35-44 ετών

Παράγοντες Κινδύνου

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως στις 6-8 εβδομάδες μετά την τελευταία περίοδο. Ορισμένες γυναίκες μπορεί να μην έχουν συμπτώματα αρχικά.

Κοινά Συμπτώματα

• Κοιλιακός πόνος (συνήθως μονόπλευρος, αιχμηρός ή σπαστικός)
• Καθυστέρηση περιόδου ή ελαφρά αιμορραγία
• Κολπική αιμορραγία (συχνά πιο ελαφριά από φυσιολογική περίοδο)
• Πόνος στον ώμο (λόγω αιμορραγίας που ερεθίζει το διάφραγμα)
• Ναυτία/εμετός
• Ζάλη ή λιποθυμία

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται με συνδυασμό:

1. Κλινική Εξέταση

• Ιστορικό (συμπτώματα, παράγοντες κινδύνου)
• Ψηλάφηση κοιλιάς και πυέλου

2. Εργαστηριακές Εξετάσεις

• β-hCG (ορμόνη κύησης):
  • Στη φυσιολογική κύηση διπλασιάζεται κάθε 48 ώρες
  • Στην εξωμήτρια κύηση αυξάνεται πιο αργά
• Προγεστερόνη: Χαμηλά επίπεδα υποδηλώνουν μη βιώσιμη κύηση

3. Απεικονιστικές Εξετάσεις

• Διακολπικό υπερηχογράφημα:
  • Χρυσός κανόνας διάγνωσης
  • Ανίχνευση γεστατιακού σάκου εκτός μήτρας
  • Αποκλεισμός ενδομήτριας κύησης
• Λαπαροσκόπηση: Σε αμφίβολες περιπτώσεις

Θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από:

• Την τοποθεσία και το μέγεθος της εξωμήτριας κύησης
• Τα επίπεδα β-hCG
• Την ύπαρξη ρήξης
• Την αιμοδυναμική σταθερότητα της ασθενούς

1. Φαρμακευτική Θεραπεία (Μεθοτρεξάτη)

Ενδείξεις:

• Πρώιμη, μη ρηγμένη εξωμήτρια κύηση
• β-hCG <5000 mIU/mL
• Γεστατιακός σάκος <3.5 cm
• Απουσία καρδιακής δραστηριότητας εμβρύου
• Αιμοδυναμική σταθερότητα

Πλεονεκτήματα:

• Αποφυγή χειρουργείου
• Διατήρηση γονιμότητας

Μειονεκτήματα:

• Απαιτεί παρακολούθηση για εβδομάδες
• Πιθανότητα αποτυχίας (5-10%)

2. Χειρουργική Θεραπεία

Λαπαροσκοπική Χειρουργική

Η προτιμώμενη μέθοδος σε σταθερές ασθενείς:

• Σαλπιγγεκτομή: Αφαίρεση σάλπιγγας (σε ρήξη ή σοβαρή βλάβη)
• Σαλπιγγοτομή: Διατήρηση σάλπιγγας (αν είναι εφικτό)

Επείγουσα Λαπαροτομία

Σε περίπτωση:

• Ρήξης με αιμοδυναμική αστάθεια
• Μαζικής εσωτερικής αιμορραγίας

Πρόγνωση & Γονιμότητα

Μετά από εξωμήτρια κύηση:

• 60-70% των γυναικών επιτυγχάνουν μελλοντική ενδομήτρια κύηση
• 10-25% κίνδυνος επανεμφάνισης εξωμήτριας κύησης
• 20-30% κίνδυνος υπογονιμότητας

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Μπορώ να αποφύγω την εξωμήτρια κύηση;

Δεν μπορεί να προληφθεί πλήρως, αλλά μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο με:

• Προστασία από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (χρήση προφυλακτικού)
• Διακοπή καπνίσματος
• Έγκαιρη αντιμετώπιση φλεγμονώδων νόσων πυέλου

2. Πώς θα ξέρω αν έχω εξωμήτρια κύηση;

Τα κύρια σημάδια είναι: πόνος στην κοιλιά, καθυστέρηση περιόδου με ελαφρά αιμορραγία, και θετικό τεστ εγκυμοσύνης. Επισκεφθείτε άμεσα γιατρό.

3. Μπορεί η εξωμήτρια κύηση να μετακινηθεί στη μήτρα;

Όχι. Μόλις το ωάριο εμφυτευθεί εκτός της μήτρας, δεν μπορεί να μετακινηθεί.

4. Πόσο σύντομα μπορώ να προσπαθήσω ξανά για παιδί;

Συνιστάται αναμονή:

• 3 μήνες μετά από φαρμακευτική θεραπεία (μεθοτρεξάτη)
• 1-2 κύκλους μετά από χειρουργική θεραπεία

5. Θα μπορέσω να μείνω έγκυος μετά από εξωμήτρια κύηση;

Ναι! Η πλειοψηφία των γυναικών (60-70%) έχουν επιτυχή μελλοντική κύηση. Η γονιμότητα εξαρτάται από την κατάσταση των σαλπίγγων.

6. Η εξωμήτρια κύηση μπορεί να επαναληφθεί;

Υπάρχει 10-25% κίνδυνος επανεμφάνισης. Γι’ αυτό είναι σημαντική η πρώιμη παρακολούθηση σε μελλοντικές κυήσεις.

Σύνοψη

Η εξωμήτρια κύηση είναι σοβαρή επιπλοκή που απαιτεί άμεση διάγνωση και θεραπεία. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση προλαμβάνει σοβαρές επιπλοκές και διατηρεί τη μελλοντική γονιμότητα. Αν υποπτεύεστε εξωμήτρια κύηση, επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό.