Ενδομητρίωση – Διάγνωση & Σύγχρονες Θεραπείες

Τι είναι η Ενδομητρίωση;

Η ενδομητρίωση είναι μια χρόνια γυναικολογική πάθηση όπου ιστός όμοιος με τον ενδομήτριο (το εσωτερικό επίστρωμα της μήτρας) αναπτύσσεται εκτός της μήτρας. Αυτός ο ιστός μπορεί να βρεθεί στις ωοθήκες, τις σάλπιγγες, το περιτόναιο, και πιο σπάνια σε άλλα όργανα.

Επηρεάζει περίπου 1 στις 10 γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και είναι μία από τις κύριες αιτίες χρόνιου πυελικού άλγους και υπογονιμότητας.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα ποικίλλουν σημαντικά, και ορισμένες γυναίκες μπορεί να μην έχουν καθόλου:

Κύρια Συμπτώματα

• Δυσμηνόρροια (έντονος πόνος κατά την περίοδο)
• Χρόνιος πυελικός πόνος
• Διαστραγγαλισμός (πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή)
• Υπογονιμότητα (30-50% των γυναικών με ενδομητρίωση)
• Δυσκοιλιότητα ή διάρροια κατά την περίοδο
• Επώδυνη ούρηση ή αιματουρία
• Κόπωση και εξάντληση

Διάγνωση

Η διάγνωση της ενδομητρίωσης απαιτεί συνδυασμό κλινικών, απεικονιστικών και χειρουργικών μεθόδων:

Διαγνωστικές Εξετάσεις

1. Κλινική Εξέταση: Ψηλάφηση οζιδίων ή ευαισθησίας
2. Υπερηχογράφημα: Εντοπισμός ενδομητριωματικών κύστεων (σοκολατοκύστεις)
3. MRI: Καλύτερη απεικόνιση βαθιάς ενδομητρίωσης
4. Λαπαροσκόπηση: Χρυσός κανόνας διάγνωσης (επιτρέπει βιοψία)
5. CA-125: Δείκτης αίματος (όχι ειδικός, αλλά χρήσιμος)

Θεραπευτικές Επιλογές

Φαρμακευτική Αγωγή

• NSAIDs (αντιφλεγμονώδη): Για τον πόνο
• Ορμονικά Αντισυλληπτικά: Μειώνουν την ανάπτυξη του ιστού
• GnRH Agonists: Προκαλούν προσωρινή εμμηνόπαυση
• Προγεσταγόνα: Μειώνουν τον πόνο και τη φλεγμονή

Χειρουργική Θεραπεία

Ενδείκνυται όταν η φαρμακευτική αγωγή αποτυγχάνει ή σε σοβαρές περιπτώσεις:

• Λαπαροσκοπική Εξαίρεση: Αφαίρεση εστιών ενδομητρίωσης
• Υστερεκτομή: Σε ακραίες περιπτώσεις (τελευταία λύση)

Ενδομητρίωση & Εγκυμοσύνη

Η ενδομητρίωση είναι μία από τις κύριες αιτίες υπογονιμότητας, αλλά η εγκυμοσύνη είναι δυνατή με:

• Χειρουργική αποκατάσταση ανατομίας
• Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF): Η πιο αποτελεσματική μέθοδος σε μέτρια-σοβαρή ενδομητρίωση
• Ενδομήτρια Σπερματέγχυση (IUI): Σε ήπιες περιπτώσεις

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Η ενδομητρίωση είναι καρκίνος;

Όχι. Η ενδομητρίωση είναι μια καλοήθης πάθηση, αν και μπορεί να προκαλέσει χρόνια προβλήματα. Η πιθανότητα εξαλλαγής σε καρκίνο είναι πολύ σπάνια (<1%).

2. Μπορεί να θεραπευτεί οριστικά;

Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, αλλά τα συμπτώματα μπορούν να ελεγχθούν με φαρμακευτική αγωγή, χειρουργική ή συνδυασμό. Η εμμηνόπαυση συνήθως βελτιώνει τα συμπτώματα.

3. Η ενδομητρίωση κληρονομείται;

Υπάρχει γενετική προδιάθεση. Αν μια συγγενής α’ βαθμού (μητέρα, αδελφή) έχει ενδομητρίωση, ο κίνδυνος αυξάνεται 7-10 φορές.

4. Τι διατροφή βοηθά;

Συνιστάται:

• Περισσότερα φρούτα, λαχανικά, ψάρι (Ω-3)
• Λιγότερο κόκκινο κρέας και τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε trans fats
• Αποφυγή αλκοόλ και καφεΐνης

5. Η ενδομητρίωση επιδεινώνεται με τον καιρό;

Ναι, μπορεί να είναι προοδευτική, ιδίως αν δεν αντιμετωπιστεί. Γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία είναι κρίσιμη.

6. Μπορώ να ασκούμαι με ενδομητρίωση;

Ναι! Η ήπια-μέτρια άσκηση (γιόγκα, περπάτημα, κολύμβηση) μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του πόνου και της φλεγμονής.

Σύνοψη

Η ενδομητρίωση είναι μια χρόνια πάθηση που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής. Η έγκαιρη διάγνωση και η εξατομικευμένη θεραπεία μπορούν να ελέγξουν τα συμπτώματα και να βελτιώσουν τη γονιμότητα.