Εμμηνόπαυση: Συμπτώματα, Αλλαγές και Διαχείριση

Εμμηνόπαυση: Η Φυσιολογική Μετάβαση

Η εμμηνόπαυση είναι το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου της γυναίκας, όταν οι ωοθήκες σταματούν να παράγουν ωάρια και τα επίπεδα των ορμονών μειώνονται. Συμβαίνει συνήθως μεταξύ 45-55 ετών, με μέση ηλικία τα 51 έτη.

Στάδια της Εμμηνόπαυσης

1. Περιεμμηνόπαυση

Η μεταβατική περίοδος που προηγείται της εμμηνόπαυσης (2-10 χρόνια). Τα οιστρογόνα αρχίζουν να ποικίλλουν.

2. Εμμηνόπαυση

Επισήμως διαγιγνώσκεται όταν η γυναίκα δεν έχει έμμηνο ρύση για 12 συνεχόμενους μήνες.

3. Μετεμμηνόπαυση

Η περίοδος μετά την εμμηνόπαυση, που διαρκεί όλη την υπόλοιπη ζωή.

Συμπτώματα

Αγγειοκινητικά

• Έξαψη: Ξαφνικό αίσθημα ζέστης στο πρόσωπο και το στήθος
• Νυχτερινή εφίδρωση: Έντονη εφίδρωση κατά τη διάρκεια του ύπνου
• Αίσθημα ζάλης
• Ταχυκαρδία

Ουρογεννητικά

• Κολπική ξηρότητα και ατροφία
• Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή
• Ουρική ακράτεια
• Επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις

Ψυχολογικά

• Διακυμάνσεις διάθεσης
• Ευερεθιστότητα
• Άγχος και κατάθλιψη
• Δυσκολία συγκέντρωσης
• Προβλήματα μνήμης

Φυσικά

• Αύξηση βάρους
• Μείωση μυϊκής μάζας
• Πόνοι στις αρθρώσεις
• Απώλεια ελαστικότητας δέρματος
• Τριχόπτωση
• Μαστική ατροφία

Μακροχρόνιες Επιπτώσεις

Οστεοπόρωση

Η μείωση οιστρογόνων επιταχύνει την απώλεια οστικής μάζας, αυξάνοντας τον κίνδυνο καταγμάτων.

Καρδιαγγειακά Νοσήματα

Μετά την εμμηνόπαυση, ο κίνδυνος καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού αυξάνεται.

Διαχείριση και Θεραπεία

1. Ορμονική Υποκατάσταση (HRT)

Η πιο αποτελεσματική θεραπεία για συμπτώματα:

• Οιστρογόνα: Μειώνουν έξαψη, ξηρότητα, οστεοπόρωση
• Προγεστερόνη: Προστατεύει το ενδομήτριο
• Μορφές: Χάπια, επιθέματα, κρέμες, δακτύλιοι

Πλεονεκτήματα: Ανακούφιση συμπτωμάτων, προστασία οστών
Κίνδυνοι: Αυξημένος κίνδυνος θρομβώσεων, καρκίνου μαστού (με μακροχρόνια χρήση)

2. Μη Ορμονικές Θεραπείες

• Αντικαταθλιπτικά SSRI: Για έξαψη και διάθεση
• Gabapentin: Για έξαψη
• Κολπικά ενυδατικά: Για ξηρότητα
• Διφωσφονικά: Για οστεοπόρωση

3. Αλλαγές Τρόπου Ζωής

• Δίαιτα: Πλούσια σε ασβέστιο, βιταμίνη D, φυτοοιστρογόνα (σόγια)
• Άσκηση: Αερόβια και αντιστάσεων για οστά και καρδιά
• Διακοπή καπνίσματος
• Μείωση αλκοόλ και καφεΐνης
• Διαχείριση άγχους: Γιόγκα, διαλογισμός

Συχνές Ερωτήσεις

1. Πότε θα ξεκινήσει η εμμηνόπαυση;

Η μέση ηλικία είναι 51 έτη, αλλά μπορεί να συμβεί οποτεδήποτε μεταξύ 45-55 ετών. Γενετικοί παράγοντες, κάπνισμα και ορισμένες ιατρικές θεραπείες μπορούν να επηρεάσουν το χρόνο.

2. Μπορώ να μείνω έγκυος κατά την περιεμμηνόπαυση;

Ναι, είναι δυνατό! Η γονιμότητα μειώνεται αλλά δεν εξαλείφεται μέχρι να περάσουν 12 μήνες χωρίς περίοδο. Συνιστάται αντισύλληψη.

3. Η ορμονική θεραπεία είναι ασφαλής;

Για τις περισσότερες γυναίκες, τα οφέλη ξεπερνούν τους κινδύνους, ειδικά αν ξεκινήσει στην περιεμμηνόπαυση. Η απόφαση πρέπει να είναι εξατομικευμένη με τον γιατρό.

4. Πόσο διαρκούν τα συμπτώματα;

Η διάρκεια ποικίλλει. Τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν από λίγους μήνες έως πολλά χρόνια. Η μέση διάρκεια είναι 4-5 χρόνια, αλλά ορισμένες γυναίκες έχουν συμπτώματα για 10+ χρόνια.

5. Η έγκαιρη εμμηνόπαυση είναι κακή;

Η πρώιμη εμμηνόπαυση (πριν τα 40) αυξάνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης και καρδιοπάθειας. Συνιστάται ιατρική παρακολούθηση και ενδεχομένως ορμονική θεραπεία.