Πρόληψη Καρκίνου Τραχήλου: Εμβολιασμός και Έλεγχος

Καρκίνος Τραχήλου Μήτρας: Γενικά Στοιχεία

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι ο 4ος συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως. Η συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων (>95%) οφείλεται σε μόνιμη λοίμωξη από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV).

Η καλή είδηση; Είναι ένας από τους πιο προλήψιμους και θεραπεύσιμους καρκίνους, εφόσον ανιχνευτεί έγκαιρα!

Ο Ρόλος του HPV

Ο ιός HPV μεταδίδεται μέσω σεξουαλικής επαφής. Υπάρχουν >100 τύποι HPV, αλλά μόνο κάποιοι είναι υψηλού κινδύνου για καρκίνο:

• Υψηλού κινδύνου: HPV 16 και 18 (προκαλούν το 70% των καρκίνων τραχήλου)
• Χαμηλού κινδύνου: HPV 6 και 11 (προκαλούν κονδυλώματα)

Σημαντικό: Το 80% των ανθρώπων θα προσβληθούν από HPV κάποια στιγμή της ζωής τους. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το ανοσοποιητικό σύστημα εξαλείφει τον ιό φυσιολογικά. Μόνιμη λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε προκαρκινικές αλλοιώσεις.

Εμβολιασμός κατά του HPV

Διαθέσιμα Εμβόλια

• Gardasil 9: Προστατεύει από 9 τύπους HPV (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58)
• Προστασία >90% έναντι καρκίνου τραχήλου, κόλπου, αιδοίου, πρωκτού
• Προστασία έναντι κονδυλωμάτων

Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν;

Συνιστώμενη ηλικία:

• 11-12 ετών (κορίτσια και αγόρια): Ιδανική ηλικία (πριν την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας)
• 9-14 ετών: 2 δόσεις (0, 6-12 μήνες)
• 15-26 ετών: 3 δόσεις (0, 1-2, 6 μήνες)
• 27-45 ετών: Μπορεί να εμβολιαστεί μετά από συζήτηση με γιατρό

Ο εμβολιασμός προστατεύει ακόμα κι αν έχετε ήδη έρθει σε επαφή με κάποιους τύπους HPV!

Ασφάλεια Εμβολίου

• Πολύ ασφαλές – χορηγείται σε εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως
• Συχνές παρενέργειες: ήπιος πόνος στο σημείο ένεσης, πυρετός (σπάνια)
• ΔΕΝ προκαλεί αυτισμό ή υπογονιμότητα (αποδεδειγμένα λάθος μύθοι)

Προσυμπτωματικός Έλεγχος (Screening)

Τεστ Παπ (Pap Smear)

Ανίχνευση προκαρκινικών αλλοιώσεων με κυτταρολογική εξέταση

• 21-29 ετών: Τεστ Παπ κάθε 3 χρόνια
• 30-65 ετών: Τεστ Παπ κάθε 3 χρόνια Ή Τεστ HPV κάθε 5 χρόνια Ή Συνδυασμός (co-test) κάθε 5 χρόνια
• >65 ετών: Μπορεί να σταματήσει αν προηγούμενα τεστ ήταν φυσιολογικά

Τεστ HPV

Ανίχνευση του ίδιου του ιού HPV (υψηλού κινδύνου τύποι)

• Πιο ευαίσθητο από το Τεστ Παπ
• Συνιστάται από 30 ετών και άνω

Κολποσκόπηση

Εξέταση με μεγεθυντικό φακό αν το Τεστ Παπ ή HPV είναι ανώμαλο

• Επιτρέπει στοχευμένη βιοψία
• Ανώδυνη διαδικασία

Παράγοντες Κινδύνου

• Λοίμωξη HPV (σημαντικότερος)
• Κάπνισμα (διπλασιάζει τον κίνδυνο)
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό (HIV, μεταμόσχευση)
• Μακροχρόνια χρήση αντισυλληπτικών (>5 έτη)
• Πολλαπλές γέννες
• Χαμηλή κοινωνικοοικονομική κατάσταση (λόγω έλλειψης προσυμπτωματικού ελέγχου)

Συμπτώματα (προχωρημένο στάδιο)

Ο πρώιμος καρκίνος συνήθως ΔΕΝ δίνει συμπτώματα!

Συμπτώματα σε προχωρημένο στάδιο:

• Ανώμαλη κολπική αιμορραγία (μετά από σεξ, μεταξύ περιόδων, μετά εμμηνόπαυση)
• Υδαρείς, αιματηρές εκκρίσεις με δυσάρεστη οσμή
• Πυελικός πόνος
• Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή

Θεραπεία

Εξαρτάται από το στάδιο:

• Προκαρκινικές αλλοιώσεις (CIN): Κωνοειδής εκτομή, laser, κρυοθεραπεία
• Πρώιμο στάδιο: Χειρουργική εκτομή (τραχηλεκτομή ή υστερεκτομή)
• Προχωρημένο στάδιο: Χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία

Πρόγνωση: Εξαιρετική αν ανιχνευτεί σε πρώιμο στάδιο (>90% επιβίωση 5 ετών)

Πρόληψη: Τα 3 Βήματα

1. Εμβολιασμός HPV (ιδανικά πριν την έναρξη σεξουαλικής ζωής)
2. Τακτικός προσυμπτωματικός έλεγχος (Τεστ Παπ + HPV)
3. Υγιεινός τρόπος ζωής:
   • Διακοπή καπνίσματος
   • Ασφαλές σεξ (προφυλακτικά – μειώνουν αλλά δεν εξαλείφουν τον κίνδυνο HPV)
   • Ενίσχυση ανοσοποιητικού

Με τον εμβολιασμό και τον τακτικό προσυμπτωματικό έλεγχο, ο καρκίνος του τραχήλου μπορεί να εξαλειφθεί ως πρόβλημα δημόσιας υγείας. Μην παραλείψετε τον έλεγχό σας!