Διαβήτης Κύησης: Διάγνωση και Διαχείριση

Διαβήτης Κύησης

Ο διαβήτης κύησης (gestational diabetes) είναι μια μορφή διαβήτη που εμφανίζεται για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Επηρεάζει περίπου το 7-14% των εγκύων γυναικών και συνήθως εξαφανίζεται μετά τον τοκετό.

Τι Συμβαίνει;

Κατά την εγκυμοσύνη, ο πλακούντας παράγει ορμόνες που μπορούν να προκαλέσουν αντίσταση στην ινσουλίνη. Όταν το πάγκρεας δεν μπορεί να παράγει αρκετή ινσουλίνη για να αντισταθμίσει αυτή την αντίσταση, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα αυξάνονται.

Παράγοντες Κινδύνου

• Υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία
• Ηλικία άνω των 35 ετών
• Οικογενειακό ιστορικό διαβήτη
• Προηγούμενος διαβήτης κύησης
• Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS)
• Προηγούμενο μωρό >4 kg
• Ορισμένες εθνότητες: Ισπανίδες, Αφροαμερικανίδες, Ασιάτισσες

Συμπτώματα

Οι περισσότερες γυναίκες δεν έχουν συμπτώματα! Όταν υπάρχουν:

• Αυξημένη δίψα
• Συχνή ούρηση
• Κόπωση
• Ναυτία
• Θολή όραση
• Επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις

Διάγνωση

Δοκιμασία Ανοχής Γλυκόζης (OGTT)

Γίνεται μεταξύ 24-28 εβδομάδων κύησης:

1η φάση – Screening (50g γλυκόζη):

• Χορηγείται 50g γλυκόζης
• Μέτρηση γλυκόζης μετά από 1 ώρα
• Ανώμαλο: ≥140 mg/dL (ή ≥130 mg/dL με αυστηρότερα κριτήρια)

2η φάση – Επιβεβαίωση (100g γλυκόζη):

Αν το screening είναι θετικό:

• Μέτρηση γλυκόζης νηστείας
• Χορηγείται 100g γλυκόζης
• Μετρήσεις στη 1η, 2η και 3η ώρα

Κριτήρια διάγνωσης (2 ή περισσότερες τιμές ανώμαλες):

• Νηστείας: ≥95 mg/dL
• 1 ώρα: ≥180 mg/dL
• 2 ώρες: ≥155 mg/dL
• 3 ώρες: ≥140 mg/dL

Επιπτώσεις

Για το Έμβρυο

• Μακροσωμία: Υπερβολικό βάρος γέννησης (>4 kg)
• Υπογλυκαιμία: Χαμηλή γλυκόζη μετά τη γέννηση
• Αναπνευστικές δυσκολίες
• Υπασβεστιαιμία και υπομαγνησιαιμία
• Ίκτερος
• Αυξημένος κίνδυνος παχυσαρκίας και διαβήτη αργότερα

Για τη Μητέρα

• Προεκλαμψία
• Πολυυδράμνιο: Υπερβολικό αμνιακό υγρό
• Καισαρική τομή: Λόγω μεγάλου μεγέθους εμβρύου
• Αυξημένος κίνδυνος διαβήτη τύπου 2 μετά: 50% πιθανότητα

Θεραπεία και Διαχείριση

1. Δίαιτα

• Χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο: Προτιμήστε πολύπλοκους υδατάνθρακες
• Μικρά, συχνά γεύματα: 3 κύρια + 2-3 σνακ
• Αποφύγετε: Ζάχαρη, γλυκά, αναψυκτικά, λευκό ψωμί/ρύζι
• Αυξήστε: Λαχανικά, πρωτεΐνες, ίνες
• Σωστές αναλογίες: 40% υδατάνθρακες, 20% πρωτεΐνη, 40% λίπη

2. Άσκηση

• 30 λεπτά μέτριας άσκησης την ημέρα
• Περπάτημα, κολύμπι, γυμναστική εγκύων
• Βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη

3. Παρακολούθηση Γλυκόζης

• 4 φορές την ημέρα: Νηστείας και 1-2 ώρες μετά τα γεύματα
• Στόχοι:
  • Νηστείας: <95 mg/dL
  • 1 ώρα μετά το γεύμα: <140 mg/dL
  • 2 ώρες μετά το γεύμα: <120 mg/dL

4. Φαρμακευτική Αγωγή

Εάν η δίαιτα και η άσκηση δεν ελέγχουν τη γλυκόζη:

• Ινσουλίνη: Η πιο ασφαλής επιλογή
• Μετφορμίνη: Εναλλακτική σε ορισμένες περιπτώσεις
• Glyburide: Λιγότερο συνηθισμένη

5. Παρακολούθηση Εμβρύου

• Τακτικοί υπέρηχοι για ανάπτυξη
• Καρδιοτοκογραφία από 32 εβδομάδες
• Biophysical profile

Τοκετός

• Συνήθως στις 39-40 εβδομάδες
• Νωρίτερα (38 εβδομάδες) αν χρειάζεται ινσουλίνη ή υπάρχουν επιπλοκές
• Φυσιολογικός τοκετός προτιμάται
• Καισαρική αν το έμβρυο είναι πολύ μεγάλο

Μετά τον Τοκετό

• Ο διαβήτης κύησης συνήθως εξαφανίζεται άμεσα
• Έλεγχος γλυκόζης 6-12 εβδομάδες μετά
• Τακτικοί έλεγχοι (κάθε 1-3 χρόνια) για διαβήτη τύπου 2
• Θηλασμός μειώνει τον κίνδυνο μελλοντικού διαβήτη

Συχνές Ερωτήσεις

1. Αν έχω διαβήτη κύησης, θα έχω διαβήτη μετά;

Όχι απαραίτητα. Ο διαβήτης κύησης συνήθως εξαφανίζεται μετά τον τοκετό. Ωστόσο, έχετε 50% πιθανότητα να αναπτύξετε διαβήτη τύπου 2 στο μέλλον. Η υγιής διατροφή και η άσκηση μειώνουν τον κίνδυνο.

2. Μπορώ να αποφύγω τον διαβήτη κύησης;

Όχι πάντα, αλλά η διατήρηση υγιούς βάρους πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η ισορροπημένη διατροφή και η τακτική άσκηση μειώνουν τον κίνδυνο.

3. Πρέπει να λάβω ινσουλίνη;

Μόνο αν η δίαιτα και η άσκηση δεν ελέγχουν τη γλυκόζη. Περίπου 10-20% των γυναικών με διαβήτη κύησης χρειάζονται ινσουλίνη.

4. Το μωρό μου θα έχει διαβήτη;

Όχι! Ο διαβήτης κύησης δεν μεταδίδεται απευθείας στο μωρό. Ωστόσο, το παιδί έχει αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας και διαβήτη αργότερα στη ζωή.

5. Μπορώ να φάω γλυκά καθόλου;

Με μέτρο! Μικρές ποσότητες σε συνδυασμό με πρωτεΐνες και ίνες μπορεί να είναι αποδεκτές. Παρακολουθήστε τη γλυκόζη σας και προσαρμόστε ανάλογα.