Εμμηνορυσιακός Κύκλος και Γονιμότητα

2438
Dr Dimitrakopoulos Γούναρη 196 Γλυφάδα τηλ. 210 6716126

Ίσως η πιο συνηθισμένη ερώτηση του γυναικολόγου προς τις ασθενείς του είναι πότε ξεκίνησε η τελευταία τους περίοδος ειδικά στις γυναίκες που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας.

Οι πληροφορίες σχετικά με την έμμηνο ρύση είναι σημαντικές, γιατί προσδιορίζουν παράγοντες που  σχετίζονται με την γονιμότητα, ορμονικές διαταραχές και την ωορρηξία.

Ο εμμηνορυσιακός ή καταμήνιος κύκλος είναι διαφορετικός σε κάθε γυναίκα. Κάποιες γυναίκες έχουν χρονικά  μακρύτερο κύκλο, άλλες  βραχύτερο, ενώ  κάποιες άλλες πολύ σύντομο.
Τα ίδια ισχύουν και σχετικά με την χρονική διάρκεια της περιόδου.

Ακόμη, πολύ μεγάλη διάρκεια της έμμηνης ροής ή αιμορραγίες ανεξάρτητα από την περίοδο μπορεί να οφείλονται σε πολύποδες, ινομυώματα, φλεγμονές ή νεοπλασίες που αφορούν το ενδομήτριο ή τον τράχηλο της μήτρας. Σε αυτές τις περιπτώσεις η εμφύτευση του εμβρύου καθίσταται δύσκολη, οι πιθανότητες εγκυμοσύνης μειώνονται  και ο κίνδυνος αποβολών αυξάνεται ή σπανιότερα σε διαταραχές της πήξης του αίματος.

Τι είναι ο εμμηνορυσιακός κύκλος;

Πέρα από την έμμηνο ρύση κατά την διάρκεια του καταμήνιου κύκλου  σε κάθε γυναίκα λαμβάνουν χώρα πολλές διαδικασίες ώστε να απελευθερωθεί ένα ωάριο από τις ωοθήκες και η μήτρα να προετοιμαστεί για μια εγκυμοσύνη.
Ο εμμηνορυσιακός κύκλος χωρίζεται  σε δυο κυρίως φάσεις ,την ωοθηκική και την ωχρινική. Η πρώτη μέρα της περιόδου, δηλαδή πρώτη ημέρα που παρατηρείται  έμμηνος ρύση, σηματοδοτεί την έναρξη της ωοθηκικής φάσης του καταμήνιου κύκλου. Κατά την φάση αυτή η ωοθηλακιοτρόπος ορμόνη που εκκρίνεται από τον εγκέφαλο, διεγείρει τις ωοθήκες ώστε να αναπτυχτεί ένα επικρατές ωοθυλάκιο το οποίο περιέχει ένα ωάριο.
Κατά την ωρίμανσή του το επικρατές ωοθυλάκιο παράγει οιστρογόνα στα οποία προκαλούν ανάπτυξη του ενδομητρίου. Η ωοθυλακική φάση ολοκληρώνεται με την έναρξη της ωοθυλακιορρηξίας.  Η χρονική διάρκεια της ωοθυλακικής φάσης  μπορεί να διαφέρει επηρεάζοντας την συνολική διάρκεια  του καταμήνιου κύκλου.

Η ωχρινική φάση ξεκινά με την ωοθυλακιορρηξία και συνεχίζεται μέχρι την έναρξη της νέας εμμήνου ρύσης. Κατά την διάρκεια της ωχρινικής φάσης το ωχρό σωμάτιο της ωοθήκης παράγει προγεστερόνη η οποία ωριμάζει το ενδομήτριο και το προετοιμάζει για την εμφύτευση του εμβρύου. Εάν δεν προκύψει εγκυμοσύνη τα επίπεδα προγεστερόνης μειώνονται  με αποτέλεσμα την έμμηνο ρύση. Η ωχρινική φάση διαρκεί συνήθως 14 ημέρες.

Πόσο διαρκεί φυσιολογικά η έμμηνος ρύση;

Συνήθως η περίοδος ή έμμηνος ρήση στις γυναίκες διαρκεί 5-7 ημέρες και έρχεται κάθε  28 ημέρες περίπου. Δεν συσχετίζεται άμεσα η διάρκεια του εμμηνορυσιακού κύκλου με την διάρκεια της έμμηνης ρύσης. Συγκεκριμένα, κάποιες γυναίκες με μικρό εμμηνορυσιακό κύκλο μπορεί να έχουν έμμηνο ρύση διάρκειας λίγων ή περισσοτέρων ημερών.
Κάποιες γυναίκες ανησυχούν όταν η έμμηνος ρύση τους διαρκεί μόνο  λίγες ημέρες. Γι αυτό είναι σημαντικό κάθε γυναίκα να διατηρεί ημερολόγιο στο οποίο να σημειώνει κάθε πότε έχει περίοδο, πόσες μέρες διαρκεί και να είχε μικρή ή μεγάλη ροή.

Σε περιπτώσεις που η έμμηνος ρύση διαρκεί πάνω από 7 ημέρες είναι ένδειξη ότι δεν προέκυψε ωοθυλακιορρηξία ή ότι υπάρχουν διαταραχές της πήξης του αίματος ή διαταραχές που επηρεάζουν το ενδομήτριο.

Ποια είναι η φυσιολογική διάρκεια του εμμηνορυσιακού κύκλου;

Η φυσιολογική διάρκεια του εμμηνορυσιακού κύκλου είναι από 21-35 ημέρες κάτι που αποτελεί ένδειξη ότι η ωοθυλακιορρηξία τελείται κανονικά.
Φυσιολογικής διάρκειας εμμηνορυσιακοί κύκλοι αποτελούν ένδειξη ότι οι ορμόνες λειτουργούν κανονικά, οι κύκλοι είναι ωοθηλακιορικτικοί και μια φυσική εγκυμοσύνη είναι πιθανή.

Ποια η σημασία της διάρκειας του εμμηνορυσιακού κύκλου;

Η διάρκεια του εμμηνορυσιακού κύκλου ορίζεται  από τις μέρες που μεσολαβούν από την έναρξη της έμμηνης ρύσης μέχρι τη μέρα που ξεκινάει η επόμενη.
Η διάρκεια του εμμηνορυσιακού κύκλου μπορεί να μας δώσει πληροφορίες σχετικά με τα επίπεδα ορμονών και την ωορρηξία. Όμως για να γίνει αυτό θα πρέπει η γυναίκα να μην παίρνει αντισυλληπτικά.
Οι ορμονικές διαταραχές επηρεάζουν την ωορρηξία  και κάποιες φορές μπορεί να την αναστείλουν εντελώς. Χωρίς ωοθυλακιορρηξία δεν είναι δυνατό να επιτευχθεί εγκυμοσύνη.

Ποια η σημασία της μικρής διάρκειας εμμηνορυσιακού κύκλου;

Όσο αυξάνει η ηλικία της γυναίκας η διάρκεια του εμμηνορυσιακού της κύκλου μειώνεται, καθώς μειώνονται και τα αποθέματα ωαρίων στις ωοθήκες και ο εγκέφαλος παράγει μεγαλύτερες ποσότητες ωοθηλακιοτρόπου ορμόνης, για να διεγείρει τις ωοθήκες για να παράγουν ένα ωάριο, με αποτέλεσμα να μειώνεται η διάρκεια του εμμηνορυσιακού κύκλου.

Κάποιες φορές η έμμηνος ρύση μειώνεται και σε περιπτώσεις  που δεν συμβαίνει ωοθυλακιορρηξία.
Όταν οι εμμηνορυσιακοί κύκλοι είναι μικρής διάρκειας δηλαδή μικρότεροι από 21 ημέρες είναι πιθανό να μην έχουμε ωοθυλακιορρηξία, κάτι το οποίο μπορεί να οφείλεται σε μείωση των αποθεμάτων ωαρίων στις ωοθήκες, όπως σε περιπτώσεις που πλησιάζουμε στην εμμηνόπαυση.

Για αυτό χρειάζεται να γίνουν ορμονικές εξετάσεις. Εάν και από τις ορμονικές εξετάσεις προκύψουν αντίστοιχα ευρήματα, φυσική εγκυμοσύνη είναι πιο δύσκολο να επιτευχθεί.

Ποια η σημασία της μεγαλύτερης διάρκειας εμμηνορυσιακού κύκλου ή μη κανονικών εμμηνορυσιακών κύκλων;

Μεγάλης διάρκειας θεωρούνται οι εμμηνορυσιακοί κύκλοι που διαρκούν πάνω από 35 ημέρες. Στις περιπτώσεις αυτές η ωοθυλακιορρηξία δεν συμβαίνει  κανονικά κάθε μήνα, ενώ κάποιοι κύκλοι είναι ανωορρηκτικοί. Ο όρος ανωοθυλακιορρηξία περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία οι ωοθήκες δεν παράγουν σε τακτά χρονικά διαστήματα ώριμα ωάρια. Υπάρχουν πολλά αίτια για την κατάσταση αυτή στην οποία συμπεριλαμβάνονται διαταραχές του θυρεοειδούς, αύξηση της προλακτίνης, ορμονικές διαταραχές και το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Όλες οι παραπάνω ορμονικές διαταραχές εκτός από το γεγονός ότι μπορεί να προκαλέσουν διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας και υπογονιμότητα, αυξάνουν και τον κίνδυνο αποβολών.

Μεγάλης διάρκειας εμμηνορυσιακοί κύκλοι αποτελούν ένδειξη ότι η ωοθυλακιορρηξία είτε αναστέλλεται, είτε δεν συμβαίνει  σταθερά κάτι το οποίο καθιστά δύσκολη την γονιμοποίηση.
Ακόμη, η απουσία κανονικής ωοθυλακιορρηξίας προκαλεί αύξηση της διάρκειας των εμμηνορυσιακών κύκλων. Στην περίπτωση κανονικών εμμηνορυσιακών κύκλων η πτώση των επιπέδων προγεστερόνης προκαλεί την έμμηνο ρύση.
Όταν το ωοθυλάκιο δεν ωριμάσει και δεν προκύψει ωοθυλακιορρηξία δεν παράγεται προγεστερόνη και το ενδομήτριο συνεχίζει να αναπτύσσεται ως αποτέλεσμα της δράσης των οιστρογόνων κάτι το οποίο προκαλεί ανώμαλες εμμηνορυσίες συχνά μεγάλης διάρκειας ή ροής.

Περίοδος που διαρκεί 3 ημέρες είναι φυσιολογική;

Έμμηνος ρύση που διαρκεί 3 ημέρες είναι φυσιολογική για οι γυναίκες που πάντα είχαν περίοδο που διαρκούσε λίγες μέρες και μικρή ροή.  Απλά έτσι λειτουργεί ο οργανισμός τους. Σε περίπτωση όμως που κάποια γυναίκα παλαιότερα είχε περίοδο που διαρκούσε περισσότερες ημέρες ή εάν η χρονική διάρκεια της περιόδου μειωθεί στις 2-3 ημέρες θα πρέπει να ενημερώσει και να επισκεφτεί τον γιατρό της.

Έχω περίοδο 3 ημερών. Μπορεί να είμαι έγκυος;

Κάποιες φορές αυτό που εκλαμβάνει η γυναίκα ως περίοδος μπορεί να είναι στην πραγματικότητα αιμορραγία λόγω εγκυμοσύνης. Όταν το έμβρυο εμφυτεύεται στο ενδομήτριο και αναπτύσσεται ο πλακούντας και κάποιες φορές  προκαλείται αιμορραγία, η οποία όμως συνήθως είναι μικρή και διαρκεί πολύ λιγότερο από μια κανονική περίοδο, δηλαδή 1-2 ημέρες. Σε τέτοιες περιπτώσεις συμβουλεύουμε να ζητήσετε την συνδρομή του γιατρού σας.

Τι συμβαίνει αν μια γυναίκα δεν έχει καθόλου περίοδο;

Σε αυτή την περίπτωση πιθανότατα δεν συμβαίνει καθόλου ωοθυλακιορρηξία και υπάρχουν πολύ μικρές πιθανότητες φυσικής σύλληψης. Η περίοδος μπορεί να σταματήσει σε λιποβαρής γυναίκες και αυτό συμβαίνει διότι είναι απαραίτητη η ύπαρξη σωματικού λίπους για να λειτουργήσουν οι διαδικασίες αναπαραγωγής και ο εμμηνορυσιακός κύκλος. Στις περιπτώσεις που περιγράφουμε παραπάνω, ακόμα και η μικρής αύξηση του σωματικού βάρους έχει ως αποτέλεσμα να επανέλθει η περίοδος.

Φυσικά σε μια γυναίκα που δεν έχει καθόλου περίοδο πρέπει να λάβουμε και άλλους παράγοντες υπόψη μας. Στην περίπτωση γυναικών που δεν είχαν ποτέ στη ζωή τους περίοδο είναι πιθανό ότι υπήρξε κάποιο πρόβλημα που να αφορά την φυσική ανάπτυξη του γεννητικού συστήματος. Σε περιπτώσεις γυναικών που παλαιότερα είχαν περίοδο αλλά όμως σταμάτησε πιθανολογούμε προβλήματα που είχαν να κάνουν με την μήτρα όπως είναι η ανάπτυξη κολλώδους ιστού ή συμφύσεων στο ενδομήτριο, αλλά και το ενδεχόμενο της πρώιμης εμμηνόπαυσης πρέπει να διερευνηθεί.

Τι μπορεί να προκαλέσει βραχύτερη περίοδο στις γυναίκες;

  1. Τα αντισυλληπτικά χάπια. Πολλοί τύποι αντισυλληπτικών δισκίων μπορεί να προκαλέσουν βραχύτερη περίοδο που διαρκεί μόλις  2-3 ημέρες και μικρή ροή.
  2. Το στρες. Σε περιόδους μεγάλου στρες η διάρκεια του εμμηνορυσιακού κύκλου επηρεάζεται. Επίσης, η διάρκεια της περιόδου μπορεί να μειωθεί σε 2-3 ημέρες ακόμα και σε γυναίκες που είχαν πιο μεγάλο κύκλο.
  3. Ασθένειες ή προβλήματα υγείας: Συχνά διαταραχές περιόδου είναι το πρώτο σύμπτωμα ασθένειας ή άλλων προβλημάτων υγείας. Επίσης, κάποια φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές περιόδου ως παρενέργεια.
  4. Ορμονικές Διαταραχές: Τα επίπεδα των ορμονών και κυρίως των οιστρογόνων επηρεάζουν την περίοδο ειδικά η ανεπάρκεια οιστρογόνων. Αυτό αφορά κυρίως τις έφηβες αλλά και μεγαλύτερης ηλικίας γυναίκες που πλησιάζουν την εμμηνόπαυση, οι οποίες πολύ συχνά έχουν σύντομο κύκλο 3 ημερών ή λιγότερο.
  5. Το φαινόμενο Μακ Κλίντοκ: Από το 1971 μελέτες της Μάρθα Μακ Κλίντοκ κατέδειξαν ότι οι γυναίκες που ζουν υπό την ίδια στέγη συχνά συγχρονίζουν  τον εμμηνορυσιακό τους κύκλο όπως συμβαίνει σε γυναίκες που συγκατοικούν, συμφοιτήτριες ή συγγενείς. Κάτι τέτοιο λοιπόν είναι πολύ φυσιολογικό και το φαινόμενο αυτό σταματάει όταν σταματήσει και η συγκατοίκηση.
  6. Άλλα αίτια: Απότομες μεταβολές του βάρους ειδικά σε περιπτώσεις διατροφικών διαταραχών, έντονη σωματική άσκηση, καταπόνηση του οργανισμού, καταχρήσεις και στρες, μπορεί να επηρεάσουν την περίοδο και να προκαλέσουν κύκλους 2-3 ημερών ή ακόμα και να σταματήσει η περίοδος για ένα διάστημα.

Σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να συμβουλευτώ τον γιατρό μου;

Μικρές μεταβολές του εμμηνορυσιακού κύκλου είναι συνηθισμένες και δεν αξιολογούνται. Μπορεί να οφείλονται στους λόγους που αναφέραμε παραπάνω. Όπως για παράδειγμα στο άγχος, σε έντονη κούραση, ή σε κάποια παροδικά προβλήματα υγείας. Μια γυναίκα όμως η οποία συνήθως είχε φυσιολογικό εμμηνορυσιακό κύκλο και απότομα ο κύκλος της  συντόμευσε και η διάρκεια της εμμήνου ρύσης μειώθηκε σε 3 περίπου ημέρες θα πρέπει να συμβουλευτεί το γιατρό της.

Σε ένα ζευγάρι που η ηλικία της γυναίκας είναι κάτω τον 35 και έχει φυσιολογικούς κύκλους μπορεί να συνεχίσει τις προσπάθειες για εγκυμοσύνη για ένα χρόνο περίπου πριν ζητήσει την βοήθεια ειδικού σε θέματα γονιμότητας. Όταν η ηλικία της γυναίκας είναι άνω των 35 ακόμα και αν η περίοδος είναι φυσιολογική το χρονικό διάστημα που θα πρέπει να ζητήσουν την συμβουλή ειδικού μειώνεται στους έξι μήνες.

Σε γενικές γραμμές όταν η περίοδος είναι φυσιολογική αποτελεί ένδειξη ότι δεν υπάρχουν προβλήματα ωοθυλακιορρηξίας. Παραταύτα μπορεί να υπάρχουν άλλοι παράγοντες που προκαλούν υπογονιμότητα.
Όταν υπάρχουν διαταραχές περιόδου και ένα ζευγάρι δεν επιτυγχάνει εγκυμοσύνη πρέπει να ζητήσει την βοήθεια ενός ειδικού σε θέματα υπογονιμότητας γυναικολόγου ακόμα και αν προσπαθεί για διάστημα μικρότερο των 6 μηνών.
Σε περιπτώσεις ανωοθυλακιορρηξίας η φυσική σύλληψη είναι πολύ δύσκολη.

 

Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος

Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος

Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10

Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74

Εξατομικευμένη εφαρμογή πρωτοποριακών ιατρικών τεχνικών στην υπηρεσία της σύγχρονης γυναίκας.

Γυναικολογία - Μαιευτική - Εξατομικευμένη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ανδρικής και Γυναικείας Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ" - Μέλος της Εταιρίας Αισθητικής Ιατρικής και Αναίμακτης Χειρουρικής (SAMNAS)

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ