Ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV): Η συχνότερη σεξουαλικώς μεταδιδόμενη νόσος με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία.

9825
Dr Dimitrakopoulos Γούναρη 196 Γλυφάδα τηλ. 210 6716126

 

Οι HPV είναι μέλη της οικογένειας Papovaviridae. Οι παραπάνω αποτελούν μια ομάδα ποικίλων ιών που έχουν εντοπιστεί σε ανθρώπους και ζώα. Λογω της κλινικής βαρύτητας, οι ιοί αυτοί έχουν μελετηθεί εκτενώς και προς το παρόν έχουν αναγνωρισθεί 118 υποτυποι που έχουν αριθμηθεί (1, 2, 3, 4 κ.λ.π.). Υπάρχουν ισχυρές επιστημονικές αποδείξεις ότι ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας έχει ως βασικό αίτιο την HPV λοίμωξη. Οι τύποι 16, 18, 31 και 45 είναι υπεύθυνοι για το 80% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Οι HPV προκαλούν τοπική μόλυνση κυρίως στα γεννητικά όργανα και την περιπρωκτική περιοχή. Η μόλυνση περιορίζεται στα επιθηλιακά κύτταρα και λαμβάνει χώρα όταν ο επιθηλιακός ιστός έχει υποστεί ρήξη.

Πρόκειται για ένα συνηθισμένο ιό. Η επιμόλυνση του ανθρώπινου οργανισμού από αυτόν προκαλεί συνήθως κονδυλώματα, τα οποία τις τελευταίες δυο δεκαετίες συγκαταλέγονται στα πιο διαδεδομένα σεξουαλικός μεταδιδόμενα νοσήματα, με συχνότητα ολοένα αυξανόμενη στο δυτικό κόσμο. μπορεί, όμως, ο ιός είτε να μην προκαλέσει καμιά αλλοίωση είτε να προκαλέσει προκαρκινικές αλλοιώσεις (δυσπλασίες) οι όποιες, αν δεν αντιμετωπιστούν, μπορεί να εξελιχτούν σε καρκίνο. Ορισμένοι από τύπους (στελέχη), του HPV, π.χ., τα 6, 11, 42, 43, 44, αναφέρονται ως στελέχη <<χαμηλού κινδύνου>>, δηλαδή προκαλούν συνήθως καλοήθεις αλλοιώσεις, όπως κονδυλώματα. Πιο συχνά θεωρούνται τα στελέχη 6 και 11. Αντίθετα, άλλα στελέχη, π.χ., τα 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 56, 57, θεωρούνται υπεύθυνα για την εκδήλωση προκαρκινικών και καρκινικών αλλοιώσεων, γι’ αυτό χαρακτηρίζονται και ως <<υψηλού κινδύνου>>. Οι ιοί των κονδυλωμάτων χωρίζονται σε δυο κατηγορίες: σε αυτούς που προκαλούν oξυτενή (μυτερά) κονδυλώματα, που εμφανίζονται στα έξω γεννητικά όργανα, και σ’ εκείνους που  είναι υπεύθυνοι για τη δημιουργία προκαρκινικών αλλοιώσεων, στα εσω γεννητικά όργανα.

Από τον ιό κινδυνεύει να μολυνθεί όποιος είναι σεξουαλικά ενεργός και δε χρησιμοποιεί προφυλακτικό. Σημειώνουμε ότι το προφυλακτικό το οποίο έτσι και αλλιώς παρουσιάζει 20% αστοχία λόγω κακής χρήσης μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, όχι όμως και μετάδοσης κονδυλωμάτων διότι δεν καλύπτει το όσχεο.

Πρόκειται για τη συχνότερα εμφανιζόμενη μόλυνση σε σεξουαλικά ενεργά άτομα νεαρής ηλικίας, με τις νέες γυναίκες ηλικίας 16 έως 25 ετών να αποτελούν ομάδα υψηλού κινδύνου. Μάλιστα, όσο μικρότερη είναι η ηλικία έναρξης της σεξουαλικής δραστηριότητας, τόσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των σεξουαλικών συντρόφων και όσο περισσότερους σεξουαλικούς συντρόφους έχουν ή είχαν οι τελευταίοι, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος HPV -μόλυνσης.

Ο ιός HPV μπορεί να μολύνει τους άνδρες το ίδιο εύκολα και με τους ίδιους τρόπους που μπορεί να μολύνει τις γυναίκες, όμως οι περισσότεροι άνδρες που έχουν μολυνθεί από τον ιό HPV δεν παρουσιάζουν ποτέ συμπτώματα ή προβλήματα υγείας λόγω της παραπάνω μόλυνσης. Σε κάποιες περιπτώσεις η HPV λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει στους άνδρες οξυτενή κονδυλώματα, σε ποσοστό όμως πολύ μικρότερο από αυτό των γυναικών (1% στους άνδρες έναντι 10% στις γυναίκες). Επίσης η HPV λοίμωξη στους άνδρες μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του πέους, του πρωκτού και του στοματοφάρυγγα, αλλά τέτοιοι καρκίνοι είναι σπάνιοι. Παραταύτα οι άνδρες όπως και οι γυναίκες μπορούν να ωφεληθούν από τον εμβολιασμό ενάντια στην HPV λοίμωξη και ουσιαστικά εμβολιασμός των ανδρών ενάντια στην HPV λοίμωξη παράλληλα με τον αντίστοιχο εμβολιασμό των γυναικών θα συντελούσε σημαντικά στον περιορισμό της HPV λοίμωξης τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες.

 

Ο ιός μεταδίδεται με τη σεξουαλική επαφή – κολπική πρωκτική και στοματική δια του ενοφθαλμισμού, δηλαδή για την μετάδοση του ιού δεν είναι αναγκαίο να υπάρχουν ολοκληρωμένες σεξουαλικές επαφές αλλά αρκεί η απλή επαφή μολυσμένης περιοχής σε υγιή ιστό.  Είναι αρκετά δύσκολο να μεταδοθεί με άλλους τρόπους, π.χ., με τα χεριά, τα κλινοσκεπάσματα κ.λ.π., χωρίς ωστόσο αυτό να αποκλείεται εντελώς. Στατιστικές μελέτες έχουν δείξει ότι η πολλαπλή αλλαγή ερωτικών συντρόφων, άλλα και η πρώιμη έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας σχετίζονται με αυξημένη συχνότητα μόλυνσης με τους διαφόρους τύπους του ιού. Από τους γνωστούς μέχρι σήμερα τύπους (HPV1,2…,70,…,) τουλάχιστον 22 μπορούν να μολύνουν τη γεννητική περιοχή προκαλώντας ανάλογα με τον τύπο από καλοήθεις αλλοιώσεις μέχρι βαριές δυσπλασίες και διηθητικά καρκινώματα (ιοί χαμηλής, μέτριας και υψηλής ογκογενετικής δράσης).

 

Ο χρόνος που μεσολαβεί από την επαφή με τον ιό μέχρι την εκδήλωση του ποικίλλει, από μήνες μέχρι χρονιά. Από τη στιγμή που θα κολλήσει κάποιος τον ιό γίνεται φορέας, άλλα δε νοσεί απαραίτητα. Μπορεί, δηλαδή, να εμφανίσει τα συμπτώματα πολύ αργότερα, σε ανύποπτο χρόνο – συνήθως όταν το ανοσοποιητικό  σύστημα είναι <<καταβεβλημένο>>. Τα κονδυλώματα μεταδίδονται είτε από κάποιον που είναι απλώς φορέας είτε από κάποιον που έχει εκδηλώσει συμπτώματα. Αυτό το οποίο θα εστιάσει ο ειδικός δεν είναι στο αν κάποιος έχει μολυνθεί, άλλα στο αν ο ιός έχει προκαλέσει κάποια αλλοίωση. Διότι αυτό που πρέπει να αντιμετωπιστεί θεραπευτικά δεν είναι ο ιός αυτός καθ’ εαυτόν, άλλα η αλλοίωση που προκάλεσε.

 

Οι ιοί HPV προσβάλλουν κυρίως το δέρμα αλλά και την επιφάνεια πολλών οργάνων όπως του λάρυγγα, του οισοφάγου και της ουροδόχου κύστης κλπ. Η θέση όμως που η μόλυνση συσχετίζεται με διαφορές επιπλοκές είναι το κατώτερο γεννητικό σύστημα της γυναικάς (τράχηλος, κόλπος, αιδοίο).

Ενοχλητικές αλλοιώσεις όπως τα οξυτενή κονδυλώματα αλλά και πιθανά επικίνδυνες για τη ζωή, όπως η δυσπλασία και ο καρκίνος του τράχηλου της μήτρας, σχετίζονται άμεσα με τη μόλυνση από τον ιό.

Αν και  η μόλυνση HPV  ευθύνεται σε ποσοστό 93% για τη γένεση του καρκίνου της μήτρας, αυτή και μόνο δεν είναι σε καμία περίπτωση η αιτία. Πρέπει να τονιστεί ότι το 80% των νέων περιπτώσεων μόλυνσης με HPV θα απαλλαγούν από τον ιό σε 12 με 18 μήνες, καθώς η χημική ανοσοανταπόκριση του οργανισμού αντιμετωπίζει τον ιό. Επίσης  πρέπει να υπογραμμιστεί ότι οι χαμηλού βαθμού δυσπλασίες δεν εξελίσσονται πάντα σε υψηλού βαθμού η σε διηθητικό Ca. Υπάρχουν αποδείξεις ότι και άλλοι παράγοντες παίζουν ρόλο στην εμφάνιση του καρκίνου της μήτρας.

Μέχρι τώρα μαζί με τον ιό HPV έχουν ενοχοποιηθεί το κάπνισμα, η χρήση αντισυλληπτικών και συνυπάρχουσες λοιμώξεις όπως π.χ. HSV (ερπης γεννητικών οργάνων).

Μια στις δέκα γυναίκες προσβάλλεται από γεννητικά κονδυλώματα, πριν τα 45 έτη, με αυξανομένη συχνότητα εμφάνισης στις νεαρές γυναίκες, συμφώνα με τα αποτελέσματα κλινικής μελέτης, η οποία δημοσιεύεται στο περιοδικό <<infectious diseases>>. Από τη συγκεκριμένη μελέτη, η οποία συμπεριέλαβε σχεδόν 70.000 γυναίκες, ηλικίας 18-45 ετών, από τέσσερις σκανδιναβικές χώρες, αποκαλύπτεται ότι τουλάχιστον σε μια στις δέκα γυναίκες έχει καταγράφει τουλάχιστον ένα επεισόδιο κλινικά διαγνωσμένων γεννητικών κονδυλωμάτων. Η αναλογία ήταν 9,5% στη Νορβηγία, 10,1%, στη Δανία, 11,3% στη Σουηδία και 12% στην Ισλανδία.

Aαναλυτικότερα, σύμφωνα με τον καθηγητή από το ινστιτούτο επιδημιολογίας του καρκίνου στην Κοπεγχάγη, κ. Susanne Kruger Kjaer, σε πολλές χώρες δεν υπάρχει παρακολούθηση των γεννητικών κονδυλωμάτων. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου υπάρχει τέτοια καταγραφή, πρόσφατες αναφορές δείχνουν ότι η διάγνωση των γεννητικών κονδυλωμάτων έχει αυξηθεί περισσότερο από πέντε φόρες ανάμεσα στο 1972 και το 2006 και έχει προσεγγίσει σχεδόν τις 60.000 περιπτώσεις γυναικών μόνο για το 2006. Τα τελευταία δέκα χρονιά, οι διαγνώσεις της πρώτης εκδήλωσης των γεννητικών κονδυλωμάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν αυξηθεί έως 20%, οι υποτροπές υπολογίζονται στο 30% όλων των περιπτώσεων, ενώ ένα επιπλέον 12% αφορούσε επεισόδια που χρειάζονταν αντιμετώπιση για περισσότερο από τρεις μήνες. Οι διαγνώσεις έχουν σταθερά μεγαλύτερη συχνότητα σε νεαρούς ενήλικες, ενώ η συχνότητα τους σε γυναίκες ηλικίας 16-24 ετών είναι έξι φορές μεγαλύτερη από ότι στο σύνολο των γυναικών.    

Ο επιπολασμός της λοίμωξης των γυναικών στις ΗΠΑ από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Για να μελετηθεί ο επιπολασμός του HPV σε γυναίκες ηλικίας 14-59 ετών, αναλύθηκαν με την τεχνική PCR, κολπικά εκκρίματα που συλλέχτηκαν από τις ίδιες τις συμμετέχουσες και εντοπιστήκαν 37 τύποι του HPV.

Tο 27% των 1921 δειγμάτων που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν προς ανάλυση βρεθήκαν θετικά στον HPV. O επιπολασμός ήταν αυξημένος, της τάξεως του 45%, στις γυναίκες ηλικίας 20-24 ετών (34% για εκείνες ηλικίας 14-24 των) και πιο μειωμένος μεταξύ γυναικών ηλικίας 50-59 ετών, της τάξεως του 20%. O επιπολασμός για τους 4 τύπους του HPV που κάλυπτε το εμβόλιο ήταν στο 1,3% για τον τύπο 6, στο 0,1% για τον τύπο 11, στο 1,5 για τον τύπο 16 και 0,8% για τον τύπο 18 (οι τελευταίοι τύποι θεωρούνται υπεύθυνοι για το 70% περίπου των συμβατών καρκίνου του τράχηλου). O επιπολασμός του HPV στις γυναίκες που ανέφεραν ότι δεν είχαν ποτέ καμία σεξουαλική επαφή ανήλθε στο 5%.

 

Οι προδιηθητικές μορφές είναι 100 φορές συχνότερες από τον διηθητικό καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και για τον παραπάνω λόγο η πρόληψη, πρωτογενής ή δευτερογενής έχει πολύ μεγάλη σημασία.

 

 

Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος

Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος

Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10

Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74

Γυναικολογία - Μαιευτική - Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ"

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ