Αποκόλληση Πλακούντα – Επείγουσα Κατάσταση

Η Αποκόλληση Πλακούντα (επίσης γνωστή ως αποφύσιση πλακούντα ή abruptio placentae) είναι μια σοβαρή επιπλοκή της εγκυμοσύνης όπου ο πλακούντας αποκολλάται μερικώς ή πλήρως από το τοίχωμα της μήτρας πριν τον τοκετό. Αποτελεί επείγουσα μαιευτική κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση για την προστασία της μητέρας και του εμβρύου.

Τι είναι η Αποκόλληση Πλακούντα;

Κανονικά, ο πλακούντας παραμένει προσκολλημένος στο τοίχωμα της μήτρας μέχρι τη γέννηση του μωρού. Στην αποκόλληση πλακούντα:

• Ο πλακούντας ξεκολλά πρόωρα, συνήθως στο τρίτο τρίμηνο
• Διακόπτεται η παροχή οξυγόνου και θρεπτικών ουσιών στο έμβρυο
• Προκαλείται αιμορραγία μεταξύ του πλακούντα και του τοιχώματος της μήτρας

Ταξινόμηση Αποκόλλησης Πλακούντα

Ανάλογα με την Έκταση

Ανάλογα με την Εμφάνιση

• Εμφανής αποκόλληση: Το αίμα εξέρχεται από τον κόλπο (80% των περιπτώσεων)
• Κρυφή αποκόλληση: Το αίμα παγιδεύεται πίσω από τον πλακούντα (20% των περιπτώσεων)

Συμπτώματα και Σημεία

Κύρια Συμπτώματα

• Κολπική αιμορραγία: Συνήθως σκούρο κόκκινο αίμα
• Κοιλιακός πόνος: Ξαφνικός, έντονος, συνεχής
• Σκληρή, ευαίσθητη μήτρα: «Ξύλινη» αφή
• Πόνος στην πλάτη: Μπορεί να είναι έντονος
• Συχνές συσπάσεις: Γρήγορες και επώδυνες

Σημεία Εμβρυϊκής Δυσφορίας

• Μειωμένες κινήσεις εμβρύου
• Ασυνήθιστη καρδιακή συχνότητα εμβρύου
• Απουσία κινήσεων (σε σοβαρές περιπτώσεις)

Συμπτώματα στη Μητέρα

• Ζάλη και αδυναμία
• Γρήγορος σφυγμός
• Χαμηλή αρτηριακή πίεση (σε σοβαρή αιμορραγία)
• Ωχρότητα
• Δύσπνοια

Παράγοντες Κινδύνου

Μαιευτικοί Παράγοντες

• Προηγούμενη αποκόλληση πλακούντα: Κίνδυνος 10-15%
• Υψηλή αρτηριακή πίεση: Χρόνια ή προεκλαμψία
• Πρόωρη ρήξη υμένων
• Πολυδυναμία: Υπερβολικό αμνιακό υγρό
• Πολλαπλές κυήσεις

Μητρικοί Παράγοντες

• Κάπνισμα: Αυξάνει τον κίνδυνο 2-3 φορές
• Χρήση ουσιών: Ιδιαίτερα κοκαΐνη
• Προχωρημένη ηλικία: >35 ετών
• Θρομβοφιλία: Διαταραχές πήξης αίματος

Άλλοι Παράγοντες

• Κοιλιακό τραύμα: Τροχαία, πτώσεις, κτυπήματα
• Ταχεία αποσυμπίεση της μήτρας: Μετά από ρήξη υμένων με πολυδυναμία
• Κοντό ομφαλοδόντιο λώρο

Διάγνωση

Κλινική Εξέταση

• Λεπτομερές ιστορικό: Συμπτώματα, παράγοντες κινδύνου
• Φυσική εξέταση: Ψηλάφηση κοιλίας, έλεγχος ζωτικών σημείων
• Εκτίμηση αιμορραγίας: Ποσότητα και χαρακτηριστικά

Υπερηχογραφική Εξέταση

• Οπτικοποίηση πλακούντα: Εντοπισμός αποκόλλησης
• Αξιολόγηση εμβρύου: Καρδιακή δραστηριότητα, κινήσεις
• Μέτρηση αμνιακού υγρού
• Παρατήρηση: Το υπερηχογράφημα μπορεί να είναι φυσιολογικό σε 50% των περιπτώσεων

Εργαστηριακές Εξετάσεις

• Πλήρης εξέταση αίματος: Αιμοσφαιρίνη, αιματοκρίτης
• Παράγοντες πήξης: PT, aPTT, ινωδογόνο
• Ομάδα αίματος και cross-match: Προετοιμασία για μετάγγιση
• Νεφρική λειτουργία: Ουρία, κρεατινίνη

Καρδιοτοκογραφία (CTG)

• Συνεχής παρακολούθηση καρδιακής συχνότητας εμβρύου
• Εντοπισμός σημείων εμβρυϊκής δυσφορίας
• Παρακολούθηση μητρικών συσπάσεων

Θεραπεία και Διαχείριση

Επείγουσα Αρχική Αντιμετώπιση

1. Σταθεροποίηση της μητέρας
   • Φλεβική πρόσβαση: Δύο μεγάλες ενδοφλέβιες γραμμές
   • Χορήγηση υγρών: Κρυσταλλοειδή διαλύματα
   • Χορήγηση οξυγόνου
   • Παρακολούθηση ζωτικών σημείων
2. Εκτίμηση κατάστασης εμβρύου
   • Συνεχής CTG παρακολούθηση
   • Υπερηχογραφικός έλεγχος
3. Εργαστηριακές εξετάσεις
   • Λήψη δειγμάτων αίματος
   • Προετοιμασία αίματος για μετάγγιση

Οριστική Θεραπεία

Επιλογές Ανάλογα με τη Βαρύτητα

Καισαρική Τομή

Ενδείκνυται όταν:

• Έντονη εμβρυϊκή δυσφορία
• Σοβαρή μητρική αιμορραγία
• Μη ευνοϊκός τράχηλος με ανάγκη για άμεσο τοκετό
• Εμβρυϊκός θάνατος με ασταθή μητρική κατάσταση

Φυσιολογικός Τοκετός

Μπορεί να επιτραπεί αν:

• Ήπια αποκόλληση
• Σταθερή κατάσταση μητέρας και εμβρύου
• Ευνοϊκός τράχηλος
• Συνεχής στενή παρακολούθηση

Επιπλοκές

Μητρικές Επιπλοκές

• Αιμορραγικό σοκ: Από σοβαρή απώλεια αίματος
• Μητρική ατονία: Αδυναμία σύσπασης της μήτρας
• Διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη (DIC): Διαταραχή πήξης
• Νεφρική ανεπάρκεια
• Μεταγγισιακές επιπλοκές
• Couvelaire μήτρα: Διήθηση αίματος στο μυομήτριο

Εμβρυϊκές/Νεογνικές Επιπλοκές

• Εμβρυϊκός θάνατος: Σε σοβαρές περιπτώσεις
• Πρόωρος τοκετός: Επιπλοκές προωρότητας
• Περιγεννητική ασφυξία: Έλλειψη οξυγόνου
• Αναπτυξιακή καθυστέρηση: Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις
• Νεογνική αναιμία

Πρόγνωση

Η πρόγνωση εξαρτάται από:

• Βαρύτητα της αποκόλλησης
• Ηλικία κύησης
• Χρόνος από τη διάγνωση μέχρι τον τοκετό
• Διαθεσιμότητα άμεσης ιατρικής φροντίδας

Στατιστικά

• Περιγεννητική θνησιμότητα: 10-30% (ανάλογα με τη βαρύτητα)
• Μητρική θνησιμότητα: <1% (σε ανεπτυγμένες χώρες)
• Επανεμφάνιση: 10-15% κίνδυνος σε επόμενη κύηση

Πρόληψη

Πριν την Κύηση

• Διακοπή καπνίσματος
• Έλεγχος χρόνιας υπέρτασης
• Αποφυγή χρήσης ουσιών
• Αντιμετώπιση θρομβοφιλίας

Κατά την Κύηση

• Τακτική προγεννητική παρακολούθηση
• Έλεγχος αρτηριακής πίεσης
• Παρακολούθηση για προεκλαμψία
• Αποφυγή τραυματισμών: Χρήση ζώνης ασφαλείας

Για Γυναίκες με Υψηλό Κίνδυνο

• Πιο συχνές επισκέψεις
• Πρόωρη εισαγωγή σε μαιευτική μονάδα (αν χρειάζεται)
• Χαμηλή δόση ασπιρίνης: Σε επιλεγμένες περιπτώσεις

Μετά τον Τοκετό

Άμεση Φροντίδα

• Παρακολούθηση για αιμορραγία
• Παρακολούθηση ζωτικών σημείων
• Διαχείριση πόνου
• Ψυχολογική υποστήριξη

Μακροπρόθεσμη Παρακολούθηση

• Επαναξιολόγηση παραγόντων κινδύνου
• Συμβουλευτική για μελλοντικές κυήσεις
• Έλεγχος για αναιμία
• Ψυχολογική υποστήριξη (αν υπήρξε απώλεια)

Συχνές Ερωτήσεις

Συμπέρασμα

Η αποκόλληση πλακούντα είναι μια σοβαρή και απειλητική για τη ζωή επιπλοκή που απαιτεί άμεση αναγνώριση και θεραπεία. Η πρόγνωση εξαρτάται από την έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση. Αν είστε έγκυος και παρατηρήσετε οποιοδήποτε από τα συμπτώματα που περιγράφονται, επικοινωνήστε αμέσως με τον μαιευτήρα σας ή μεταβείτε στο πλησιέστερο νοσοκομείο.