Εμβολιασμός έναντι του HPV. Οφέλη στην υγεία και ασφάλεια του εμβολίου.

1595
Dr Dimitrakopoulos Γούναρη 196 Γλυφάδα τηλ. 210 6716126

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΕΑ) έχει λάβει αναφορές θανάτων σε γυναίκες που είχαν προηγουμένως λάβει εμβόλιο έναντι του HPV,  συμπεριλαμβανομένων και δύο αναφορών που αφορούσαν αιφνίδιο και απροσδόκητο θάνατο δυο νεαρών γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.). Οι παραπάνω αναφορές έχουν προβληματίσει έντονα το κοινό σχετικά με τα οφέλη του εμβολιασμού έναντι του HPV που σε μεγάλο βαθμό προωθούνται από ιατρούς, κοινωνικά μέσα μαζικής ενημέρωσης και διαφήμισης , αλλά και σχετικά με την ασφάλεια του παραπάνω εμβολίου.

Ο εμβολιασμός έναντι της λοίμωξης από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV)  προτείνεται κυρίως ως μέτρο πρωτογενούς πρόληψης για την αποτροπή ανάπτυξης προκαρκινικών καταστάσεων που μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί την δεύτερη πιο συχνή αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες ηλικίας 15 έως 44 χρονών.

Στην Ευρώπη κάθε χρόνο περίπου 30.000 γυναίκες εμφανίζουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και περίπου 15.000 γυναίκες πεθαίνουν από το νόσημα αυτό. Σε παγκόσμιο επίπεδο νοσούν κάθε χρόνο περίπου 500.000 γυναίκες από τις οποίες περίπου οι μισές καταλήγουν.

Με άλλα λόγια, 40 γυναίκες πεθαίνουν καθημερινά στην Ευρώπη από μια νόσο που τώρα πλέον είναι δυνατόν να προληφθεί.

Ο τράχηλος είναι το κατώτερο σημείο της μήτρας που συνδέεται με τον κόλπο. Ανάμεσα στο εξωτερικό και στο εσωτερικό τμήμα του τραχήλου της μήτρας, υπάρχει μια πολύ ευαίσθητη περιοχή που υφίσταται αλλαγές σε διάφορες περιόδους της ζωής της γυναίκας όπως στην εφηβεία, στην εγκυμοσύνη, στην εμμηνόπαυση, και είναι το σημείο από όπου ξεκινά ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας.

Σε αντίθεση με άλλους καρκίνους, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας δεν είναι κληρονομικός. Προκαλείται συνήθως από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV). Ορισμένοι τύποι αυτού του ιού μπορούν να μετατρέψουν τα υγιή τραχηλικά κύτταρα σε παθολογικά κύτταρα.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας εξελίσσεται σε ένα μικρό ποσοστό του προσβεβλημένου πληθυσμού και συνήθως μέσα σε μεγάλο χρονικά διάστημα (από μερικά χρόνια μέχρι και αρκετές δεκαετίες.)

40% των γυναικών που νοσούν από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας βρίσκεται μεταξύ 35 και 45 ετών.

Ο ιός HPV, που προκαλεί, μεταξύ άλλων, κονδυλώματα, αποτελεί την πιο συχνά εμφανιζόμενη σεξουαλικός μεταδιδόμενη νόσο. Πρόκειται για τη συχνότερα εμφανιζόμενη μόλυνση σε σεξουαλικά ενεργά άτομα, με τις νέες, κυρίως, γυναίκες ηλικίας 16 έως 25 ετών να αποτελούν ομάδα υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, έρευνες δείχνουν ότι 3 στις 4 γυναίκες στην Ελλάδα έχουν τον ιό, αλλά δεν τον γνωρίζουν.

Τα ποσοστά  HPV λοίμωξης είναι υψηλά σε σεξουαλικά ενεργές έφηβες. Γενικά οι έφηβες αποτελούν μια ευπαθή ομάδα σχετικά με τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα συμπεριλαμβανόμενης και της HPV λοίμωξης, διότι παρουσιάζουν σχετικά απελευθερωμένη σεξουαλική συμπεριφορά παρά το γεγονός ότι το αναπαραγωγικό τους σύστημα δεν έχει ωριμάσει πλήρως.

Οι HPV είναι μέλη της οικογένειας Papovaviridae. Οι παραπάνω αποτελούν μια ομάδα ποικίλων ιών που έχουν εντοπιστεί σε ανθρώπους και ζώα. Λογω της κλινικής βαρύτητας, οι ιοί αυτοί έχουν μελετηθεί εκτενώς και προς το παρόν έχουν αναγνωρισθεί 118 υποτυποι που έχουν αριθμηθεί (1, 2, 3, 4 κ.λ.π.). Υπάρχουν ισχυρές επιστημονικές αποδείξεις ότι ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας έχει ως βασικό αίτιο την HPV λοίμωξη. Οι τύποι 16, 18, 31 και 45 είναι υπεύθυνοι για το 80% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Οι HPV προκαλούν τοπική μόλυνση κυρίως στα γεννητικά όργανα και την περιπρωκτική περιοχή. Η μόλυνση περιορίζεται στα επιθηλιακά κύτταρα και λαμβάνει χώρα όταν ο επιθηλιακός ιστός έχει υποστεί ρήξη.

Πρόκειται για ένα συνηθισμένο ιό. Η επιμόλυνση του ανθρώπινου οργανισμού από αυτόν προκαλεί συνήθως κονδυλώματα, τα οποία τις τελευταίες δυο δεκαετίες συγκαταλέγονται στα πιο διαδεδομένα σεξουαλικός μεταδιδόμενα νοσήματα, με συχνότητα ολοένα αυξανομένη στο δυτικό κόσμο. Μπορεί, όμως, ο ιός είτε να μην προκαλέσει καμία αλλοίωση είτε να προκαλέσει προκαρκινικές αλλοιώσεις (δυσπλασίες) οι οποίες, αν δεν αντιμετωπιστούν, μπορεί να εξελιχτούν σε καρκίνο. Ορισμένοι από τύπους (στελέχη), του HPV, π.χ., τα 6, 11, 42, 43, 44, αναφέρονται ως στελέχη <<χαμηλού κίνδυνου>>, δηλαδή προκαλούν συνήθως καλοήθεις αλλοιώσεις, όπως κονδυλώματα. Πιο συχνά θεωρούνται τα στελέχη 6 και 11. Αντίθετα, αλλά στελέχη, π.χ., τα 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 56, 57, θεωρούνται υπεύθυνα για την εκδήλωση προκαρκινικών και καρκινικών αλλοιώσεων, γι’ αυτό χαρακτηρίζονται και ως <<υψηλού κίνδυνου>>. Οι ιοί των κονδυλωμάτων χωρίζονται σε δυο κατηγορίες: σε αυτούς που προκαλούν oξυτενή (μυτερά) κονδυλώματα, που εμφανίζονται στα έξω γεννητικά όργανα, και σ’ εκείνους που  είναι υπεύθυνοι για τη δημιουργία προκαρκινικών αλλοιώσεων, στα εσω γεννητικά όργανα.

Από τον ιό κινδυνεύει να μολυνθεί όποιος είναι σεξουαλικά ενεργός και δε χρησιμοποιεί προφυλακτικό. Σημειώνουμε ότι το προφυλακτικό το οποίο έτσι και αλλιώς παρουσιάζει 20% αστοχία λόγω κακής χρήσης μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, όχι όμως και μετάδοσης κονδυλωμάτων διότι δεν καλύπτει το όσχεο.

Πρόκειται για τη συχνότερα εμφανιζόμενη μόλυνση σε σεξουαλικά ενεργά άτομα νεαρής ηλικίας, με τις νέες γυναίκες ηλικίας 16 έως 25 ετών να αποτελούν ομάδα υψηλού κίνδυνου. Μάλιστα, όσο μικρότερη είναι η ηλικία έναρξης της σεξουαλικής δραστηριότητας, όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των σεξουαλικών συντρόφων και όσο περισσότερους σεξουαλικούς συντρόφους έχουν ή είχαν οι τελευταίοι, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος HPV -μόλυνσης.

Ο ιός HPV μπορεί να μολύνει τους άνδρες το ίδιο εύκολα και με τους ίδιους τρόπους που μπορεί να μολύνει τις γυναίκες, όμως οι περισσότεροι άνδρες που έχουν μολυνθεί από τον ιό HPV δεν παρουσιάζουν ποτέ συμπτώματα ή προβλήματα υγείας λόγω της παραπάνω μόλυνσης. Σε κάποιες περιπτώσεις η HPV λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει στους άνδρες οξυτενή κονδυλώματα, σε ποσοστό όμως πολύ μικρότερο από αυτό των γυναικών (1% στους άνδρες έναντι 10% στις γυναίκες). Επίσης η HPV λοίμωξη στους άνδρες μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του πέους, του πρωκτού και του στοματοφάρυγγα, αλλά τέτοιοι καρκίνοι είναι σπάνιοι. Παραταύτα οι άνδρες όπως και οι γυναίκες μπορούν να ωφεληθούν από τον εμβολιασμό ενάντια στην HPV λοίμωξη και ουσιαστικά εμβολιασμός των ανδρών ενάντια στην HPV λοίμωξη παράλληλα με τον αντίστοιχο εμβολιασμό των γυναικών θα συντελούσε σημαντικά στον περιορισμό της HPV λοίμωξης τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες.

Ο ιός μεταδίδεται με τη σεξουαλική επαφή – κολπική πρωκτική και στοματική δια του ενοφθαλμισμού, δηλαδή για την μετάδοση του ιού δεν είναι αναγκαίο να υπάρχουν ολοκληρωμένες σεξουαλικές επαφές αλλά αρκεί η απλή επαφή μολυσμένης περιοχής σε υγιή ιστό.  Είναι αρκετά δύσκολο να μεταδοθεί με άλλους τρόπους, π.χ., με τα χεριά, τα κλινοσκεπάσματα κ.λπ., χωρίς ωστόσο αυτό να αποκλείεται εντελώς. Στατιστικές μελέτες έχουν δείξει ότι η πολλαπλή αλλαγή ερωτικών συντρόφων, αλλά και η πρώιμη έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας σχετίζονται με αυξημένη συχνότητα μόλυνσης με τους διαφόρους τύπους του ιού. Από τους γνωστούς μέχρι σήμερα τύπους (HPV1,2…,70,…,) τουλάχιστον 22 μπορούν να μολύνουν τη γεννητική περιοχή προκαλώντας ανάλογα με τον τύπο από καλοήθεις θηλωματώδεις αλλοιώσεις μέχρι βαριές δυσπλασίες και διηθητικά καρκινώματα (ιοί χαμηλής, μέτριας και υψηλής ογκογενετικής δράσης).

Ο χρόνος που μεσολαβεί από την επαφή με τον ιό μέχρι την εκδήλωση του ποικίλλει, από μήνες μέχρι χρόνια. Από τη στιγμή που θα κολλήσει κάποιος τον ιό γίνεται φορέας, αλλά δε νοσεί απαραίτητα. Μπορεί, δηλαδή, να εμφανίσει τα συμπτώματα πολύ αργότερα, σε ανύποπτο χρόνο – συνήθως όταν το ανοσοποιητικό  σύστημα είναι <<καταβεβλημένο>>. Τα κονδυλώματα μεταδίδονται είτε από κάποιον που είναι απλώς φορέας είτε από κάποιον που έχει εκδηλώσει συμπτώματα. Αυτό το οποίο θα εστιάσει ο ειδικός δεν είναι στο αν κάποιος έχει μολυνθεί, αλλά στο αν ο ιός έχει προκαλέσει κάποια αλλοίωση. Διότι αυτό που πρέπει να αντιμετωπιστεί θεραπευτικά δεν είναι ο ιός αυτός καθ’ εαυτόν, αλλά η αλλοίωση που προκάλεσε.

Οι ιοί HPV προσβάλλουν κυρίως το δέρμα αλλά και την επιφάνεια πολλών οργάνων όπως του λάρυγγα, του οισοφάγου και της ουροδόχου κύστης κλπ. Η θέση όμως που η μόλυνση συσχετίζεται με διαφορές επιπλοκές είναι το κατώτερο γεννητικό σύστημα της γυναικάς (τράχηλος, κόλπος, αιδοίο).

Ενοχλητικές αλλοιώσεις όπως τα οξυτενή κονδυλώματα αλλά και πιθανά επικίνδυνες για τη ζωή, όπως η δυσπλασία και ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, σχετίζονται άμεσα με τη μόλυνση από τον ιό.

Αν και  η μόλυνση HPV  ευθύνεται σε ποσοστό 93% για τη γένεση του καρκίνου της μήτρας, αυτή και μονό δεν είναι σε καμία περίπτωση η αιτία. Πρέπει να τονιστεί ότι το 80% των νέων περιπτώσεων μόλυνσης με HPV θα απαλλαγούν από τον ίο σε 12 με 18 μήνες, καθώς η χημική ανοσοανταπόκριση του οργανισμού αντιμετωπίζει τον ίο. Επίσης  πρέπει να υπογραμμιστεί ότι οι χαμηλού βαθμού δυσπλασίες δεν εξελίσσονται πάντα σε υψηλού βαθμού ή σε διηθητικό Ca. Υπάρχουν αποδείξεις ότι και άλλοι παράγοντες παίζουν ρόλο στην εμφάνιση του καρκίνου της μήτρας.

Μέχρι τώρα μαζί με τον ίο HPV έχουν ενοχοποιηθεί το κάπνισμα, η χρήση αντισυλληπτικών και συνυπάρχουσες λοιμώξεις όπως π.χ. HSV (έρπης γεννητικών οργάνων).

Μια στις δέκα γυναίκες προσβάλλεται από γεννητικά κονδυλώματα, πριν τα 45 έτη, με αυξανομένη συχνότητα εμφάνισης στις νεαρές γυναίκες, σύμφωνα με τα αποτελέσματα κλινικής μελέτης, η οποία δημοσιεύεται στο περιοδικό <<infectious diseases>>. Από τη συγκεκριμένη μελέτη, η οποία συμπεριέλαβε σχεδόν 70.000 γυναίκες, ηλικίας 18-45 ετών, από τέσσερις σκανδιναβικές χώρες, αποκαλύπτεται ότι τουλάχιστον σε μια στις δέκα γυναίκες έχει καταγράφει τουλάχιστον ένα επεισόδιο κλινικά διαγνωσμένων γεννητικών κονδυλωμάτων. Η αναλογία ήταν 9,5% στη Νορβηγία, 10,1%, στη Δανία, 11,3% στη Σουηδία και 12% στην Ισλανδία.

Aναλυτικότερα, σύμφωνα με τον καθηγητή από το ινστιτούτο επιδημιολογίας του καρκίνου στην Κοπεγχάγη, κ. Susanne Kruger Kjaer, σε πολλές χώρες δεν υπάρχει παρακολούθηση των γεννητικών κονδυλωμάτων. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου υπάρχει τέτοια καταγραφή, πρόσφατες αναφορές δείχνουν ότι η διάγνωση των γεννητικών κονδυλωμάτων έχει αυξηθεί περισσότερο από πέντε φορές ανάμεσα στο 1972 και το 2006 και έχει προσεγγίσει σχεδόν τις 60.000 περιπτώσεις γυναικών μόνο για το 2006. Τα τελευταία δέκα χρόνια, οι διαγνώσεις της πρώτης εκδήλωσης των γεννητικών κονδυλωμάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν αυξηθεί έως 20%, οι υποτροπές υπολογίζονται στο 30% όλων των περιπτώσεων, ενώ ένα επιπλέον 12% αφορούσε επεισόδια που χρειαζόταν αντιμετώπιση για περισσότερο από τρεις μήνες. Οι διαγνώσεις έχουν σταθερά μεγαλύτερη συχνότητα σε νεαρούς ενήλικες, ενώ η συχνότητα τους σε γυναίκες ηλικίας 16-24 ετών είναι έξι φόρες μεγαλύτερη από ότι στο σύνολο των γυναικών.    

Ο επιπολασμός της λοίμωξης των γυναικών στις ΗΠΑ απο τον ίο των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Για να μελετηθεί ο επιπολασμός του HPV σε γυναίκες ηλικίας 14-59 ετών, αναλύθηκαν με την τεχνική PCR, κολπικά εκκρίματα που συλλέχτηκαν από τις ίδιες τις συμμετέχουσες και εντοπιστήκαν 37 τύποι του HPV.

Tο 27% των 1921 δειγμάτων που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν προς ανάλυση βρέθηκαν θετικά στον HPV. O επιπολασμός ήταν αυξημένος, της τάξεως του 45%, στις γυναίκες ηλικίας 20-24 ετών (34% για εκείνες ηλικίας 14-24 των) και πιο μειωμένος μεταξύ γυναικών ηλικίας 50-59 ετών, της τάξεως του 20%. O επιπολασμός για τους 4 τύπους του HPV που κάλυπτε το εμβόλιο ήταν στο 1,3% για τον τύπο 6, στο 0,1% για τον τύπο 11, στο 1,5 για τον τύπο 16 και 0,8% για τον τύπο 18 (οι τελευταίοι τύποι θεωρούνται υπεύθυνοι για το 70% περίπου των συμβατών καρκίνου του τραχήλου). O επιπολασμός του HPV στις γυναίκες που ανέφεραν ότι δεν είχαν ποτέ καμία σεξουαλική επαφή ανήλθε στο 5%.

Οι προδιηθητικές μορφές είναι 100 φορές συχνότερες από τον διηθητικό καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και για τον παραπάνω λόγο η πρόληψη, πρωτογενής ή δευτερογενής έχει πολύ μεγάλη σημασία.

Η πρωτογενής πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας συμπεριλαμβάνει τον εμβολιασμό έναντι της HPV λοίμωξης και τις μεθόδους αναστολής της έκθεσης του ατόμου σε παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Η δευτερογενής πρόληψη συμπεριλαμβάνει ιατρικές εξετάσεις που συντελούν στην έγκαιρη διάγνωση προκαρκινικών καταστάσεων ή του καρκίνου σε αρχικά στάδια. Αυτές είναι.

  1. Η κυτταρολογική εξέταση επιχρισμάτων από τον ένδο- και έξω-τράχηλο κατά Παπανικολάου 1 χρόνο μετά την έναρξη σεξουαλικών επαφών ή μετά το 21ο έτος της ζωής. (Σύμφωνα με τις οδηγίες εταιριών κολποσκόπησης και παθολογίας τραχήλου).
  2.  HPV DNA Tests. Πρόκειται για μεθόδους ανίχνευσης και ταυτοποίησης του ιού  HPV σε κυτταρολογικό υλικό από τον τράχηλο της μήτρας.
  3. Κολποσκόπηση. Πρόκειται για μέθοδο εξέτασης του τραχήλου της μήτρας αλλά και ολόκληρου του κατώτερου γεννητικού συστήματος της γυναίκας σε μεγέθυνση έως και 24 φορές και υπό δυνατό και ειδικό φως. Με την παραπάνω μέθοδο γίνεται δυνατή η εκτίμηση των προδρόμων μεταβολών της προδιηθητικής νόσου και επίσης μπορούμε να πάρουμε βιοψίες.

 

Ο προληπτικός έλεγχος με pap-test , κολποσκόπηση και DNA τυποποίηση του ιού είναι τα μέσα που σήμερα διαθέτουμε για την πρόληψη των συνεπειών από τη μόλυνση του ιού HPV.

Ταυτόχρονα υπάρχουν μορφές μόλυνσης που πρέπει απλώς να παρακολουθούνται (διαγνωσμένη απλή HPV μόλυνση, ή ελαφρού βαθμού δυσπλασία) και μορφές που πρέπει να θεραπεύονται (υψηλού βαθμού δυσπλασία).

Για όλα αυτά πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν η επίπτωση της μόλυνσης στην ψυχολογία και την σεξουαλική ζωή της ασθενούς, η ηλικία της, ο τύπος του ιού καθώς και η γνώμη του εξειδικευμένου στο αντικείμενο γυναικολόγου.

 

Ο εμβολιασμός έναντι της λοίμωξης από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) για αποτροπή ανάπτυξης προκαρκινικών καταστάσεων που μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας αποτελεί ένα νέο μέτρο πρόληψης που έχουν, πλέον, στη διάθεση τους επιστήμονες και γυναίκες: Προσοχή όμως, το εμβόλιο δεν είναι πανάκεια !

Σε καμία περίπτωση η χορήγηση του δε σημαίνει ότι καταργεί το προφυλακτικό η τους προληπτικούς ελέγχους με τεστ Παπανικολάου. Κι αυτό για δυο τουλάχιστον προφανείς λόγους: πρώτον, επειδή το εμβόλιο δεν προστατεύει από όλα τα στελέχη και, δεύτερον, επειδή μπορεί κάποιος να έχει μολυνθεί από κάποιο στέλεχος πριν από τον εμβολιασμό. Ο τελευταίος δεν μπορεί να αντικαταστήσει το τεστ Παπανικολάου, το οποίο αποτελεί και την καλύτερη μέθοδο αδρής απεικόνισης για πιθανές παθολογικές καταστάσεις του τραχήλου. Το εμβόλιο, ακόμη κι εκείνο του μέλλοντος, που θα παρέχει ολοένα μεγαλύτερη προστασία εναντίον <<επικίνδυνων>> στελεχών του ιού HPV, θα αποτελεί μονό ένα μέσο ελαχιστοποίησης της μόλυνσης από HPV, δε θα καλύπτει ολοκληρωτικά.

Στη χώρα μας ο εμβολιασμός έναντι του ιού HPV έχει ενταχθεί επίσημα στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών του Υπουργείου Υγείας. Το μεγάλο όφελος που θα έχει κάθε κοπέλα αν εμβολιαστεί, επιβεβαιώνεται από το ευρύ ηλικιακό φάσμα σύστασης και ασφαλιστικής κάλυψης που παρέχεται από την πολιτεία. Τα εμβόλια Χορηγούνται δωρεάν σε ηλικίες 12 – 26 ετών. Ο HPV εμβολιασμός αποτελεί πρακτική ρουτίνας για τα κορίτσια 12-15 ετών. Η ηλικία αυτή, με αιχμή την ηλικία των 12 ετών, είναι η περίοδος που ολοκληρώνεται όλη η σειρά των εμβολίων του εθνικού προγράμματος εμβολιασμών, καθώς η ανταπόκριση στους εμβολιασμούς είναι η βέλτιστη και η συμμόρφωση εφήβων στις ιατρικές συστάσεις είναι υψηλή. Το HPV εμβόλιο είναι ένα ακόμα εμβόλιο της εφηβικής ηλικίας που πρέπει να χορηγείται στην ίδια ηλικία με τα υπόλοιπα εμβόλια.

Τα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι η αιχμή της HPV λοίμωξης είναι η ηλικία από 16 – 26 έτη. Συνεπώς οι έφηβες και νεαρές γυναίκες είναι οι πιο ευάλωτες ηλικιακές ομάδες. Για τον λόγο αυτό το εμβόλιο παρέχεται δωρεάν έως την ηλικία των 26 ετών, καθώς προστατεύει από μελλοντικές λοιμώξεις όλες τις έφηβες και νεαρές γυναίκες που δεν έχουν προλάβει να εμβολιαστούν στην ηλικία των 12 – 26 ετών. Σε άνδρες και γυναίκες η πιθανότητα επαφής με ιό HPV ανέρχεται στο 60-70%

Η δράση των HPV εμβολίων οφείλεται σε τεχνητά ιόμορφα σωματίδια (VLP – Virus Like Particles) τα οποία μιμούνται τον ιό και προάγουν την παραγωγή αντισωμάτων όμως δεν προκαλούν λοίμωξη διότι δεν περιέχουν γενετικό υλικό του ιού.

Ο  HPV εμβολιασμός ξεκίνησε παγκοσμίως πριν από περίπου 9 χρόνια ενώ κλινικές μελέτες διαρκούν τα τελευταία 11 χρόνια. Παγκοσμίως έχουν γίνει πάνω από 100 εκατομμύρια δόσεις και δεν έχει παρουσιαστεί καμιά ανεπιθύμητη ενέργεια λόγω του παραπάνω εμβολίου. Καμία σοβαρή προκαρκινική βλάβη δεν έχει παρουσιαστεί μέχρι σήμερα και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι χρειάζεται επανάληψη του εμβολίου και τον χρόνο που διαρκούν οι κλινικές μελέτες. Δηλαδή στα 11 έτη μετά τον HPV εμβολιασμό εξακολουθεί και υπάρχει προστασία από τον HPV.

Τα αποτελέσματα του HPV εμβολιασμού μέχρι σήμερα είναι:

  1. Μείωση της παθολογικής κυτταρολογίας. Παρουσιάστηκε 75% μείωση των παθολογικών test pap.
  2. Μείωση των κρουσμάτων γενετικών κονδυλωμάτων
  3. Μείωση των προκαρκινικών αλλοιώσεων
  4. Μείωση των περιστατικών καρκίνου της μήτρας.

 

Γενικά υπάρχει καλλίτερη συμμόρφωση στην λήψη Test Pap μεταξύ των γυναικών που έχουν κάνει το εμβόλιο HPV οι οποίες γενικά είναι πιο συνειδητοποιημένες σχετικά με την HPV λοίμωξη.

Σήμερα στην χώρα μας κυκλοφορούν 2 εμβόλια έναντι του HPV, ένα τετραδύναμο, το Gardasil, που περιέχει αντιγόνα από τους τύπους 16, 18 και 6, 11, και ένα διδύναμο, το Cervarix, που περιέχει αντιγόνα από τους τύπους 16, 18. Το τετραδύναμο εμβόλιο Gardasil έχει λάβει έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων για την πρόληψη των προκαρκινικών τραχηλικών βλαβών και του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας αλλά και άλλων νοσημάτων που εμφανίζονται σε άλλα όργανα του γεννητικού συστήματος, δηλαδή προκαρκινικών βλαβών αιδοίου, κόλπου και γεννητικών κονδυλωμάτων από συγκεκριμένους τύπους HPV. Το διδύναμο εμβόλιο Cervarix έχει λάβει έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων για την πρόληψη των προκαρκινικών τραχηλικών βλαβών και του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας από συγκεκριμένους τύπους HPV.

 

Οι αναφορές στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΕΑ) στην αρχή του άρθρου, αφορούν το τετραδύναμο εμβόλιο Gardasil. Ο Ελληνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ), δημοσίευσε την παρακάτω ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΕΑ) σχετικά με την ασφάλεια του Gardasil την οποία και παρουσιάζουμε κατά λέξη:
« Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΕΑ) έχει λάβει αναφορές θανάτων σε γυναίκες που είχαν προηγουμένως λάβει Gardasil, συμπεριλαμβανομένων και δύο αναφορών που αφορούσαν αιφνίδιο και απροσδόκητο θάνατο δυο νεαρών γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.).  Το Gardasil είναι ένα εμβόλιο που έχει εγκριθεί στην Ε.Ε. για την προφύλαξη από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και άλλων ασθενειών που προκαλούνται από τους τύπους 6, 11, 16 και 18 του Iού των Ανθρώπινων Θηλωμάτων (HPV). Εκτιμάται ότι περίπου 1.5 εκατομμύρια ασθενείς έχουν εμβολιαστεί με το συγκεκριμένο εμβόλιο για τον HPV στην Ευρώπη.

Τα δύο Ευρωπαϊκά περιστατικά αναφέρθηκαν στα πλαίσια της διαρκούς παρακολούθησης της ασφάλειας των φαρμάκων. Ένα από τα περιστατικά εμφανίσθηκε στην Αυστρία και το άλλο στη Γερμανία. Και στις δυο περιπτώσεις, η αιτία του θανάτου δεν ήταν δυνατόν να προσδιοριστεί. Δεν κατέστη δυνατή η αιτιολογική συσχέτιση μεταξύ των θανάτων των δυο νεαρών γυναικών και της χορήγησης του Gardasil.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα σήμερα δεδομένα, η Επιτροπή για τα Φάρμακα Ανθρώπινης Χρήσης του ΕΜΕΑ (CHMP), έχει την άποψη ότι τα οφέλη του Gardasil συνεχίζουν να υπερέχουν των κινδύνων και πως δεν απαιτούνται αλλαγές στις συνταγογραφικές πληροφορίες του προϊόντος.

Ο ΕΜΕΑ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την ασφάλεια του Gardasil και εφόσον προκύψουν νέα δεδομένα που επηρεάζουν τη σχέση οφέλους-κινδύνου του Gardasil, θα προβεί στις απαραίτητες ενέργειες. »

Αντίστοιχα περιστατικά, έχουν αναφερθεί από το 2009 και αφορούσαν δύο περιστατικά επιληπτικών επεισοδίων με μυοκλονίες (επαναλαμβανόμενες και

παρατεταμένες κρίσεις και απώλεια συνείδησης) σε  δύο κορίτσια, τα οποία εμβολιάστηκαν με το εμβόλιο έναντι του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας Gardasil στην Ισπανία. Αντίστοιχα τότε, η Επιτροπή για τα Φάρμακα Ανθρώπινης Χρήσης (CHMP) του ΕΜΕΑ συμπέρανε ότι τα περιστατικά είναι απίθανο να σχετίζονται με τον εμβολιασμό με Gardasil και ότι τα οφέλη του Gardasil συνέχιζαν να υπερτερούν έναντι των κινδύνων του. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνέστησε  να συνεχιστεί ο εμβολιασμός με Gardasil στα Κράτη-Μέλη σύμφωνα με το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών.

Από τα παραπάνω, συμπεραίνουμε  ότι παρά τις προαναφερθείσες  αναφορές και σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της Επιτροπής για τα Φάρμακα Ανθρώπινης Χρήσης (CHMP) του ΕΜΕΑ τα οφέλη του Gardasil συνεχίζουν να υπερτερούν έναντι των κινδύνων του. Όμως σε καμία περίπτωση η χορήγηση του παραπάνω εμβολίου  δε καταργεί το προφυλακτικό ή τους προληπτικούς ελέγχους με τεστ Παπανικολάου, ιδιαίτερα σε σεξουαλικά ενεργές έφηβες που παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά HPV λοίμωξης.

Ιωάννης Κ. Δημητρακόπουλος

Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος

Τηλ.: 210 6716126 Κιν.: 6985 64 64 10

Ιατρείο: Λεωφ. Δημητρίου Γούναρη 196 Γλυφάδα Τ.Κ. 166 74

Γυναικολογία - Μαιευτική - Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Υπογονιμότητας - Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή -Επιγενετική - Εφαρμοσμένη Γυναικολογική Βιοχημεία – Ενδοκρινολογία - Μικροθρεπτική και Ιατρική Διατροφή στην Κύηση, την Υπογονιμότητα και τη Γυναικολογία - Συνεργάτης Μαιευτηρίων "Μητέρα" και "Λητώ"

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ