Κονδυλώματα (HPV - Genital Warts): Πλήρης Οδηγός Συμπτωμάτων, Θεραπείας & Πρόληψης

Τι Είναι τα Κονδυλώματα;

Τα Κονδυλώματα (Genital Warts ή Condylomata Acuminata) είναι μαλακές, σαρκώδεις προεξοχές που εμφανίζονται στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και προκαλούνται από τον Ιό των Ανθρώπινων Θηλωμάτων (HPV), ειδικότερα τους τύπους HPV-6 και HPV-11 (90% των περιπτώσεων).

📊 Επιδημιολογικά Δεδομένα

290 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως έχουν HPV λοίμωξη
1% των σεξουαλικά ενεργών ενηλίκων έχουν ορατά κονδυλώματα
Πιο συχνά σε ηλικίες 15-30 ετών
90% προκαλούνται από HPV-6 και HPV-11 (χαμηλού κινδύνου)
Μετάδοση: 60-70% μετά από σεξουαλική επαφή με μολυσμένο σύντροφο
Υποτροπή: 20-30% εντός 3 μηνών μετά τη θεραπεία

Τύποι HPV & Σχέση με Καρκίνο

HPV Χαμηλού Κινδύνου (Low-Risk)

HPV-6, HPV-11 (90% των κονδυλωμάτων)
Προκαλούν καλοήθεις αλλοιώσεις (κονδυλώματα)
ΔΕΝ προκαλούν καρκίνο

HPV Υψηλού Κινδύνου (High-Risk)

HPV-16, HPV-18 (70% καρκίνου τραχήλου)
HPV-31, HPV-33, HPV-45, HPV-52, HPV-58
Προκαλούν προκαρκινικές και καρκινικές αλλοιώσεις
Συνήθως ΔΕΝ προκαλούν ορατά κονδυλώματα

⚠️ Σημαντικό: Μπορείτε να έχετε ταυτόχρονα τύπους HPV χαμηλού και υψηλού κινδύνου. Τα ορατά κονδυλώματα (HPV-6/11) δεν σημαίνουν ότι έχετε και καρκινογόνους τύπους.

Τρόπος Μετάδοσης

Τα κονδυλώματα μεταδίδονται κυρίως μέσω:

✅ Σεξουαλικής επαφής (κολπική, πρωκτική, οριική)
✅ Δερματικής επαφής γεννητικών οργάνων (ακόμα και χωρίς διείσδυση)
✅ Κάθετης μετάδοσης (μητέρα → νεογνό κατά τον τοκετό – σπάνια)
⚠️ Μερική προστασία με προφυλακτικό (ο ιός μπορεί να βρίσκεται σε μη καλυμμένες περιοχές)
❌ ΌΧΙ από κάθισμα τουαλέτας, πισίνες, πετσέτες

Περίοδος Επώασης

2-3 μήνες κατά μέσο όρο (εύρος: 3 εβδομάδες – 8 μήνες)
Μπορεί να παραμείνει λανθάνων για χρόνια χωρίς ορατές αλλοιώσεις
Το 90% των HPV λοιμώξεων εξαλείφεται φυσικά από το ανοσοποιητικό εντός 2 ετών

Συμπτώματα & Εμφάνιση

Χαρακτηριστικά των Κονδυλωμάτων

Μαλακές προεξοχές σαρκόχρωμες, ροζ ή λευκές
Εμφάνιση κουνουπιδιού (cauliflower-like) σε συστάδες
Μέγεθος: Από κεφάλι καρφίτσας έως αρκετά εκατοστά
Υφή: Απαλή, ελαφρώς ανώμαλη επιφάνεια
Συνήθως ανώδυνα, αλλά μπορεί να προκαλούν:
- Κνησμό
- Καύσο
- Ελαφρά αιμορραγία (αν τραυματιστούν)
- Δυσφορία κατά τη σεξουαλική επαφή

Συχνές Εντοπίσεις

Στις Γυναίκες:

Αιδοίο (μεγάλα και μικρά χείλη)
Είσοδος κόλπου
Περίνεος (περιοχή μεταξύ αιδοίου και πρωκτού)
Πρωκτός και περιπρωκτική περιοχή
Τράχηλος μήτρας (λιγότερο συχνά)
Ουρήθρα (σπάνια)

Στους Άνδρες:

Πέος (βάλανος, στέλεχος)
Όσχεο
Περιπρωκτική περιοχή
Πρωκτός (ιδίως σε MSM – άνδρες που έχουν σεξ με άνδρες)
Ουρήθρα (σπάνια)

Και στα Δύο Φύλα:

Στόμα, φάρυγγας, λάρυγγας (από οριική επαφή – σπάνια)

Διάγνωση

Κλινική Εξέταση

Η διάγνωση γίνεται κυρίως με:

Οπτική εξέταση από γυναικολόγο/δερματολόγο/ουρολόγο
Κολποσκόπηση για λεπτομερή εξέταση αιδοίου και τραχήλου
Test οξικού οξέος (Acetic Acid Test):
- Εφαρμογή 3-5% οξικού οξέος στην περιοχή
- Τα κονδυλώματα γίνονται λευκά (acetowhite)
- Βοηθά στην ανίχνευση μικρών/επίπεδων αλλοιώσεων

Εργαστηριακές Εξετάσεις

Βιοψία: Σπάνια απαραίτητη (μόνο αν υπάρχει αμφιβολία ή ύποψη κακοήθειας)
HPV DNA Test:
- Δεν χρειάζεται για διάγνωση κονδυλωμάτων (κλινική διάγνωση)
- Χρήσιμο για τύπους υψηλού κινδύνου (καρκίνος τραχήλου)
- Συνιστάται μαζί με Pap test σε γυναίκες >30 ετών
Pap Test (Τεστ Παπανικολάου):
- Έλεγχος για προκαρκινικές αλλοιώσεις τραχήλου
- Κρίσιμο για ανίχνευση HPV υψηλού κινδύνου

Θεραπεία Κονδυλωμάτων

💡 Σημαντικό: Δεν υπάρχει θεραπεία που να εξαλείφει τον ιό HPV από τον οργανισμό. Η θεραπεία αφαιρεί τα ορατά κονδυλώματα και μειώνει τη μεταδοτικότητα, αλλά ο ιός μπορεί να παραμείνει λανθάνων.

1. Τοπικές Θεραπείες (Φαρμακευτικές)

Εφαρμογή από τον Ασθενή

Imiquimod 5% Κρέμα (Aldara)

Μηχανισμός: Ανοσοτροποποιητής (ενισχύει τοπική ανοσία)
Εφαρμογή: 3 φορές/εβδομάδα (π.χ. Δευτ-Τετ-Παρ), πριν τον ύπνο
Διάρκεια: Έως 16 εβδομάδες
Αποτελεσματικότητα: 50-70%
Πλεονεκτήματα: Χαμηλότερη υποτροπή (13%)
Προσοχή: ΌΧΙ στην εγκυμοσύνη

Podophyllotoxin 0.5% Διάλυμα/Γέλη (Condyline)

Μηχανισμός: Κυτταροτοξικό (καταστρέφει κύτταρα)
Εφαρμογή: 2 φορές/ημέρα για 3 ημέρες, διακοπή 4 ημέρες (κύκλος)
Διάρκεια: Έως 4 κύκλους (4 εβδομάδες)
Αποτελεσματικότητα: 45-80%
Προσοχή: ΌΧΙ στην εγκυμοσύνη

Sinecatechins 15% Αλοιφή (Polyphenon E)

Μηχανισμός: Εκχύλισμα πράσινου τσαγιού, ανοσοτροποποιητής
Εφαρμογή: 3 φορές/ημέρα
Διάρκεια: Έως 16 εβδομάδες
Αποτελεσματικότητα: 50-60%
Πλεονέκτημα: Φυσικό προϊόν, λιγότερες παρενέργειες

Εφαρμογή από τον Ιατρό

Τριχλωροοξικό Οξύ (TCA) 80-90%

Μηχανισμός: Χημική καυτηρίαση
Εφαρμογή: Από ιατρό, 1 φορά/εβδομάδα
Αποτελεσματικότητα: 60-80%
Πλεονέκτημα: Ασφαλές στην εγκυμοσύνη
Μειονέκτημα: Πόνος, υψηλή υποτροπή (35-40%)

Podophyllin 10-25% Ρητίνη

Μηχανισμός: Κυτταροτοξικό
Εφαρμογή: Από ιατρό, πλύσιμο μετά 1-4 ώρες
Αποτελεσματικότητα: 50-70%
Προσοχή: ΌΧΙ στην εγκυμοσύνη, τοξικό σε μεγάλες περιοχές

2. Επεμβατικές Θεραπείες

Κρυοθεραπεία (Cryotherapy)

Μέθοδος: Κατάψυξη με υγρό άζωτο
Αποτελεσματικότητα: 60-90%
Πλεονέκτημα: Ασφαλής στην εγκυμοσύνη
Μειονέκτημα: Πόνος, υποτροπή 20-40%
Συνεδρίες: 1-3 (ανά 1-2 εβδομάδες)

Ηλεκτροχειρουργική/Ηλεκτροκαυτηρίαση

Μέθοδος: Καύση με ηλεκτρικό ρεύμα
Αναισθησία: Τοπική
Αποτελεσματικότητα: 90-95%
Πλεονέκτημα: Άμεση αφαίρεση, χαμηλή υποτροπή (20-25%)

Laser CO₂ (Λέιζερ)

Μέθοδος: Εξάτμιση ιστών με λέιζερ
Ενδείξεις: Εκτεταμένα ή ανθεκτικά κονδυλώματα
Αποτελεσματικότητα: 85-95%
Μειονέκτημα: Υψηλό κόστος, αναισθησία

Χειρουργική Εξαίρεση

Μέθοδος: Αφαίρεση με χειρουργικό μαχαίρι
Ενδείξεις: Μεγάλα κονδυλώματα ή ύποψη κακοήθειας
Αποτελεσματικότητα: >95%
Απαιτείται: Τοπική ή γενική αναισθησία

Σύγκριση Θεραπειών

Θεραπεία	Αποτελ/τα	Υποτροπή
Imiquimod	50-70%	13% (χαμηλότερη)
Podophyllotoxin	45-80%	30-40%
TCA	60-80%	35-40%
Κρυοθεραπεία	60-90%	20-40%
Ηλεκτροχειρ/ Laser	90-95%	20-25%

Συχνές Οδηγίες Μετά τη Θεραπεία

✅ Αποχή από σεξουαλική επαφή έως ότου επουλωθεί η περιοχή (1-2 εβδομάδες)
✅ Παρακολούθηση και εξέταση συντρόφων (ακόμα κι αν δεν έχουν ασυμπτωματική λοίμωξη)
✅ Επανεκτίμηση σε 3 μήνες για ανίχνευση υποτροπής
✅ Pap test και παρακολούθηση HPV υψηλού κινδύνου (ετήσια για υψηλού κινδύνου)
✅ Ενίσχυση ανοσοποιητικού: Υγιεινή διατροφή, διακοπή καπνίσματος, μείωση άγχους

Κονδυλώματα & Εγκυμοσύνη

⚠️ Σημαντικά Σημεία

Τα κονδυλώματα μπορεί να μεγαλώσουν κατά την εγκυμοσύνη (ορμονικές αλλαγές, μειωμένη ανοσία)
Δεν επηρεάζουν τη γονιμότητα
Χαμηλός κίνδυνος μετάδοσης στο βρέφος (σπάνια: αναπνευστική θηλωμάτωση – laryngeal papillomatosis)
Καισαρική τομή: Σπάνια απαραίτητη (μόνο αν τα κονδυλώματα είναι τεράστια και φράσσουν το γεννητικό σωλήνα)

Ασφαλείς Θεραπείες στην Εγκυμοσύνη:

✅ Κρυοθεραπεία
✅ TCA (Τριχλωροοξικό Οξύ)
✅ Χειρουργική εξαίρεση
❌ ΌΧΙ: Imiquimod, Podophyllotoxin, Podophyllin (τερατογόνα)

Εμβόλιο HPV (Gardasil 9)

🛡️ Προστασία

Το Gardasil 9 προστατεύει από:

HPV-6 και HPV-11 (90% των κονδυλωμάτων)
HPV-16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 (90% καρκίνου τραχήλου)

Δοσολογία

Ηλικία 9-14 ετών: 2 δόσεις (0, 6-12 μήνες)
Ηλικία ≥15 ετών: 3 δόσεις (0, 2, 6 μήνες)

Ενδείξεις

✅ Ιδανικά πριν την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας
✅ Και για γυναίκες και άνδρες
✅ Εγκρίνεται έως 45 ετών (χαμηλότερη αποτελεσματικότητα μετά τα 26 έτη)
⚠️ Δεν θεραπεύει υπάρχουσα λοίμωξη – προλαμβάνει νέες μολύνσεις
⚠️ ΌΧΙ στην εγκυμοσύνη (αναβολή έως μετά τον τοκετό)

Αποτελεσματικότητα

95-100% προστασία αν δοθεί πριν τη λοίμωξη
Μειώνει τα κονδυλώματα κατά 90%
Προστασία διαρκεί >10 έτη (πιθανόν δια βίου)

Πρόληψη

✅ Εμβολιασμός HPV (Gardasil 9)
✅ Χρήση προφυλακτικού (μερική προστασία – ο ιός βρίσκεται σε ευρεία περιοχή)
✅ Περιορισμός σεξουαλικών συντρόφων
✅ Τακτικός έλεγχος Pap test (κάθε 3 έτη για γυναίκες 21-65 ετών)
✅ HPV DNA test μαζί με Pap (γυναίκες >30 ετών)
✅ Διακοπή καπνίσματος (το κάπνισμα επιδεινώνει HPV και αυξάνει κίνδυνο καρκίνου)
✅ Ενημέρωση συντρόφων για έλεγχο
✅ Ενίσχυση ανοσοποιητικού (υγιεινή διατροφή, άσκηση, ύπνος)

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Αν έχω κονδυλώματα, έχω αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο;

Όχι. Τα κονδυλώματα προκαλούνται από HPV-6/11 (χαμηλού κινδύνου) που δεν προκαλούν καρκίνο. Ωστόσο, μπορείτε να έχετε ταυτόχρονα και τύπους υψηλού κινδύνου (HPV-16/18), γι’ αυτό χρειάζεται τακτικός έλεγχος Pap test.

2. Μπορώ να κάνω σεξ αν έχω κονδυλώματα;

Συνιστάται αποχή μέχρι την ολοκλήρωση της θεραπείας και επούλωση. Τα κονδυλώματα είναι εξαιρετικά μεταδοτικά (60-70% μετάδοση). Το προφυλακτικό προσφέρει μερική προστασία.

3. Τα κονδυλώματα εξαφανίζονται μόνα τους;

Μερικές φορές ναι. Το 20-30% των κονδυλωμάτων υποχωρεί αυθόρμητα εντός 3 μηνών χωρίς θεραπεία, ειδικά σε νέα άτομα με υγιές ανοσοποιητικό. Ωστόσο, συνιστάται θεραπεία για μείωση μεταδοτικότητας.

4. Η θεραπεία εξαλείφει τον ιό HPV;

Όχι. Δεν υπάρχει θεραπεία που να εξαλείφει τον ιό. Η θεραπεία αφαιρεί τα ορατά κονδυλώματα, αλλά ο ιός μπορεί να παραμείνει λανθάνων. Το 90% των HPV λοιμώξεων εξαλείφεται φυσικά από το ανοσοποιητικό εντός 2 ετών.

5. Πόσο συχνά υποτροπιάζουν τα κονδυλώματα;

20-30% εντός 3 μηνών μετά τη θεραπεία. Η χαμηλότερη υποτροπή παρατηρείται με Imiquimod (13%) και ηλεκτροχειρουργική/laser (20-25%).

6. Αν έχω κονδυλώματα, ο σύντροφός μου πρέπει να ελεγχθεί;

Ναι. Ο σύντροφος πρέπει να εξεταστεί ακόμα κι αν δεν έχει ορατά συμπτώματα (ασυμπτωματική λοίμωξη). Τα κονδυλώματα μεταδίδονται με ποσοστό 60-70%.

7. Το εμβόλιο HPV με προστατεύει αν έχω ήδη κονδυλώματα;

Μερικώς. Το εμβόλιο δεν θεραπεύει υπάρχουσα λοίμωξη, αλλά προστατεύει από νέες λοιμώξεις με άλλους τύπους HPV (το Gardasil 9 καλύπτει 9 τύπους). Συνιστάται ακόμα κι αν έχετε ήδη κονδυλώματα.

8. Πότε μπορώ να κάνω το εμβόλιο HPV;

Ιδανικά πριν την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας (9-26 ετών). Εγκρίνεται όμως έως τα 45 έτη. Όσο νωρίτερα, τόσο μεγαλύτερη η αποτελεσματικότητα (95-100% αν δοθεί πριν τη λοίμωξη).

Πότε να Επισκεφτείτε τον Ιατρό

Επισκεφτείτε άμεσα γυναικολόγο αν:

🔴 Εμφανίσετε νέες προεξοχές ή εξογκώματα στην περιοχή των γεννητικών οργάνων
🔴 Έχετε ανώμαλη αιμορραγία μετά από σεξουαλική επαφή
🔴 Παρουσιάσετε έντονο κνησμό, πόνο ή δυσφορία
🔴 Τα κονδυλώματα μεγαλώνουν γρήγορα ή αλλάζουν εμφάνιση
🔴 Είστε έγκυος και έχετε κονδυλώματα
🔴 Έχετε ανοσοκαταστολή (HIV, μεταμόσχευση, χημειοθεραπεία)

Επικοινωνία

Για διάγνωση, θεραπεία κονδυλωμάτων και έλεγχο HPV, επικοινωνήστε με το Vital Womanhood:

📍 Διεύθυνση: Λεωφόρος Αλεξάνδρας 190, Αθήνα 11522

📞 Τηλέφωνο: 210 644 4000

📱 Κινητό: 697 743 4453

✉️ Email: info@dr-dimitrakopoulos.com

🌐 Website: www.dr-dimitrakopoulos.com

Δρ. Κωνσταντίνος Δημητρακόπουλος
Μαιευτήρας – Γυναικολόγος – Χειρουργός
Ειδικός στην Αντιμετώπιση Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων Λοιμώξεων & HPV